საბერძნეთის ორი მოქალაქე საქართველოში მიწას ვერ ირეგისტრირებს – დავა საკონსტიტუციოში

საბერძნეთის ორი მოქალაქე პარლამენტის წინააღმდეგ საკონსტიტუციო სასამართლოში დავობს – მათ საქართველოში მიწის დარეგისტრირებაზე უარი უთხრეს. პროკოპი სავვიდი და დიანა შამანიდი საქართველოში გაიზარდნენ, თუმცა საბერძნეთის მოქალაქეობის მიღების შემდეგ მათ საქართველოს მოქალაქეობა დაკარგეს. ორივე მათგანი მშობლებისგან მემკვიდრეობით მიღებული სასოფლო-სამეურნეო მიწების საკუთრებად აღიარებას ითხოვს.

დავის საგანი პარლამენტის მიერ მიღებული კანონის – „სასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწის საკუთრების შესახებ“ 22-ე მუხლი გახდა, რომლის მიხედვითაც, ვიდრე საქართველოს ახალი პრეზიდენტი ფიცს არ დადებს და კონსტიტუციის ახალი რედაქცია ძალაში არ შევა, უცხოელებს სასოფლო-სამეურნეო მიწის საკუთრების უფლება შეჩერებული აქვთ.

კონსტიტუციის ახალი რედაქციის მიხედვით კი, უცხო ქვეყნის მოქალაქეები არ არიან ჩამონათვალში, ვინც შეიძლება საქართველოში მიწის მესაკუთრე გახდეს. კონსტიტუციით გათვალისწინებულია გამონაკლისი, რაც ახალი რედაქციის ამოქმედების შემდეგ ორგანული კანონით უნდა მოწესრიგდეს.

მოსარჩელეები მიიჩნევენ, რომ სადავო ნორმა, რომელიც პარლამენტმა 2017 წელს მიიღო, ეწინააღმდეგება საქართველოს კონსტიტუციის 21-ე მუხლს, რომლის მიხედვითაც საკუთრების უფლება დაცულია.
საბერძნეთის მოქალაქეები, რომლებიც ახლა პარლამენტის წინააღმდეგ სასამართლოში დავობენ, საუბრობენ საკონსტიტუციო სასამართლოს მიერ 2012 და 2014 წლებში ანალოგიურ საკითხებზე მიღებულ გადაწყვეტილებებზე.
„მაშინ საკონსტიტუციო სასამართლომ თქვა, რომ შეზღუდვები ეწინააღმდეგება საკუთრების უფლებას, ეს უფლება პირს ენიჭება ადამიანობიდან გამომდინარე და არა მოქალაქეობიდან გამომდინარე,“ – განმარტავს სალომე ჯოხაძე, საკონსტიტუციო სასამართლოს სამართლებრივი მრჩეველი. 2012 წელს საკონსტიტუციო სასამართლომ მიიჩნია, რომ კონსტიტუციით განსაზღვრული საკუთრების უფლება ადამიანობას მიემართება. ამჯერად კი, კონსტიტუციის ახალი რედაქცია საკუთრების უფლებას მოქალაქეობას უკავშირებს. ახალი რედაქციის მიხედვით, მიწის მესაკუთრე „საქართველოს მოქალაქე“ შეიძლება გახდეს.
„ხომ არ შექმნის ეს სამართლებრივ უხერხულობას?“ – იკითხა სასამართლო პროცესზე მოსამართლე ევა გოცირიძემ. მოსამართლე მანანა კობახიძე კი მოსარჩელეთა პოზიციით დაინტერესდა: „გვაქვს ჩვენ ახლა იგივე სამართლებრივი და ფაქტობრივი მდგომარეობა, რაც 2012 წელს იყო?“
მოსამართლეებს მოსარჩელეების ინტერესების დამცველმა, მარი კაპანაძემ, ამ სიტყვებით უპასუხა:
„საკონსტიტუციო სასამართლომ უნდა გაითავისოს თავისი როლი… ამ საკითხთან დაკავშირებით ჩვენ დავინახეთ ძალიან ცუდი პრაქტიკა. დავინახეთ ის, რომ საერთოდ არ გაითვალისწინა საკონსტიტუციო სასამართლოს მიერ მიღებული გადაწყვეტილებები პარლამენტმა და მიიღო ისეთივე ნორმა, რომელიც სასამართლომ არაკონსტიტუციურად ცნო. ამ პირობებში იმის თქმა, რომ საკონსტიტუციო სასამართლო უხერხულ მდგომარეობაში შეიძლება აღმოჩნდეს… ეს მდგომარეობა, პირველ რიგში, შექმნა პარლამენტმა. ჩვენ ვფიქრობთ, რომ საკონსტიტუციო სასამართლომ უნდა აჩვენოს მანდატის სწორად გააზრება, უნდა აჩვენოს პარლამენტს, რომ რეალურად იგი დგას კონსტიტუციის დაცვის სადარაჯოზე და პარლამენტი მის გადაწყვეტილებას არ ასრულებს და შესაბამისი პასუხი გასცეს მას. რას ეუბნებით დღეს მოსარჩელეებს, რომ პარლამენტმა შექმნა უხერხულობა და მათ სარჩელს ამიტომ ვერ დააკმაყოფლებთ?
„ასეთი რამ არც ერთ მოსამართლეს არ უთქვამს,“ – შეაწყვეტინა სიტყვა მარი კაპანაძეს მოსამართლე მანანა კობახიძემ. კამათში მოსამართლე მერაბ ტურავა ჩაერთო.
„ახალი კონსტიტუციური რეალობა არის ის, რომ საკუთრება ადამიანად ყოფნას უკავშირდება და მომავალში უკვე მოქალაქეობაზე აკეთებს აქცენტსო… “ – თქვა მან.
მერაბ ტურავამ ხაზი გაუსვა იმასაც, რომ კონსტიტუციის ახალი რედაქცია არ გამორიცხავს უცხოელებისთვის მიწის საკუთრების უფლებას, თუკი პარლამენტში ორი მესამედი შეიკრიბება და უმრავლესობით მიიღებს ორგანულ კანონს, რაც გამონაკლის წესს დაარეგულირებს.
„განხორციელებული საკანონმდებლო ცვლილების მიხედვით, უცხოელი „საქართველოს კონსტიტუციაში ცვლილების შეტანის შესახებ“ საქართველოს კონსტიტუციური კანონის ამოქმედებამდე სასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწაზე საკუთრების უფლებას (მათ შორის მემკვიდრეობით) ვერ მოიპოვებს. პარლამენტისა და მთავრობის წევრების ღიად დაფიქსირებული პოზიციით, კონსტიტუციის პროექტის მიხედვით კი ძალიან ცალსახაა, რომ ამ უფლებას მოსარჩელე მხარე ვერც შემდგომ განახორციელებს,“ – მიიჩნევენ მოსარჩელეები.
სარჩელს საკონსტიტუციო სასამართლოს პლენუმი განიხილავს.

 

 

 

 

ნეტგაზეთის მასალების სხვა გამოცემებში გადაბეჭდვის წესი


ავტორი