ოთხშაბათს, 25 იანვარს, მსოფლიო მემკვიდრეობის კომიტეტმა გადაწყვიტა „იუნესკოს“ მსოფლიო მემკვიდრეობის სიაში შეიტანოს ოდესის ისტორიული ცენტრი. ამ გადაწყვეტილებით აღიარებულია ოდესის უნივერსალური ღირებულება, რომლის დაცვაც მთელი კაცობრიობის მოვალეობაა.
„იუნესკოს“ კონვენციის დებულებების თანახმად, კონვენციის ხელმომწერი 194 სახელმწიფო იღებს პასუხისმგებლობას, არ გადადგან მიზანმიმართულად ისეთი ნაბიჯები, რამაც შესაძლოა პირდაპირ ან ირიბად დააზიანოს მემკვიდრეობის საკუთრება. ეს ქვეყნები იღებენ ასევე პასუხისმგებლობას, საჭიროების შემთხვევაში აღმოუჩინონ დახმარება და დაიცვან მსოფლიო მემკვიდრეობის საკუთრება.
ოდესის ისტორიული ცენტრი შედის ასევე საფრთხის ქვეშ მყოფი მსოფლიო მემკვიდრეობის სიაში, რაც მას აძლევს შესაძლებლობას, მიიღოს ფინანსური და ტექნიკური საერთაშორისო დახმარება. უკრაინას შეუძლია მოითხოვოს ამგვარი მხარდაჭერა ობიექტის დასაცავად, საჭიროების შემთხვევაში კი, ქვეყანას შეუძლია მოითხოვოს ასევე დახმარება მსოფლიო მემკვიდრეობის საკუთრების აღსადგენად.
მსოფლიო მემკვიდრეობის კომიტეტმა გადაუდებელი პროცედურის უფლებით ისარგებლა, რადგან ომის გამო ოდესა რეალური საფრთხის ქვეშაა.
იტალიისა და საბერძნეთის დახმარებით იუნესკომ ჯერ კიდევ 2022 წლის ზაფხული შეკრიბა საერთაშორისო ექსპერტები ნომინაციის მოსამზადებლად. ბოლო თვეების განმავლობაში, ოდესის ისტორიული ცენტრის მსოფლიო მემკვიდრეობის სიაში შეტანის პროცესის პარალელურად, „იუნესკომ“ ადგილზე გადაუდებელი ზომები მიიღო ოდესის ისტორიული ცენტრის დასაცავად.
კერძოდ, „იუნესკოს“ ძალისხმევით გარემონტდა ომისგან დაზიანებული ოდესის სამხატვრო და თანამედროვე ხელოვნების მუზეუმები. ორგანიზაციამ უკრაინას გადასცა აღჭურვილობა ოდესის სახელმწიფო არქივის 1000-მდე ხელოვნების ნიმუშისა და დოკუმენტური კოლექციების გაციფრულებისთვის. გამოყოფილია ასევე აღჭურვილობა შენობების და ღია ცის ქვეშ განთავსებული ხელოვნების ნიმუშების დასაცავად.
ეს მხოლოდ ნაწილია უკრაინაში იუნესკოს დიდი სამოქმედო გეგმისა, რომლის ფარგლებშიც უკვე მობილიზებულია 18 მილიონზე მეტი დოლარი განათლების, მეცნიერების, კულტურისა და ინფორმაციის სფეროს საჭიროებებისთვის – იუწყება „იუნესკო“.
_______________
ფოტო: EPA-EFE/SEDAT SUNA
