„სისხლის სამართლის ის ნორმა, რომლითაც ამ ხალხს დევნიან, მინიმუმ ჩემთვის, გულისხმობს შემდეგ რამეს: ჩანაწერი უნდა იყოს უკანონო. ესე იგი, იმთავითვე არსებობს პრეზუმფცია, რომ შეიძლება არსებობდეს პირადი ცხოვრების ამსახველი კანონიერი ჩანაწერი…“ – წერს „ფეისბუქში“ იურისტი გიორგი ჩიტიძე. მას ვთხოვეთ განმარტება, რა შემთხვევაში უნდა ჩაითვალოს დანაშაულად ფარული კადრების ნახვა, შენახვა, ან გავრცელება.
„ვფიქრობ, რომ თუ ამგვარი ინფორმაცია უკვე ხელმისაწვდომია საჯარო (ინტერნეტ) სივრცეში, მით უფრო, ცნობილ პლატფორმებზე, როგორიცაა youtube ან სხვა მსგავსი საიტი, რთულია ადამიანმა განსაზღვროს, ჩანაწერი კანონიერია თუ არა. თუმცა, რომც იცოდეს, რომ უკანონოა, მისი ყურებისთვის არ უნდა ისჯებოდეს და მეგობრებისთვის გაგზავნისთვისაც ვერ დაისჯება, რადგან ინფორმაცია ვიღაცა სხვამ უკანონოდ უკვე განათავსა ინტერნეტსივრცეში.
განსხვავებული სიტუაციაა, თუ ვიდეო არ იძებნება საჯარო სივრცეში და მე ვტვირთავ იმ მიზნით, რომ კონკრეტულ პირს ზიანს აყენებს. მაგალითად, ამ წუთისთვის, ეკა ბესელიას ვიდეო თუ არ იძებნება არსად და მე თავიდან ვტვირთავ და ვავრცელებ, მე უნდა დავისაჯო, მაგრამ არა ის ადამიანები, ვისაც მიუვა ჩემ მიერ ატვირთული ვიდეო,“ – მიიჩნევს გიორგი ჩიტიძე.
კონკრეტული სამართლებრივი ნორმა ითვალისწინებს ფარული ჩანაწერების შენახვისთვის სასჯელის დაკისრებასაც. რატომ შეიძლება მივიჩნიოთ, რომ ფარული კადრების ყურება ან მისი შენახვა არ არის დანაშაული, თუკი სახელმწიფოს მიზანი არის ის, რომ თითოეული ჩვენგანის პირადი ცხოვრება დაიცვას? – იურისტი უკანონოდ ჩანაწერის მოპოვების გარდა აქცენტს აკეთებს განზრახვაზე, რაც ასევე უნდა დადასტურდეს.
„მეორე კრიტერიუმია განზრახვა, რომ ვიღაცას ზიანი მიაყენო და მესამე არის კონკრეტულად დამდგარი ზიანი. თუ ეს სამივე არ არსებობს და მხოლოდ ყურების ან/და არსებული ინფორმაციის გაგზავნის პირობებში ბოლო ორი კრიტერიუმი ვერ იარსებებს, ჭორაობისთვის დასჯა გამოვა. მაგალითად, მწერალმა დაწერა წიგნი, სადაც იდენტიფიცირებულად, სახელითა და გვარით, აღწერს კონკრეტული პირის ცხოვრების ინტიმურ დეტალებს. წიგნი არის ბესტსელერი. ისმის კითხვა: მწერალი უნდა დაისაჯოს? ბუნებრივია, სახელმწიფოს მიზანი ვერ იქნება ასეთი პირის დასჯა,“ – გვითხრა გიორგი ჩიტიძემ.
როგორ უნდა გაიგოს მოქალაქემ ფარული ჩანაწერი, რასაც მას უგზავნიან, კანონიერად არის მოპოვებული თუ უკანონოდ? – „კანონიერად მოპოვებული ჩანაწერია, მაგალითად, ლეგალური პორნოგრაფია, რომელიც სახელშეკრულებო ურთიერთობით, ე.წ. სერვისკონტრაქტით სრულდება მსახიობსა და ფილმის გადამღებ კომპანიას შორის. ასევე, კანონიერია ის ჩანაწერი, რომლის ერთ-ერთი მხარეც მე ვარ, მაგალითად, თუ მიგზავნით ინფორმაციას ან მელაპარაკებით, იმთავითვე, არსებობს რისკი, რომ შეიძლება გავავრცელო. გავრცელება არის უბანში ბირჟაზე დგომა და ჭორაობა ან ინტერნეტში სტატუსად დაწერა და ა.შ. ბუნებრივია, ზეპირსიტყვიერი გადმოცემა და ვიზუალური მასალა ერთმანეთისგან განსხვავდება, თუმცა, სამართლებრივად, არსი ერთია. საჯარო პლატფორმაზე უკვე განთავსებული ინფორმაციის მიღების, შენახვის და გავრცელების შემთხვევაში კი არ უნდა დავისაჯო. სხვა შემთხვევაში, შეიძლება ვიღაც შემომიძვრეს კომპიუტერში, ჩამიგდოს ვიდეო ან/და ჩემი სახელით გაავრცელოს და ამტკიცე მერე რომ, არც იცოდი და არც გინახავს. ან ჩამიგდებენ ვირუსულ ლინკს, დავაჭერ, გამოვა ვიდეო და ესეც დასვამს დანაშაულის შემადგენლობას,“ – განმარტავს იურისტი.
შინაგან საქმეთა სამინისტრო პირადი ცხოვრების ამსახველი ვიდეოჩანაწერის გავრცელების ფაქტზე გამოძიებას საქართველოს სსკ-ის 157-ე პრიმა მუხლის პირველი და მეორე ნაწილებით აწარმოებს. აღნიშნულ სისხლის სამართლის საქმეზე მიმდინარე გამოძიების ფარგლებში, სულ 18 პირია დაკავებული.
საქმე ეხება დეპუტატ ეკა ბესელიას პირადი ცხოვრების ამსხველი კადრების გავრცელებას. თავდაპირველად მომხმარებლები ამ ჩანაწერს ერთმანეთს სხვადასხვა ჩატებში უგზავნიდნენ, ხოლო შემდეგ უკვე საჯაროდაც აიტვირთა ერთ-ერთი მომხმარებლის გვერდზე. კადრების გავრცელების პირველწყარო ჯერჯერობით დაუდგენელია.
გუშინ, 25 თებერვალს, ბათუმში, სკოლის მოსწავლეების პირადი ცხოვრების ამსახველი კადრების გავრცელებაზეც დაიწყო გამოძიება.
