მოწევის აკრძალვა ავტომობილებში, სადაც არასრულწლოვანი იმყოფება; მოწევის აკრძალვა თეატრებში და ყველა სახის საზოგადოებრივ ტრანსპორტში, მათ შორის ტაქსებში; საღეჭი თამბაქოს აკრძალვა და სხვა – ეს ის საკითხებია, რომლებიც საქართველოს კანომდებლობაში ამ დრომდე ასახული არ არის.
2021 წლის 22 ივნისიდან ძალაში შევიდა საქართველოს მთავრობის დადგენილება, რომლითაც „თამბაქოს კონტროლის სახელმწიფო სტრატეგია – 2021-2025“ დამტკიცდა.
„2021-2025 წლის სტრატეგია მიზნად ისახავს წინა წლებში შემუშავებული პოლიტიკის ძირითადი მიმართულებების და მიზნების გამყარებას, გაძლიერებას, განგრძობით და მდგრად განხორციელებას. თამბაქოს კონტროლი არის მრავალკომპონენტიანი სახელმწიფო პოლიტიკის საკითხი და დასახული მიზნის – თამბაქოთი გამოწვეული ავადობისა და ნაადრევი სიკვდილიანობის შემცირების მისაღწევად აუცილებელია უწყებათაშორის, ადგილობრივ, რეგიონულ თუ საერთაშორისო დონეებზე თანამშრომლობის უწყვეტი პროცესის უზრუნველყოფა“, – აღნიშნულია დოკუმენტში.
„წინამდებარე დოკუმენტი განსაზღვრავს საქართველოში თამბაქოს კონტროლის ძირითად სტრატეგიულ მიმართულებებს, რომლებიც უნდა აისახოს კანონმდებლობაში და განხორციელდეს უწყებრივი ღონისძიებების სახით…“ – აცხადებს მთავრობა.
დოკუმენტის მიხედვით, თამბაქოსთან დაკავშირებული იმ რეგულაციების გარდა, რომლებიც დაწესებულია შესაბამისი კანონებით, არის „ზოგიერთი საკითხი, რომელიც ჯერ კიდევ არ არის ასახული ქვეყნის კანონმდებლობაში“, კერძოდ:
[crosslist]
- მოწევის აკრძალვა ავტომობილებში, სადაც არასრულწლოვანი იმყოფება;
- მოწევის აკრძალვა თეატრებში და ყველა სახის საზოგადოებრივ ტრანსპორტში, მათ შორის ტაქსებში.
- არომატიზატორის გამოყენების აკრძალვა;
- საღეჭი თამბაქოს აკრძალვა;
- თამბაქოსთან დაკავშირებული უნიკოტინო პროდუქტების რეგულირება;
- დანამატების კონტროლი;
- ელექტრონული სიგარეტებისა და სხვა მოწყობილობების შემადგენლობის და უსაფრთხოების კონტროლის გამკაცრება;
- მოსაწევ თამბაქოზე კომბინირებული სამედიცინო გაფრთხილებები, ინფორმაციის განთავსება მცირე გვერდებზეც, სხვა ტექნიკური განსხვავებების აღმოფხვრა;
- ზოგიერთი ტერმინოლოგიური განსხვავების გადაწყვეტა იმდენად, რომ ამან არ მოახდინოს მიღებულ ნორმათა შინაარსის შესუსტება;
- თამბაქოს გადასახადების განაწილება ცალკეული პროგრამების დასაფინანსებლად.
[/crosslist]
როდის აისახება კანონმდებლობაში ეს საკითხები, სტრატეგიის დოკუმენტში დაკონკრეტებული არ არის, თუმცა დოკუმენტი შეიცავს 2021-2023 წლების სამოქმედო გეგმას, რომლის მიზნებია:
- „საქართველოს მოსახლეობის ჯანმრთელობის გაუმჯობესებისა და თამბაქოსთან დაკავშირებული ავადობის და ნაადრევი სიკვდილობის შემცირება“; „თამბაქოს მრავალკომპონენტიანი კანონმდებლობისა და პოლიტიკის აღსრულების გაძლიერება ჯანმრთელობის მსოფლიო ორგანიზაციის თამბაქოს კონტროლის ჩარჩო კონვენციის[FCTC]-ის შესაბამისად“; „თამბაქოს მოწევის დაწყების პრევენცია, განსაკუთრებით ბავშვებსა და ახალგაზრდებში; აქტიური მოხმარების შეწყვეტის ხელშეწყობა“; „თამბაქოს პროდუქტებზე მოთხოვნის შემცირება და თამბაქოს ახალი და აღმოცენებადი პროდუქტებისთვის თამბაქოს არსებული პროდუქტების მსგავსი რეგულაციის უზრუნველყოფა“ და სხვა.
ამ გეგმის მიხედვით, თამბაქოს ყველა სახის ნაწარმზე ყოველწლიურად უნდა გაიზარდოს გადასახადები, კონვენციის მოთხოვნების შესაბამისად.
—
„თამბაქოს კონტროლის სახელმწიფო სტრატეგია – 2021-2025“-ის დამტკიცებამდე, 2021 წლის აპრილში, საქართველოს პარლამენტმა „თამბაქოს კონტროლის შესახებ“ კანონის აღსრულების მდგომარეობის თაობაზე მიიღო დადგენილება. პარლამენტის დადგენილების მიხედვით, „თამბაქოს მოხმარების წესები უმეტესად საჯარო სექტორსა და სამედიცინო დაწესებულებებში ირღვევა, რაც ამ სექტორსა და დაწესებულებებში მონიტორინგის გააქტიურებას საჭიროებს“.
„ტაქსებსა და მსუბუქ ავტომობილებში თამბაქოს არასრულწლოვანთა თანდასწრებით მოხმარების აკრძალვის დაწესებაზე მსჯელობის დაწყება დროულია და მისი დაწესება გააძლიერებს თამბაქოს კონტროლის ღონისძიებებს,“ – წერია საქართველოს პარლამენტის დადგენილებაში.
ამ თემაზე ვრცლად:
ნუ აიძულებთ ბავშვებს ისუნთქონ თქვენი კვამლი
