ავტორი: ანა კალანდაძე, ვაშინგტონი
___
2026 წლის თებერვალში ირანთან დაწყებული სამხედრო კონფლიქტიდან ხუთი თვის თავზე, ახლო აღმოსავლეთის ინსტიტუტმა (MEI) რეგიონის უსაფრთხოების კრიზისი შეაფასა. 13-დღიანმა ამერიკულმა იერიშებმა ვითარება ინტენსიური დაბომბვიდან ფრაგმენტულ, მაღალი რისკის საომარ თეატრში გადაიყვანა.
თადარიგის ვიცე-ადმირალმა, კევინ დონეგანმა აღნიშნა, რომ მიუხედავად იმისა, რომ აშშ-ის დარტყმებმა სერიოზულად დააზიანა ირანის კონვენციური საზღვაო და სარაკეტო ძალები, თეირანის დარჩენილი ასიმეტრიული პოტენციალი კვლავ დიდ საფრთხედ რჩება.
იაფი დრონებითა და საზღვაო ნაღმებით ირანი მაინც ახერხებს ჰორმუზის სრუტეში ნაოსნობის პარალიზებას. ამასთან, ინტენსიურმა თავდაცვამ კრიტიკულად შეამცირა ამერიკული და მოკავშირეთა საჰაერო თავდაცვის ჭურვების (Patriot, THAAD) მარაგები.
პროფესორმა ფ. გრეგორი გოსმა ხაზი გაუსვა, რომ კონფლიქტმა სტრატეგიული სუსტი წერტილი გამოაჩინა. მიუხედავად იმისა, რომ ჰაერსაწინააღმდეგო სისტემები ეფექტურად მუშაობდა, ამერიკულმა შეკავების პოლიტიკამ მარცხი განიცადა – ირანმა მაინც გაბედა ყურის ინფრასტრუქტურაზე თავდასხმა.
შედეგად, ენერგოსისტემის განადგურების შიშით, ყურის მონარქიებმა ვაშინგტონს საბრძოლო მოქმედებების შეჩერება და დიპლომატიაზე გადასვლა მოსთხოვეს.
გლობალურ მოთამაშეებზე საუბრისას, პროფესორმა გოსმა აღნიშნა, რომ ჩინეთი ყურის ქვეყნების უმთავრესი ნავთობის მომხმარებელია, რის გამოც რეგიონის ლიდერები მკვეთრად ეწინააღმდეგებიან პეკინთან ურთიერთობის გაწყვეტას.
რუსეთს კი არ გააჩნია მსგავსი ეკონომიკური ბერკეტები და ომში ირანისადმი მკვეთრი მხარდაჭერის გამო ვერ გამოდგება უსაფრთხოების ალტერნატიულ გარანტორად.
ღონისძიების დასასრულს, მოდერატორმა, დოქტორმა კენეთ პოლაკმა სპიკერებს ჰკითხა, რას ეტყოდნენ აშშ-ის პრეზიდენტს ოვალურ კაბინეტში ორწუთიანი შეხვედრისას:
- ვიცე-ადმირალი კევინ დონეგანი: აშშ-მა ჰორმუზის სრუტის საკითხი ორმხრივი დაპირისპირებიდან გლობალური ნაოსნობის უსაფრთხოების ჭრილში უნდა გადაიყვანოს და ჩამოაყალიბოს საერთაშორისო დიპლომატიური კოალიცია ევროპის, ინდოეთისა და ჩინეთის მონაწილეობით.
- პროფესორი ფ. გრეგორი გოსი: აშშ-მა არ უნდა გაიყვანოს თავისი სამხედრო ბაზები სპარსეთის ყურიდან, რადგან ეს მოკავშირეებს ირანის ორბიტაზე გადასვლას აიძულებს. ამასთან, ვაშინგტონმა თეირანს რეალური ეკონომიკური გამოსავალი (მათ შორის ბლოკადის შემსუბუქება) უნდა შესთავაზოს.
