სახალხო დამცველი საკონსტიტუციო სასამართლოში შსს-ს მიერ დამტკიცებული იმ ინსტრუქციის ანტიკონსტიტუციურად ცნობას ითხოვს, რომელიც პატრულ-პოლიციელს აძლევს უფლებას, არ გამოიყენოს სამხრე ვიდეოკამერა, „როდესაც იგი საკუთარი უფლებამოსილების განხორციელების დროს, ურთიერთობაში შედის მოქალაქესთან“.
კანონის მიხედვით, სამხრე ვიდეოკამერა პატრულ-პოლიციელის აღჭურვილობის აუცილებელი ელემენტია, თუმცა მისი გამოყენება პოლიციელზეა დამოკიდებული.
„…აქტიური საპოლიციო ღონისძიებების განხორციელების დროს ვიდეოგადაღების მიზანს, მათ შორის, წარმოადგენს მოქალაქისა და პოლიციელის უფლებების დაცვა. საქართველოს სახალხო დამცველის აზრით, პატრულ-პოლიციელთა მიერ სამხრე ვიდეოკამერების გამოყენების საკითხი განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია, როდესაც შესაბამისი პირი დავობს, რომ მის მიმართ პოლიციის მხრიდან ადგილი ჰქონდა არასათანადო მოპყრობას, ძალის გადამეტებას, ან მისი უფლებების სხვა ფორმით ხელყოფას,“ – აღნიშნულია სარჩელში.
სარჩელში ომბუდსმენი ხაზს უსვამს იმას, რომ პოლიციელთა სამხრე ვიდეოკამერებით აღჭურვა და მოქალაქეებთან პოლიციის ურთიერთობისას ვიდეოჩანაწერების წარმოება არასათანადო მოპყრობისაგან დაცვის ერთ-ერთი უმნიშვნელოვანესი გარანტიაა.
სახალხო დამცველი იხსენებს, რომ წლებია რეკომენდაციით მიმართავს შინაგან საქმეთა სამინისტროს, კანონქვემდებარე ნორმატიული აქტით განისაზღვროს პოლიციელთა მოქალაქეებთან ურთიერთობის ვიდეოგადაღების ვალდებულება, თუმცა ეს რეკომენდაცია შსს-ში არ გაითვალისწინეს.
ომბუდსმენი ყურადღებას ამახვილებს სახალხო დამცველის სპეციალური პრევენციული ჯგუფის მონიტორინგის შედეგზეც, რომლის მიხედვით, პრაქტიკაში სამხრე კამერებს პოლიციელები იშვიათად იყენებენ.
„გამოკითხული დაკავებულები აღნიშნავდნენ, რომ მათი დაკავებისას პატრულ-ინსპექტორებს სამხრე კამერა ჩართული არ ჰქონდათ – 58 დაკავებულიდან 3 დაკავებული აღნიშნავდა, რომ დაკავების პროცესს იღებდნენ, 4 დაკავებულს ზუსტად არ ახსოვდა მიმდინარეობდა თუ არა ვიდეოგადაღება სამხრე კამერით, 4 დაკავებულთან დაკავშირებით ინფორმაცია არ არის, დანარჩენ 47 შემთხვევაში დაკავებულები აღნიშნავდნენ, რომ ვიდეოგადაღება არ მიმდინარეობდა.
იმავეს ადასტურებს ადვოკატებთან გასაუბრების და ონლაინგამოკითხვის შედეგებიც. ადვოკატები აღნიშნავენ, რომ ჩანაწერების გამოთხოვის შემთხვევაში, როგორც წესი, პასუხობენ, რომ კამერა ან გამორთული იყო, ან ჩანაწერი წაიშალა.
ვიდეო-კამერის ჩანაწერი შეიძლება ხშირად ერთადერთი ნეიტრალური მტკიცებულება იყოს სავარაუდო არასათანადო მოპყრობის საქმეთა გამოძიებაში. იმ შემთხვევაში, როდესაც ძალის გადამეტება არის სადავო და არ არსებობს ნეიტრალური მოწმის ჩვენება, ბუნებრივია სამხრე ვიდეო-კამერის გამოყენება წარმოადგენს ადამიანის მიმართ არასათანადო მოპყრობის ფაქტების პრევენციისა თუ მათზე რეაგირების თვალსაზრისით ისეთ ეფექტიან საშუალებას, რომლის გარეშეც დაკმაყოფილებული ვერ იქნება მოთხოვნა, რომ სახელმწიფომ არ დაუშვას ამგვარი ფაქტები,“ – ვკითხულობთ სარჩელში.
ამ თემაზე:
„ჩართე სამხრე კამერა“ – რა უნდა უთხრა პოლიციელს, როცა ის გაკავებს
