ნეტგაზეთი • RU

შშმ ქალები ადაპტირებული გინეკოლოგიური მომსახურებით ვერ სარგებლობენ

შშმ ქალებისთვის ადაპტირებული სამედიცინო კაბინეტების პრობლემა ისევ დგას არა მარტო რეგიონის, ქვეყნის მასშტაბით. არასამთავრობო ორგანიზაცია „ბათუმის დამოუკიდებელი ცხოვრების ცენტრის“ კონსულტანტის, დეა ერემაშვილის თქმით, შშმ ქალები წლებია ადაპტირებულ სამედიცინო მომსახურებას ითხოვენ, თუმცა 2022 წლის ბიუჯეტშიც კი ამ მიმართულებით არაფერია გათვალისწინებული.

დეას თქმით, ყველაზე დიდ პრობლემად რჩება ის, რომ შშმ ქალებს არ შეუძლიათ ადაპტირებული გინეკოლოგიური კაბინეტებით სარგებლობა.

„აჭარაში, ჯანდაცვის სამინისტროსთან როცა გვაქვს ხოლმე კონსულტაციები, ყოველთვის ვაყენებთ ამ საკითხს. აქამდე იყო საუბარი იმაზე, რომ როცა რესპუბლიკური საავადმყოფო გაიხსნებოდა და აღიჭურვებოდა, იქ იქნებოდა გათვალისწინებული ადაპტირებული გინეკოლოგიური კაბინეტიც.

თუმცა კოვიდის გამო რესპუბლიკური ნაადრევად გაიხსნა, აღჭურვითაც აღჭურვეს, თუმცა ადაპტირებული სერვისი მაინც არ არის გათვალისწინებული“, – ამბობს დეა ერემაშვილი.

მისი თქმით, ჯანდაცვის სამინისტრო პასუხისმგებლობას ძირითადად პროვაიდერებს აკისრებს, თუმცა სახელმწიფოს შშმ პირთა კონვენციით ეკისრება ვალდებულება, უზრუნველყოს ხელმისაწვდომობის ეროვნული სტანდარტი.

„ჯანდაცვის სამინისტროში გვეუბნებიან, რომ სამედიცინო სერვისებს პროვაიდერები აწვდიან მოქალაქეებს და ჩვენ მათზე ზეწოლას ვერ მოვახდენთო.

ქალთა მოძრაობის ინიციატივა იყო, რომ სწორედ სახელმწიფომ დაავალდებულოს პროვაიდერი კლინიკები, უზრუნველყონ ადაპტირებული სამედიცინო მომსახურება, რადგან როცა პროვაიდერად რეგისტრირდებიან, წესით, უნდა იცოდნენ რა არის საერთაშორისო სტანდარტი.

2022 წელია უკვე და საქართველოში ვერ ნახავთ ვერც ერთ კლინიკაში უნივერსალურ ადაპტირებულ გინეკოლოგიურ სავარძელს. თუნდაც  თბილისში.

კლინიკები სიძვირეს იმიზეზებენ, მაგრამ ვფიქრობ, ვერ აღიქვამენ ჩვენს საჭიროებებს. ალბათ ფიქრობენ, რომ ამდენი შშმ ქალი არ მოვა“, – ამბობს დეა.

მისი თქმით, გარდა იმისა, რომ კლინიკებში არ არის ადაპტირებული გინეკოლოგიური სავარძლები, შშმ ქალები აწყდებიან ექიმების დაბალ ცნობიერებასაც.

„პირველი, რასაც ეუბნებიან, არის – რატომ გარისკე დაორსულება?.  თითქმის ყველა შშმ ორსულ ქალს უწევს ბრძოლა, რაღაცის მტკიცება, ჩემი ჩათვლით. მესმის, რომ სტერეოტიპული აზროვნება ზოგადად საზოგადოების პრობლემაა, მაგრამ ექიმთან როცა მიდის შშმ ადამიანი, თავი დაცულად უნდა იგრძნოს.

ჩვენ ვითხოვთ არა უბრალოდ ადაპტირებულ შესასვლელს კლინიკაში, არამედ უნივერსალური სერვისის დანერგვას. ეს ადაპტირებული გინეკოლოგიური სავარძელი არა მარტო შშმ ქალებს სჭირდებათ, სხვა პაციენტებსაც გამოადგებათ, იგივე ასაკოვან ქალებსაც“, – ამბობს დეა.

