„ვინ დამიძახა სასამართლოში?“ – კითხვა შეუბრუნა მოსამართლე ხათუნა ბოლქვაძეს მარტოხელა დედამ – მაგული ფუტკარაძემ, იმ შშმ პირის დედამ, რომელიც 2024 წლის 19 აპრილს, ბათუმში, უსახლკაროების აქციაზე დააკავეს.
დღეს, 17 ივნისს, მოსამართლე ხათუნა ბოლქვაძემ გაამართლა შშმ პირი – ჯაბა კურცხალიძე. მანამდე კი, აპრილში, დაკავებიდან მეორე დღეს იგივე პირი – ჯაბა კურცხალიძე იმავე საქმეზე ამ მოსამართლემ სამართალდამრღვევად მიიჩნია.
აპრილში გამართულ სასამართლო სხდომას არც დაკავებული პირის მხარდამჭერი დაასწრეს და არც საიას ადვოკატი, რომელიც შშმ პირის ინტერესებს იცავდა.
სააპელაციო სასამართლომ მოსამართლე ხათუნა ბოლქვაძის გადაწყვეტილება გააბათილა. საქმე ხელახლა განსახილველად იგივე მოსამართლეს დაუბრუნეს.
„არ მიიტანეთ გადაწყვეტილება, რომ მხარდამჭერი პირი ხართ?“ – მოსამართლე ხათუნა ბოლქვაძე დღევანდელ სასამართლო სხდომაზე დაინტერესდა, აცნობა თუ არა შშმ პირის დედამ სამართალდამცველებს, დაკავებული კაცი შშმ პირი რომ იყო.
„მივიტანე და ვინ შეხედა გადაწყვეტილებას? არავინ არ შეხედა… 200 კაცი იყო შეგროვებული, პოლიციასთან, კიბეებიდან გადმოგვყარეს ცხვრებივით, ასე შეიძლება?“ – შინაგან საქმეთა სამინისტროს წარმომადგენელს გახედა დაკავებული კაცის დედამ, მაგული ფუტკარაძემ.
„არც სასამართლოში არ წარმოადგინეთ?“ – მოსამართლემ იმის წარმოჩენა სცადა, რომ სასამართლოც არ იყო ინფორმირებული დაკავებულის ფსიქიკური ჯანმრთელობის შესახებ.
„რატომ მომეცით ეს გადაწყვეტილება სასამართლომ, თუ არ არსებობს კანონები? პასუხს ვითხოვ მაგაზე“, – გაცხარდა უსახლკარო ქალი და ფეხზე წამოდგა.
პროცესზე არაფერი უთქვამს თავად დაკავებულს. ის დაკავებიდან მეორე დღესვე, 20 აპრილს გაათავისუფლეს.
უსახლკაროები ბათუმში პერიოდულად მართავენ საპროტესტო აქციას და ხელისუფლებას პროგრამის შემუშავებას სთხოვენ, რომლის მიხედვითაც უსახლკაროდ დარჩენილ შშმ პირებს, მარტოხელა დედებს, ოჯახში ძალადობის მსხვერპლ ადამიანებს და სხვა დაზარალებულებს საცხოვრისის მიღების, ან შესყიდვის შესაძლებლობა მიეცემა. ეს ადამიანები წლებია ნაქირავებში ცხოვრობენ და ძირითადად სოციალურ შემწეობას იღებენ. უსახლკაროების შესახებ არათუ პროგრამა, მათი საჭიროებებიც კი, ბათუმის მერიას ან აჭარის მთავრობას არ გამოუკვლევია.
19 აპრილის საპროტესტო აქციაზე აქციის მონაწილე უსახლკაროებმა ყურადღების მისაქცევად რამდენიმე წუთით რუსთაველის ქუჩა გადაკეტეს. ამ დროს დააკავეს შშმ პირი ჯაბა კურცხალიძე.
ჯაბა კურცხალიძე და მაგული ფუტკარაძე საიას ადვოკატებთან, თამარ წულუკიძესთან და ირმა აბაშიძესთან ერთად
„ჩვენ მივმართავდით მანამდე რიჟვაძეს, გამოდი, დაგველაპარაკე, გამოდი, დაგველაპარაკე, მაგრამ არ მოგვაქცია არავინ ყურადღება,“ – მოსამართლეს ქუჩის გადაკეტვის ამბავი მოუყვა მარტოხელა დედამ, – „ქუჩა რომ გადავკეტეთ და პოლიციელმა ხელი მომკიდა, ჩემმა შვილმა ეს დაინახა და მაშინ მოვიდა ჩემთან, მე, დედა დამიცვა. ამ მომენტში მიახტა 6 პოლიციელი და დააკავეს. ეუბნებოდა ხალხი, თავი დაანებეთ, შშმ პირია, მაგრამ არა. რა, რეციდივისტი იყო?“ – ისევ პოლიციელს გამოხედა დაკავებულის დედამ.
