Batumelebi | ვინ და როგორ დაიცავს ძველ ბათუმს ვინ და როგორ დაიცავს ძველ ბათუმს – Batumelebi
RU | GE  

ვინ და როგორ დაიცავს ძველ ბათუმს

 

როგორ უნდა გადაარჩინო კულტურული მემკვიდრეობა, როდესაც სასწორზე დევს  –   კულტურული მემკვიდრეობა და ეკონომიკური განვითარება? ამ საკითხზე გასულ კვირას  აჭარის მთავრობის, ადგილობრივი თვითმმართველობის და სამოქალაქო სექტორის წარმომადგენლები შეიკრიბნენ და იმსჯელეს.  შეხვედრა ორგანიზაცია „ბათომისა“ და „ტფილისის ჰამქარის“  ორგანიზებით გაიმართა. 

შეხვედრაზე  კულტურული მემკვიდრეობის რეაბილიტაციის კუთხით განხორციელებული  და მიმდინარე პროცესები განიხილეს.

„ინვესტიცია ძალიან  მნიშვნელოვანია, მაგრამ ინვესტორი ძეგლს  არ გადაარჩენს, ეს არის სახელმწიფოს ვალი. კულტურული მეკვიდრეობა უნდა გადაარჩინოს სახელმწიფომ. ასე ხდება ყველგან,“ – განაცხადა შეხვედრაზე ხელოვნებათმცოდნე თამარ ამაშუკელმა.

აჭარის განათლების, კულტურისა და სპორტის მინისტრის მოადგილის ლადო მგალობლიშვილის განცხადებით სახელმწიფოს და ამ შემთხვევაში აჭარის მთავრობას არ აქვს საკმარისი ფინანსები იმისათვის, რომ კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლების რეაბილიტაცია საკუთარი სახსრებით შეძლოს.

„არსებობს უამრავი მაგალითი, როდესაც სახელმწიფო ქმნის გარკვეული ტიპის სტიმულაციებს  და ხელს უწყობს,  როგორც მაცხოვრებელს, ასევე ინვესტორს, რომ მას გაუჩნდეს სტიმული, მოახდინოს ძეგლის რეაბილიტაცია. ინვესტორს მარტო კი არ უნდა აუკრძალო აქ არაფრის აშენება არ შეიძლებაო, ინვესტორს უნდა უთხრა, რომ შენ თუ მანდ რამეს ააშენებ, შენ გექნება აი, ესა და ეს შეღავათი,“ – განაცხადა თამარ ამაშუკელმა.

მისივე თქმით  დღეს ბათუმს აქვს ძალიან კრიტიკული ვითარება. „ბათუმის მთავარი ფუნქცია, როგორც ტურისტული ქალაქის, იკარგება. აქ არავინ არ ჩამოვა კორპუსებში სასეირნოდ.  მე მაგალითად თბილისშიც ვარ კორპუსებში, აქ რატომ ჩამოვიდე დასასვენებლად?!“

ხელოვნებათმცოდნის ამ შეკითხვას შეკითხვითვე უპასუხა ბათუმის მერის მოვალეობის შემსრულებელმა გიორგი ერმაკოვმა: „დასასვენებლად კორპუსებში  ჩამოდიხართ თუ უფრო ზღვის პირას და რეკრეაციული ზონა გაინტერესებთ?“ – იკითხმა გიორგი ერმაკოვმა.

თამარ  ამაშუკელი: „ზღვის პირას რომ ჩამოვდივარ, მთელი დღე ზღვაში ხომ არ დავიხრჩობი?  მე მინდა, რომ ქალაქში გავისეირნო, ბათუმში  იმიტომ ჩამოვდივარ და არ მივდივარ მაგალითად კვარიათში. მინდა  ვისეირნო არა ურბანულ ჯუნგლებში, არამედ კამერულ, ტურისტულ ქალაქში. რა გახდა   250 ძეგლის დაცვა და რა გახდა მონიშვნა იმ ზონის, სადაც  სახელმწიფოსთან  ერთად იცავ, სადაც ინვესტორი და სახელმწიფო ერთ გზაზე მიდის. აკეთებს რეგულაციებს, აკეთებს სტიმულაციებს.

დანაშაულია ძველის  ხარჯზე ახალის აშენება. დავანებოთ ძველ ბათუმს თავი, ავაშენოთ ახალი, 21 -ე საუკუნის არქიტექტურა. რატომ ვანგრევთ ძველს და  რატომ ვაშენებთ  ახალს ძველის  ადგილას? კანონს კულტურული მემკვიდრეობის შესახებ არავინ არ  კითხულობს. იქ ძალიან დეტალურად არის აღწერილი, სად უნდა აშენდეს, როგორ უნდა აშენდეს და რანაირად უნდა აშენდეს“.

აჭარის კულტურული მემკვიდრეობის დაცვის სააგენტოს ხელმძღვანელის, ბიძინა აფხაზავას განცხადებით კი კანონი სრულყოფილი არაა.

„მანდ არის დიდი შეცდომა ჩადებული.  მაგალითს მოგიყვანთ  ტელმანის და ჯაფარიძის კვეთაში, არის ძეგლი და ძეგლზე  არის მიდგმული ბესო ბესელიას ის რომაა, „კურიატნიკი“ და ისიც ძეგლია?“ – იკითხა შეხვედრაზე ბიძინა აფხაზავამ.

აფხაზავას დარბაზიდან გამოეხმაურნენ და შეახსენეს, რომ ძეგლს, ფიზიკური აღქმის არეალის გარდა აქვს ვიზუალური აღქმის არეალი და ეს ყველაფერი კულტურული მემკვიდრეობის შესახებ კანონში წერია.

