გადაშენების საფრთხის ქვეშ მყოფ სახეობად მიჩნეული შავი ზღვის ხამანწკა ბათუმის თევზის ბაზარში დაბრუნდა და კილოგრამი 30 ლარად იყიდება.
ინფორმაციას ამის შესახებ ინფორმაცია გარემოს ეროვნული სააგენტოს მეთევზეობისა და შავი ზღვის მონიტორინგის დეპარტამენტის უფროსმა არჩილ გუჩმანიძემ გაავრცელა.
გუჩმანიძის თქმით, ბოლო 45 წლის განმავლობაში, შავი ზღვის ხამანწკა პირველად 2016 წელს აღმოაჩინეს. სახეობა იმდენად გამრავლდა რომ უკვე მისი ბაზარში ყიდვაცაა შესაძლებელი.
„გუშინ ბათუმის თევზის ბაზარში გასაოცარ ფაქტს წავაწყდი – გაყიდვაშია ჩვენს სანაპიროზე მოპოვებული ხამანწკები. ეს ფორმა ისტორიულად იყო საქართველოს შავი ზღვის სანაპიროს ტიპიური, ფართოდ გავრცელებული და მნიშვნელოვანი ბიოლოგიური ობიექტი. ჯერ კიდევ მე-19 საუკუნის ბოლოს და 20-ე საუკუნის დასაწყისში საქართველოში, ხდებობა მისი ხელოვნური კულტივირება და რეწვა-მოპოვება. სახელგანთქმულ გუდაუთის სახამანწკე თავთხელზე და ის ექსპორტზე გადიოდა რუსეთისა და ევროპის ქალაქებში.
შემდგომ სხვადასხვა ფაქტორების, ძირითადად ინვაიდერ მოლუსკ-რაპანის, ასევე სხვადასხვა ეპიზოოტიების და წყლის ქიმიური დაბინძურების გამო მოხდა მისი რიცხოვნობის მკვეთრი შემცირება. უკვე გასული საუკუნის 70-იანი წლებიდან მოყოლებული ცოცხალი ეგზემპლარების მოპოვება საქართველოს და შავი ზღვის სანაპიროებთან აღარ ფიქსირდებოდა. შესაბამისად მეცნიერების მიერ ის გადაშენებულად მიიჩნეოდა,“ – ამბობს არჩილ გუჩმანიძე.
მისივე თქმით, მეთევზეებიდან სიტყვიერად იცოდნენ რომ შავი ზღვის ხამანწკა ძალიან მცირე რაოდენობით არსებობდა საქართველოს სანაპიროს აჭარისა და აფხაზეთის მონაკვეთზე, თუმცა ცოცხალი ეგზემპლარი მოპოვება აქამდე ვერ ფიქსირდებოდა.
“მისი გამოჩენა მნიშვნელოვანია არა მარტო, როგორც სამეცნიერო ნიუსი, ის მნიშვნელოვანია ეკონომიკური კუთხით, როგორც მარიკულტურის – საზღვაო მოშენების ძვირფასი და რენტაბელური ობიექტი, ასევე ბიო-ეკოლოგიური კუთხით, როგორც ინდიკატორი ინვაზიური ფორმების, ეპიზოოტიების და წყლის ქიმიური დაბინძურების მიმართ,” – ამბობს არჩილ გუჩმანიძე.
შავი ზღვის ხამანწკები
ფოტო: არჩილ გუჩმანიძე
