დარღვევები და არასაკმარისად უსაფრთხო გარემო სკოლებში – აუდიტის შენიშვნები სამინისტროს

სახელმწიფო აუდიტის სამსახურის 2018 წლის ანგარიშის მიხედვით, რომელიც სკოლებში უსაფრთხო საგანმანათლებლო გარემოს ეფექტიანობას შეეხება, ნათქვამია, რომ გამოვლინდა ნაკლოვანებები, რომლებიც გავლენას ახდენს სისტემის პროდუქტიულობასა და ეფექტიანობაზე.

კერძოდ: 2018 წლის მონაცემებით, მანდატურის სამსახურით სკოლების მხოლოდ 21 პროცენტია უზრუნველყოფილი, ვიდეოკამერებით აღჭურვილია სკოლების 44 პროცენტი, მაშინ როცა 1,161 (50%) სკოლაში არც მანდატურის სამსახურია, არც უსაფრთხოებაზე პასუხისმგებელი პირი და არც ვიდეოკამერები.

„ფსიქოლოგიური მომსახურების ცენტრებით არ არის უზრუნველყოფილი ყველა რეგიონი, რაც აფერხებს აღნიშნულ სერვისზე ხელმისაწვდომობას. ამასთან, ცენტრებში დასაქმებული პერსონალის რაოდენობა არ შეესაბამება ცენტრში დაფიქსირებულ მიმართვიანობას“, – წერს აუდიტის სამსახური.

ამავე წყაროს ცნობით, მონაცემთა ბაზა, რომელსაც ფლობს მანდატურის სამსახური, არ მოიცავს ისეთ ინფორმაციას, როგორიცაა, ფსიქოლოგიური მომსახურების ცენტრის მიერ მოსწავლისთვის ჩატარებული კონსულტაციების რაოდენობა და თარიღები, შემთხვევის დასრულების პერიოდი და მიღწეული შედეგები.

„შესაბამისად, შეუძლებელია მონაცემების სრულად დამუშავება და ანალიზი შედეგების შესაფასებლად, აგრეთვე განსახორციელებელი ღონისძიებების დასაგეგმად“.

აუდიტი ყურადღებას ამახვილებს შემდეგ გარემოებაზეც. „მიუხედავად იმისა, რომ ეროვნული სასწავლო გეგმა ფარავს უსაფრთხოების, ადამიანის უფლებებისა და სამოქალაქო განათლების საკითხებს, რომლებიც ისწავლება მე-3 კლასიდან სხვადასხვა საგნობრივ ჭრილში, ერთი და იმავე საგნის სხვადასხვა გამოცემის სახელმძღვანელოში განსხვავებული მოცულობით არის განხილული ისეთი საკითხები, როგორიცაა, მაგალითად, ბავშვის უფლებების კონვენცია, მოსწავლის უფლებები და ა.შ. ეროვნული სასწავლო გეგმის მიხედვით, VII კლასამდე არ მიეწოდებათ მოსწავლეებს ინფორმაცია ბულინგის შესახებ“.

დასკვნის მიხედვით, განათლების სამინისტროს მიერ მოსწავლეთა და მშობელთა ცნობიერების ამაღლების მიმართულებით, არაფორმალური განათლების ფარგლებში განხორციელებული ღონისძიებები არ არის საკმარისად ეფექტიანი და არ არის შეფასებული მიღწეული შედეგები.

„მასწავლებელთა ტრენინგი უსაფრთხოებისა და ადამიანის უფლებების საკითხებზე არის ნებაყოფლობითი და მასწავლებლებს არ აქვთ მისი გავლის ვალდებულება. შესაბამისად, გადამზადებულია მასწავლებელთა მხოლოდ 13 პროცენტი“, – ვკითხულობთ აუდიტის დასკვნაში.

დასკვნის საფუძველზე აუდიტის სამსახური სკოლებს და განათლების სამინისტროს რეკომენდაციებს აძლევს.

რეკომენდაცია №1

სისტემის ეფექტიანად ფუნქციონირების მიზნით, ხარისხობრივი და რაოდენობრივი კრიტერიუმების გათვალისწინებით, ყველა ზოგადსაგანმანათლებლო დაწესებულებაში შეფასდეს გარემო და მოხდეს მანდატურის რესურსის პროდუქტიული განაწილება.