„…გადაკეტეს ქუჩა, მოვუწოდებდით, რომ დამორჩილებოდნენ ჩვენს გაფრთხილებას… დაკავდა 173-ე მუხლის მიხედვით,“ – მიმართა მოსამართლეს შინაგან საქმეთა სამინისტროს წარმომადგენელმა, იაგო ტაკიძემ და ის მუხლი მიუთითა, რომელიც პოლიციელის კანონიერი მოთხოვნის დაუმორჩილებლობას გულისხმობს.
„ცნობილი იყო, რომ მას მხარდამჭერი ჰყავდა? საქმეში წარმოდგენილი არ გქონდათ,“ – სამართალდამცველს მიუბრუნდა მოსამართლე.
„არა, არ ვიცოდით, არავის არ განუმარტავს,“ – უხერხულობა დაეტყო შსს-ს წარმომადგენელს. ის დღევანდელ სასამართლო სხდომაზე საიას ადვოკატებმა ტყუილში ამხილეს.
მოსამართლე ხათუნა ბოლქვაძე და შსს-ს წარმომადგენელი, იაგო ტაკიძე
„იზოლატორშივე წარვუდგინეთ გადაწყვეტილება, ინფორმირებული იყვნენ კანცელარიაში და შიგნითაც,“ – უთხრა მოსამართლეს საია-ს აჭარის ფილიალის ხელმძღვანელმა, თამარ წულუკიძემ.
„შესაძლოა, რთული ყოფილიყო ამის დადგენა, დაკავებული შშმ პირი იყო თუ არა, მაგრამ ჩვენ იზოლატორში ყოფნის დროს წარვუდგინეთ მათ გადაწყვეტილება იმის შესახებ, რომ მხარდამჭერის სტატუსის მატარებელი იყო.
მეორე დღეს, შაბათს ველოდებოდით, როდის ჩაინიშნებოდა სასამართლო სხდომა. მოულოდნელად გავიგეთ, რომ გადაწყვეტილება სასამართლოში უკვე მიღებული იყო,“ – აღნიშნა თამარ წულუკიძემ.
„მიუხედავად იმისა, რომ დაკავებულს ოჯახის წევრები იზოლატორთან ელოდებოდნენ, დაკავებულის გადაყვანა სასამართლოში მოხდა მათი გვერდის ავლით და შედეგად, პროცესი ჩატარდა როგორც ადვოკატის, ისე მხარდამჭერის დასწრების გარეშე, რაც წარმოადგენს მნიშვნელოვან პროცესუალურ დარღვევას,“ – აღნიშნულია „ახალგაზრდა იურისტთა ასოციაციის“ შეფასებაში.
ვიდრე დაკავებულს 19 აპრილს წინასწარი დაკავების იზოლატორში გადაიყვანდნენ, „ბათუმელები“ ფეისბუკლაივშიც აშუქებდა ამ შემთხვევას: ჯაბა კურცხალიძის ახლობლებმა და საპროტესტო აქციის მონაწილეებმა ბათუმის პოლიციის მე-6 განყოფილებასთან გადაინაცვლეს. აქციის მონაწილეები და უშუალოდ ჯაბა კურცხალიძის დედა უმეორებდნენ პოლიციის განყოფილების შესასვლელთან მყოფ პოლიციელებს, რომ დაკავებული შშმ პირია.
შშმ პირის იზოლატორში გადაყვანამდე „ბათუმელებმა“ შს სამინისტროს პრესცენტრსაც დაუსვა შეკითხვა: რა სამართლებრივი საფუძვლით დააკავეს აქციაზე შშმ პირი?
პოლიციელმა დუმილი არჩია და აღარც მოსამართლეს უთქვამს რამე, როცა საია-ს მეორე იურისტმა საქმისთვის თანდართულ ვიდეოჩანაწერზე გაამახვილა ყურადღება:
„დაკავების დროს გადაღებულ, უწყვეტ ვიდეოკადრში ისმის, როცა გეუბნებიან, ბიჭებო, შშმ პირია, ავად არის, არ წაიყვანოთო, ეს კარგად ისმის ჩანაწერში…ვიდეოში ასევე ჩანს, რომ ჯაბას კი არ ჰქონდა გადაკეტილი ქუჩა, არამედ ის მართლაც დედის დასაცავად გადადის ტროტუარიდან დაუახლოვდება დედას.
პრობლემაა სისტემა, რომელიც ასე იქცევა,“ – დაასრულა ადვოკატმა და მოსამართლეს მიანიშნა, რომ თუ მოსამართლეს ეს ყველაფერი მართლაც დაუმალეს: „სასამართლოსთვის დამალვა ძალიან ცუდი პრაქტიკაა, ასე არ უნდა ხდებოდეს,“ – დასძინა ირმა აბაშიძემ.
„შეწყდეს სამართალწარმოება…“, – მალევე გადაწყვიტა სხდომის დასრულება მოსამართლე ხათუნა ბოლქვაძემ.
მოსამართლე ხათუნა ბოლქვაძე
