ნეტგაზეთი • RU

რა წერია მთავრობის სარჩელში, რომლითაც პრეზიდენტ ზურაბიშვილს საკონსტიტუციოში უჩივლა

„საპარლამენტო მმართველობის სისტემაში სახელმწიფოს მეთაურის სტატუსისა და უფლებამოსილებების განმსაზღვრელ კონსტიტუციურ ნორმებს ახასიათებს სიმბოლიზმის მაღალი ხარისხი,“ – სარჩელშიც საქართველოს მთავრობამ ხაზი გაუსვა პრეზიდენტის უფლებამოსილებების სიმბოლურ ხასიათს, რაზეც „ქართული ოცნება“ 14 მარტს საუბრობდა, მაშინ მმართველ პოლიტიკურ ძალას პრეზიდენტს სალომე ზურაბიშვილის გამოსვლა პარლამენტში არ მოეწონა და კრიტიკა საქართველოს ხელისუფლების მიმართ.

საქართველოს მთავრობამ პრეზიდენტს უკვე უჩივლა საკონსტიტუციო სასამართლოში. პლენუმმა სარჩელი განსახილველად უკვე დაუშვა. დავის საგანია რამდენიმე ელჩის დანიშვნა, რაზეც პრეზიდენტმა სალომე ზურაბიშვილმა მთავრობას უარი უთხრა.

კონსტიტუციური სარჩელის მიხედვით, 2022 წლის მარტში საქართველოს საგარეო საქმეთა მინისტრმა, დავით ზალკალიანმა საქართველოს პრეზიდენტს შესთავაზა: საქართველოს საგანგებო და სრულუფლებიანი ელჩის თანამდებობაზე გაეროში დავით ბაქრაძე დაენიშნა, ასევე კანადაში საქართველოს საგანგებო და სრულუფლებიანი ელჩის თანამდებობებზე – კახა იმნაძე.

„საქართველოს პრეზიდენტმა ხსენებული წარდგინებების დაკმაყოფილებაზე უარი განაცხადა და განმარტა, რომ არსებულ ვითარებაში, მიზანშეწონილად არ მიაჩნდა შესაბამის თანამდებობებზე მითითებული კანდიდატურების დანიშვნა. საქართველოს მთავრობის პოზიციით, საქართველოს პრეზიდენტი წარდგინებების უარყოფითა და უმოქმედობით, რაც გამოიხატა წარდგენილი კანდიდატების არდანიშვნაში, პირდაპირ შეიჭრა საქართველოს მთავრობის ექსკლუზიურ კონსტიტუციურ უფლებამოსილებაში, განახორციელოს ქვეყნის საგარეო პოლიტიკა,“ – წერია სარჩელში.

მთავრობა ყურადღებას ამახვილებს იმაზე, რომ ელჩი სახელმწიფოს წარმოადგენს და „მნიშვნელოვანია მისი დანიშვნა იმ ორგანოს მიერ ხორციელდებოდეს, რომელიც სიმბოლური თვალსაზრისით, სახელმწიფოს მეთაურის სტატუსს ატარებს,“ – აღნიშნულია სარჩელში.

მთავრობას თავისი პოზიციის საილუსტრაციოდ მოჰყავს 2017 წლის საკონსტიტუციო რეფორმის განმახორციელებელი საკონსტიტუციო კომისია, რომელმაც პრეზიდენტს ელჩებისა და დიპლომატიური წარმომადგენლების დანიშვნის და გათავისუფლების უფლებამოსილება სიმბოლურად მიანიჭა.

„სახელმწიფო საკონსტიტუციო კომისიაშიც კი არ ყოფილა აზრთა სხვადასხვაობა იმის შესახებ, რომ ხსენებული უფლებამოსილება მხოლოდ სიმბოლური და სამართლებრივი ბუნებისა იყო. ამასთან, სწორედ ამგვარ განმარტებაზეა მითითება კონსტიტუციური კანონის განმარტებით ბარათშიც, რითაც ცალსახად დასტურდება კანონმდებლის ნება.

საქართველოს მთავრობა პასუხისმგებელია საქართველოს პარლამენტის წინაშე. კერძოდ, თუ საქართველოს პარლამენტი უარყოფითად აფასებს საქართველოს მთავრობის საქმიანობას საგარეო პოლიტიკის სფეროში, მას შეუძლია, საქართველოს მთავრობას უნდობლობა გამოუცხადოს, რაც, კიდევ ერთხელ, ადასტურებს, რომ სწორედ საქართველოს მთავრობაა უფლებამოსილი, თავისი შეხედულებით დანიშნოს ელჩი ან დიპლომატი, რაც გამორიცხავს საქართველოს პრეზიდენტის მიერ პოლიტიკური მიზანშეწონილობის საფუძველზე გადაწყვეტილების მიღებას.

რაც შეეხება საქართველოს პრეზიდენტს, იგი არ წარმოადგენს აღმასრულებელი ინსტიტუტს და მას ქვეყნის საშინაო და საგარეო პოლიტიკის განხორციელებაში მონაწილეობის უფლებამოსილება არ აქვს. შესაბამისად, საქართველოს პრეზიდენტი არ არის აღმასრულებელი ხელისუფლების ნაწილი და სრულად მოკლებულია აღმასრულებელ ძალაუფლებას. გამომდინარე იქიდან, რომ ელჩი და სხვა დიპლომატიური წარმომადგენელი ქვეყნის საგარეო პოლიტიკის განხორციელების ერთ-ერთი უმნიშვნელოვანესი ინსტრუმენტია, მისი დანიშვნა და გათავისუფლება მატერიალურ-სამართლებრივი თვალსაზრისით, უპირობოდ აღმასრულებელი ხელისუფლების კომპეტენციად უნდა იქნეს მიჩნეული,“ – აღნიშნულია სარჩელში.

ნეტგაზეთის მასალების სხვა გამოცემებში გადაბეჭდვის წესი
ავტორი