რეკომენდაცია №2

მანდატურის სამსახურმა სკოლებთან და სხვადასხვა პასუხისმგებელ უწყებასთან თანამშრომლობით, მიიღოს და გააანალიზოს ინფორმაცია არასრულწლოვანთა შორის ინციდენტების და მათ მიერ ჩადენილი დანაშაულის შესახებ, რისი მეშვეობითაც შეძლებს გამოავლინოს მაღალი რისკის მატარებელი სკოლები და უსაფრთხო გარემოს უზრუნველყოფის მიზნით დაგეგმოს შესაბამისი პრევენციული ღონისძიებები.

რეკომენდაცია №3

მანდატურის სამსახურმა შეიმუშავოს მექანიზმი, რომლის მიხედვით, გადაუდებელი და დასაბუთებული საჭიროების შემთხვევაში გამოყოფს სკოლისთვის მანდატურს, მიუხედავად იმისა, აღნიშნული სკოლა გათვალისწინებული იყო თუ არა წლიურ გეგმაში.

რეკომენდაცია №4

ზოგადსაგანმანათლებლო დაწესებულებებში უსაფრთხოების გაუმჯობესების მიზნით, დაინერგოს სათანადო კონტროლის მექანიზმები, რომლის მეშვეობითაც მოხდება დამონტაჟებული ვიდეოკამერების გამართულად ფუნქციონირების პერიოდული მონიტორინგი, შეფასდება მათი საჭირო რაოდენობა და შიდა და გარე პერიმეტრების კონტროლის შესაძლებლობა.

რეკომენდაცია №5

ფსიქოლოგიური მომსახურების ხელმისაწვდომობის მიზნით, თითოეული რეგიონის მიხედვით, სკოლებისთვის განისაზღვროს უახლოესი ფსიქოლოგიური მომსახურების ცენტრი, სადაც მოსწავლე ოპტიმალურად მოკლე მანძილზე შეძლებს მიიღოს საჭირო მომსახურება;

ფსიქოლოგთა რესურსის პროდუქტიულად გამოყენების მიზნით, მათი ცენტრებში განაწილებისას გათვალისწინებულ იქნეს მოსწავლეთა მიმართვიანობის მაჩვენებელი. ასევე ფსიქოლოგიური მომსახურებიდან მიღწეული შედეგის შეფასების მიზნით, უზრუნველყოფილ იქნეს ცენტრის მიერ ჩატარებული კონსულტაციების შესახებ ინფორმაციის სრულად ასახვა.

რეკომენდაციები სამინისტროს

რეკომენდაცია №6

ადამიანის უფლებების შესახებ მოსწავლეთა ცნობიერების ამაღლების მიზნით, მოხდეს ეროვნული სასწავლო გეგმით გათვალისწინებული უსაფრთხოებისა და სამოქალაქო განათლების საკითხების ეფექტიანი დანერგვა და სკოლების მიხედვით თანაბარი სწავლება განათლების ყველა საფეხურზე.

რეკომენდაცია №7

ბულინგის, უსაფრთხოებისა და სამოქალაქო განათლების მიმართულებით მოსწავლეების, მათი მშობლებისა და სკოლის ადმინისტრაციის ცნობიერების ამაღლების მიზნით, სამინისტროს მიერ დაიგეგმოს და განხორციელდეს ქმედითი ღონისძიებები, სადაც განსაზღვრული იქნება კონკრეტული აქტივობები, მისაღწევი შედეგები და პროგრესის შეფასების ინდიკატორები.

რეკომენდაცია №8

უსაფრთხო საგანმანათლებლო გარემოს უზრუნველსაყოფად, მასწავლებელთა სრული კონტინგენტის უსაფრთხოებისა და სამოქალაქო განათლების მიმართულებით, ეტაპობრივი გადამზადების მიზნით, სამინისტრომ შეიმუშაოს სამოქმედო გეგმა და განისაზღვროს კონკრეტული ვადები.

ნეტგაზეთის მასალების სხვა გამოცემებში გადაბეჭდვის წესი
ავტორი
ლელა დუმბაძე, ჟურნალისტი. ტელ: [0042] 27 45 12. lelabatumelebi@gmail.com