„ბათუმელები“ ესაუბრა აჭარის ჯანდაცვის სამინისტროს და ჰკითხა, შესაძლებელია თუ არა შშმ ქალებმა რომელიმე კლინიკაში მიიღონ ადაპტირებული გინეკოლოგიური მომსახურება? სამინისტროში გვითხრეს, რომ მათი ინფორმაციით, ადაპტირებული გარემო აქვს კლინიკა „მედინას“ და ბათუმის სამშობიარო სახლს.

ეს ინფორმაცია დეა ერემაშვილმა „ბათუმელების“ თანდასწრებით გადაამოწმა. მაგალითად, „მედინას“ ცხელ ხაზზე მას უპასუხეს, რომ უნივერსალური გინეკოლოგიური სავარძელი არ აქვთ. ბათუმის სამშობიარო სახლში კი ცხელ ხაზზე არავინ უპასუხა.

დეა ერემაშვილმა კიბოს სკრინინგის პროგრამაზეც ისაუბრა, რომლითაც შშმ ქალები ასევე ვერ სარგებლობენ.

„საქართველოში, 2020 წლის მონაცემებით, დაახლოებით 47 ათასი შშმ ქალი ცხოვრობს. ამ პროგრამით სარგებლობა შეუძლია 25-იდან 60 წლამდე ქალს, რომ ჩაიტაროს საშვილოსნოს და ძუძუს სკრინინგი, რათა არსებობის შემთხვევაში დროულად მოხდეს სიმსივნის დიაგნოსტირება.

ჩემი გამოცდილებით ვიცი, რომ სადაც უფასო სკრინიგპროგრამები ხორციელდება, იქ არსად არ აქვთ ადაპტირებული არც გინეკოლოგიური სავარძელი და არც გარემო, რომ მობილობის შეზღუდვის მქონე შშმ ქალებმა პროგრამით ისარგებლონ.

მე პირადად, თუ არ დავეყრდენი რაიმეს, ისე არ შემიძლია დიდხანს დავდგე და ისე ჩავიტარო სკრინინგი.

ამავე დროს, სახელმწიფო ჩემი სკრინინგისთვის იხდის თანხას, მაგრამ მე ვერ ვსარგებლობ ამ სერვისით.

რაც შეეხება სმენის არმქონე ქალებს, მათაც სჭირდებათ ინფორმაცია როგორც სქესობრივ ცხოვრებაზე, რეპროდუქციულ ჯანმრთელობასა და კონტრაცეფციაზე.

იქნებ არ უნდა ქალს, რომ ოჯახის წევრი გაიყოლოს ექიმთან, ყველამ ვიცით, რომ პირადი ცხოვრება ხელშეუხებელია, ამიტომ სახელმწიფომ უნდა უზრუნველყოს ამ ქალებისთვის ჟესტური ენის თარჯიმანი კლინიკებში“, – ამბობს დეა.

მისი თქმით, მაგალითად, ბათუმის ბიუჯეტში 45 ათასი ლარია გათვალისწინებული იმისთვის, რომ გენდერული თანასწორობის კუთხით ცნობიერება აამაღლონ. „იქნებ დაინტერესდნენ ეს ადამიანები და რეალურად იზრუნონ ამაზე, თუნდაც ექიმებთან და კლინიკებთან იმუშაონ, რომ იცოდნენ, შშმ ქალებსაც გვაქვს თანასწორ გარემოში ცხოვრების და თანასწორი სამედიცინო სერვისების მიღების უფლება“, – ამბობს დეა.

ის დედათა და ბავშვთა თავშესაფრებზეც აკეთებს აქცენტს და ამბობს, რომ ხშირად არც ეს თავშესაფრებია ადაპტირებული. „მაგალითად, ბათუმში კარგი თავშესაფარია, მაგრამ მეოთხე სართულზეა. რომ დასჭირდეს, ეტლით მოსარგებლე ქალი ვერ ისარგებლებს.

სამწუხაროდ, ბიუჯეტში არც შშმ დედების მხარდაჭერის პროგრამა არსებობს. სამინისტროს ამ საკითხზეც ვესაუბრეთ და გვითხრეს, ვიმუშავებთ და ვნახოთ, იქნებ 2023 წლისთვის იყოსო“, – თქვა დეამ.

ნეტგაზეთის მასალების სხვა გამოცემებში გადაბეჭდვის წესი
ავტორი
ლელა დუმბაძე, ჟურნალისტი. ტელ: [0042] 27 45 12. lelabatumelebi@gmail.com