ავტორი: ანა კალანდაძე, ვაშინგტონი
___
- მწვავე დებატები იმის შესახებ, კვდება ტრანსატლანტიკური ალიანსი თუ, როგორც იქნა, ზრდასრულობის ფაზაში შედის – ორი განსხვავებული ხედვა დასავლეთის მომავალზე
კვდება ტრანსატლანტიკური ალიანსი თუ, როგორც იქნა, ზრდასრულობის ფაზაში შედის? ამ კითხვამ მწვავე ინტელექტუალური დაპირისპირება გამოიწვია ევროპის ორ წამყვან საგარეო პოლიტიკის ანალიტიკოსს შორის: ესენი არიან იტალიელი პოლიტოლოგი ნატალი ტოჩი და ფრანგულ-ნიდერლანდელი მკვლევარი ალექსანდრა დე ჰუპ შეფერი.
ის, რაც თავდაპირველად ჟურნალ Foreign Policy-ს ფურცლებზე იდეების ბრძოლით დაიწყო, საბოლოოდ გადაიზარდა პირდაპირ დებატებში პოდკასტში FP Live, სადაც დასავლური ალიანსის მომავლის შესახებ არსებული ღრმა შფოთვა საჯაროდ გამოაშკარავდა.
- ტოჩის დიაგნოზი: „ლიბერალური ლევიათანის“ აღსასრული
პირველი დარტყმა ტოჩიმ, საერთაშორისო ურთიერთობების იტალიური ინსტიტუტის (IAI) დირექტორმა, განახორციელა. Foreign Policy-ში გამოქვეყნებულ ესეიში მან ალიანსს სასიკვდილო დიაგნოზი დაუსვა და აღნიშნა, რომ ტრანსატლანტიკური კავშირი სამუდამოდ წარსულს ჩაბარდა.
მისი ხედვით, ეს კავშირი იყო უნიკალური ისტორიული ეპოქის პროდუქტი, როდესაც „ლიბერალური ლევიათანი“ – ამერიკის შეერთებული შტატები – გლობალურ წესებსა და დემოკრატიულ ღირებულებებს განამტკიცებდა. თუმცა დღეს, როდესაც ამერიკის საშინაო პოლიტიკა უკიდურესად პოლარიზებულია, ხოლო გლობალური წესრიგი იშლება, ტოჩიმ ეს ეპოქა დასრულებულად გამოაცხადა.
მისი აზრით, კრიზისი სტრუქტურული და მუდმივია, იმის მიუხედავად, თუ ვინ დაიკავებს თეთრ სახლს.
- დე ჰუპ შეფერის საპასუხო დარტყმა: ინტერესებზე დაფუძნებული პარტნიორობა
გერმანიის მარშალის ფონდის (GMF) პრეზიდენტმა, ალექსანდრა დე ჰუპ შეფერმა, კატეგორიულად უარყო ეს პესიმისტური პროგნოზი. საპასუხო წერილში მან ალიანსის ნაადრევად დამმარხავები ნეკროლოგების ნაჩქარევ წერაში დაადანაშაულა.
ფრანგულ-ნიდერლანდელი მკვლევარი ამტკიცებს, რომ ეს პარტნიორობა არასოდეს ყოფილა მხოლოდ იდეალისტური „ღირებულებების პროექტი“, რომელიც საერთო სენტიმენტებს ეყრდნობოდა. პირიქით, იგი კვლავაც მყარად დგას ცივ და ურყევ რეალობაზე: ღრმა ეკონომიკურ, ტექნოლოგიურ და უსაფრთხოების ინტერესებზე ორ რეგიონს შორის, რომლებიც ერთად გლობალური მშპ-ის 40 პროცენტზე მეტს აკონტროლებენ.
დე ჰუპ შეფერისთვის ვაშინგტონის მხრიდან წამოსული წნეხი სასიკვდილო განაჩენი კი არა, არამედ სასტიკი, დიდი ხნის დაგვიანებული გამაფრთხილებელი ზარია, რომელიც ევროპას „გეოპოლიტიკური სიმწიფისკენ“ უბიძგებს.
პირდაპირი ეთერი: იდეების შეჯახება ეკრანზე
დებატებმა პიკს მიაღწია პოდკასტში FP Live, რომელსაც Foreign Policy-ს მთავარი რედაქტორი, რავი აგრავალი უძღვებოდა. ეკრანზე ორი განსხვავებული ხედვის შეჯახება მკვეთრი და დამაჯერებელი იყო. მაშინ, როდესაც ტოჩი შეუქცევად, სისტემურ გათიშვაზე აფრთხილებდა მაყურებელს, დე ჰუპ შეფერი ადგილზე არსებულ რეალურ ცვლილებებზე მიუთითებდა – როგორიცაა ევროპის თავდაცვის ბიუჯეტების მკვეთრი ზრდა და ახლად აღებული სამხედრო ვალდებულებები.
საბოლოო ვერდიქტი: ნგრევა თუ გარდაქმნა?
საბოლოო ჯამში, ეს შეტაკება უბრალო აკადემიურ უთანხმოებაზე მეტია; ეს არის ბრძოლა იმის შესახებ, თუ როგორ უნდა განვმარტოთ გარდამავალი გლობალური ლანდშაფტი. იქ, სადაც ტოჩი სასიკვდილო ბზარსა და ეპოქის დასასრულს ხედავს, დე ჰუპ შეფერი უფრო მომწიფებული, მდგრადი და დაბალანსებული პარტნიორობის ქაოტურ, მტკივნეულ, მაგრამ უაღრესად საჭირო დაბადებას ამჩნევს.
__________________
ფოტო: ევროპის პრესფოტო სააგენტო. EPA/FILIP SINGER
