ალტერნატიული საგადასახადო აუდიტის ჩატარება შეწყდა

„საგადასახადო სამსახური ვერ აუდიოდა ათასობით საწარმოს შემოწმებას, ამიტომ შემოიღო ე.წ. ალტერნატიული აუდიტი. ამ მექანიზმით, მართალია, მთლიანობაში უმნიშვნელოდ, მაგრამ მაინც იმატა შემოსავლებმა ბიუჯეტში, თან ამაში სახელმწიფო არაფერს ხარჯავდა და ეს იყო ერთგვარად დადებითი მხარე“ – აღნიშნა „ბათუმელებთან“ საქართველოს აუდიტორული და საკონსულტაციო კომპანიის წარმომადგენელმა თემურ ფარცხალაძემ.

მისივე თქმით, კერძო აუდიტორები, რომლებიც ალტერნატიულ საგადასახადო შემოწმებას ატარებდნენ, მეტ-ნაკლებად დამოკიდებულნი იყვნენ შემოსავლების სამსახურზე, თუმცა, მათ მიმართ საგადასახადოდან მაინც იყო შენიშვნები, რომ ისინი ლმობიერები იყვნენ გადამხდელების მიმართ.

თემურ ფარცხალაძის თქმით, „ბევრი აუდიტორული კომპანია დაფუძნდა, რომელთა თანამშრომლების ნაწილი ისევ საგადასახადოსგან იყო გამოსული და ეს კომპანიები პირდაპირ მიბმულნი იყვნენ ამ უწყებაზე და ასეთი აუდიტის ჩატარებზე. ამიტომ, ამ კუთხით თუ შევხედავთ, ერთგვარად კარგიც კია, რომ ალტერნატიული აუდიტი გაუქმდა“.

აუდიტორული მომსხურების სრული პაკეტი მოიცავდა საინიციატივო, სავალდებულო, საგადასახადო, ფინანსური ანგარიშგებისა და ალტერნატიულ აუდიტს. ალტერნატიული აუდიტი 2011 წლიდან მოქმედებდა.

თუ კომპნიის საგადასახადო შემოწმება გათვალისწინებული იყო ალტერნატიული აუდიტის ფარგლებში, გადამხდელს უფლება ქონდა თავად აერჩია შემმოწმებელი: საგადასახადო ორგანო ან დამოუკიდებელი აუდიტორი (აუდიტორული კომპანია).
ალტერნატიული აუდიტის ჩატარების მიზნით აუდიტორები პირობითად დაყოფილი იყო სამ კატეგორიად: A,  B და C.

იურიდიული პირის წლიური ბრუნვა თუ არ აღემატებოდა 300 000 ლარს, მას უფლება ჰქონდა აერჩია C კატეგორიის აუდიტორი; თუ წლიური ბრუნვა არ აღემატებოდა 3 მილიონ ლარს, მაშინ – B კატეგორიის აუდიტორი; ხოლო თუ წლიური ბრუნვა აღემატებოდა 3 მილიონ ლარს, გადამხდელს უფლება ჰქონდა აერჩია მხოლოდ A კატეგორიის აუდიტორი. მომსახურების ღირებულება კი მხარეთა შეთანხმებით განისაზღვრებოდა.

ქვეყანში “ალტერნატიული აუდიტი”-ს განმახორციელებელ პირთა სიაში 70-მდე  A და B კატეგორიის, ხოლო 300-მდე C კატეგორიის აუდიტორი ირიცხებოდა (აჭარაში C კტეგორიის 11 აუდიტორი იყო). ალტერნატიული საგადასახადო შემოწმების განმახორციელებელი პირები ვალდებულნი არიან დაწყებული ალტერნატიული აუდიტი დაასრულონ მთთვის ადრე არსებული კანონმდებლობით დადგენილი წესით.

იყო მოსაზრება, რომ ალტერნატიული აუდიტი ევროკავშირთან ასოცირების შეთანხმების მოთხოვნებთან წინააღმდეგობაში მოდიოდა. შემოსავლების სამსახურის მიერ გავრცელებულ განცხადებაში კი აღნიშნულია, რომ შეწყვეტის მიზეზი ალტერნატიული აუდიტის პროექტის დახურვაა.

„კონკრეტულად ვერ გეტყვით რა მოთხოვნებია ასოცირების ხელშეკრულებში ამ კუთხით, მაგრამ ნამდვილდ ვიცი, რომ ასეთი უდიტის პრაქტიკა ბევრ, მთ შორის ევროპის ქვეყნებშიცაა. ამიტომ, ალტერნატიული აუდიტის გაუქმება   ხელისუფლების, ასე ვთქვათ, ახირება უფრო მგონია“ – აღნიშნა თემურ ფარცხალაძემ.