აგროდაზღვევა – ზარალის ანაზღაურებით უკმაყოფილო ფერმერი

ლადო მჟავანაძე სოფელ გონიოში ცხოვრობს. გასული წლის 17 ნოემბერს სეტყვამ მისი მანდარინის ბაღიც დააზიანა. მიუხედავად იმისა, რომ ფერმერს სახელმწიფო პროგრამის ფარგლებში ციტრუსი დაზღვეული ჰქონდა, სადაზღვევო კომპანია „ალდაგი“ მას მხოლოდ 50 ლარს სთავაზობს.

სეტყვისგან დაზიანებული ნაკვეთის შემოწმების აქტი სადაზღვევო კომპანიამ 2015 წლის 3 დეკემბერს დადო, რომლის მიხედვითაც, ზარალის ოდენობა მთლიანი მოსავლის 15 %-ით განისაზღვრა. მანამდე გაფორმებული სადაზღვევო პოლისით დადგენილი ლიმიტი კი, ლადო მჟავანაძის შემთხვევაში – 1000 ლარს შეადგენდა. შესაბამისად, ზარალის ანაზღაურების სახით ლადო მჟავანაძეს 150 ლარი უნდა მიეღო

„სადაზღვევო პოლისით გათვალისწინებული ფრანშიზა [არაანაზღაურებადი მინიმუმი] სადაზღვევო ლიმიტის 10 %-ის ოდენობით, რაც მოცემულ შემთხვევაში შეადგენს 100 ლარს“ – აღნიშნულია „ალდაგის“ წერილში, რომელიც კომპანიამ ლადო მჟავანაძეს მისწერა. ამავე წერილში კომპანია „ალდაგი“ მთავრობის იმ განკარგულებაზე მიუთითებს, რითაც „ფრანშიზას“ პირობებია გათვალისწინებული. ამ სქემით, ფერმერის მანდარინის ბაღის 150-ლარიან ზარალს 100 ლარი გამოაკლდა და მას ხელში 50 ლარი დარჩა [ლადო მჟავანაძემ შარშან ორი ტონა მანდარინი დააზღვია, რაშიც 34 ლარი ჰქონდა გადახდილი].

„მარტო ამ შემთხვევით ნუ განიხილავთ. მთლიანი მოსავალი რომ გაფუჭებოდა, მაშინაც 100 ლარი გამოაკლდებოდა ფრანშიზას სახით და ხელზე 900 ლარს მიიღებდა,“ – ასე ამართლებს ფერმერის აუნაზღაურებელ ზარალს ლევან მაღრაძე, სოფლის მეურნეობის პროექტების მართვის სააგენტოს აგროდაზღვევის პროგრამის მენეჯერი. მისი თქმით, 10-პროცენტიანი ფრანშიზა აგროდაზღვევის მიმართულებით მსოფლიოში ყველაზე დაბალი მაჩვენებელია.

რა სარგებელი აქვს სახელმწიფო აგროდაზღვევას, თუკი იგი ფერმერამდე ვერ აღწევს? – კითხვაზე ლევან მაღრაძემ გვითხრა, რომ კალკულაცია შესაძლოა რთულია, მაგრამ ამის შესახებ ფერმერები ინფორმირებულნი იყვნენ, როცა მათ სადაზღვევო პოლისს მოაწერეს ხელი.

„ახალგაზრდა იურისტთა ასოციაციაში“ მიიჩნევენ, რომ სახელმწიფომ დაზღვევის არსებულ მოდელს უნდა გადახედოს.„ფრანშიზას ყველა ქვეყნის კანონმდებლობაში შეხვდებით, ასევე გასაგებია, რომ სადაღვევო კომპანიასაც უნდა დარჩეს მოგება, მაგრამ ხელისუფლებამ აუცილებლად უნდა გაითვალისწინოს არსებული ეკონომიკური მდგომაროება და შეიმუშავოს ისეთი რეგულაცია, რაც პირველ რიგში, ფერმერზე აისახება პოზიტიურად,“ – უთხრა „ბათუმელებს“ საია-ს იურისტმა, ანა მდინარაძემ.

აგროდაზღვევისთვის წელსაც სახელმწიფო ბიუჯეტიდან დაახლოებით 10 მილიონი ლარი დაიხარჯება. აგროდაზღვევის სახელმწიფო პროგრამას სოფლის მეურნეობის პროექტების მართვის სააგენტო ახორციელებს. პროგრამის მიზანია, ხელი შეუწყოს ქვეყანაში სოფლის მეურნეობის სფეროს განვითარებას და აგროსექტორში სადაზღვევო ბაზრის დამკვიდრებას. სახელმწიფო ფერმერებს სადაზღვევო პრემიის ნაწილს 40-დან 70 %-მდე უფინანსებს.