“ძეგლის ინდივიდუალური დამცავი ზონა შედგება: ძეგლის ფიზიკური დაცვის არეალისაგან და  ძეგლის ვიზუალური დაცვის არეალისაგან. ძეგლის ინდივიდუალური დაცვის ზონა დგინდება ავტომატურად, ძეგლის სტატუსის მინიჭების მომენტიდან. რადგან “კურიატნიკი” ზედ ძეგლზეა მიდგმული, ავტომატურად შედის ძეგლის ინდივიდუალური დაცვის ზონაში,” – განმარტავს საზოგადოება “ბათომის” წევრი ნინო ინაიშვილი.

შეხვედრაზე საკუთარი მოსაზრება თვითმმართველობის და აჭარის მთავრობის წარმომადგენლებმაც გამოთქვეს.

ბათუმის საკრებულოს თავმჯდომარე ირაკლი ჩავლეიშვილი: „სტრატეგიული გეგმის ახალი ეტაპი, სრულყოფილი დოკუმენტი გვჭირდება. მაშინ უფრო იოლად შეგვეძლება ვიმსჯელოთ. დოკუმენტის არსებობის შემთხვევაში აღარ  იქნება სუბიექტური ჩარევები“.

ბათუმის მერის მოვალეობის შემსრულებელი გიორგი ერმაკოვი: „კულტურულ მემკვიდრეობას, რაც დაგვრჩა, უნდა მივხედოთ. ეს არის ერთიანი მსჯელობის საგანი. ჭავჭავაძის ქუჩის მიღმა გვრჩება ორად გაყოფილი ბათუმი. ყველას სურს ააშენოს პირველ ზონაში. იმის იქით არავინ არ იხედება.  რაღაც რეკომენდაციები უნდა არსებობდეს. ქალაქი უნდა განვითარდეს, პარალელურად იმისა, რომ დავიცვათ ძველი ბათუმი.

აჭარის კულტურული მემკვიდრეობის დაცვის სააგენტოს ხელმძღვანელი ბიძინა აფხაზავა:

„ინვესტორი  არ მოვა და არ გაგირემონტებს. სახლი ააშენოს და გვერდით სხვა გაგირემონტოს – ძალიან ძნელია ინვესტორი ამაზე დაითანხმო. თუ გვინდა გადავარჩინოთ ბათუმი, ძველი სახლები უნდა გავარემონტოთ. გავაძეგლოთ რაც გასაძეგლებელი იქნება. ძეგლები გარედან გვაქვს, შიგნით რაც ხდება, საშინელებაა“.

ხელოვნებათმცოდნე თამარ ამაშუკელი: „ეს პროცესი ალბათ გაიარა ყველა ქალაქმა და ყველა ქვეყანამ. სოციალური პროცესია, როდესაც ადამიანებს საცხოვრებლის გაუმჯობესება უნდათ და მაშინ, როდესაც ადამიანებს საცხოვრებელი არ აქვთ კარგი, ნაკლებად აინტერესებთ კულტურული მემკვიდრეობა.  ამისთვის აუცილებელია საქართველომ შეიმუშაოს გარკვეული კონცეფცია, მოკლევადიანი და გრძელვადიანი.  ისე, რომ ადამიანები არ დაზარალდენენ.  უნდა იყოს ერთი კონცეფცია, უნდა არსებობდეს ქალაქგანაშენიანების გენგემა, რომელიც არის ქალაქისთვის ერთ-ერთი ჩარჩო კონვენცია, სადაც ჩანს ქალაქი რა მიმართულებით მიდის.   თუ არსებობს  რაიმე კონცეფცია, როგორ უნდა გადაარჩნინოთ, რა უნდა გადაარჩინოთ, შესაძლებელია ისტორიული ზონა შემცირდეს, შემცირებული ზონა მერე ნამდვილად  დავიცვათ. გამოიყოს ტერიტორია, სადაც 21-ე საუკუნის ბათუმს ააშენებთ, თანამედროვე არქიტექტურას მისცემთ საშუალებას განვითარდეს“.

ფილოსოფოსი მირანდა ჩარკვიანი: „მე მგონია რომ ამ წლების განმავლობაში ძირითადად ჩვენ ერთ ადგილას ვდგავართ და ერთ ადგილს ვტკეპნით. დღეს როცა  ვუსმენ აქ შეკრებილ ადამიანებს, ძალიან  ნაცნობია ეს ყველაფერი, ბევრჯერ  მაქვს მოსმენილი“.

შეხვედრის მოდერატორი ნათია აფხაზავა: „დღევანდელი შეხვედრა შედეგიანი იყო იმ კუთხით, რომ ყველა მხარე, ვინც მონაწილეობს ქალაქის უბრანულ განვითარების საკითხში ესწრებოდა. შეიძლება ითქვას ნათლად დავინახეთ ყველა სტრუქტურის თუ ინსტიტუტის პოლიტიკა თუ რის საფუძველზე ღებულობს გადაწყვეტილებას. ეს არის ინვესტიციის საფუძველზე ეკონომიკის განვითარება და სოციალური ფონის ამაღლება. კულტურული მემვიდრეობის ძეგლების დაცვა კი არ არის ისევ პრიორიტეტული, რადგან ეს სახელმწიფოს ბიუჯეტს ვერ დააწვება. მართალია ცალკეული სამინისტორებისგან არის მზაობა იმისა, რომ შემუშავდეს კონცეფცია, თუ როგორ შეიძლება იქცეს კულტურული მემკვიდრეობა ეკონომიკურად მომგებიან ძეგლად, თუმცა ამისთვის კონკრეტული ნაბიჯები დღემდე ვერ გადაიდგა“.

ნეტგაზეთის მასალების სხვა გამოცემებში გადაბეჭდვის წესი
მანანა ქველიაშვილი