აქვს თუ არა უფლება გამყიდველს, უარი გითხრათ ბარათით გადახდაზე

არაერთ მარკეტში, სადაც განთავსებულია პოს-ტერმინალები და გადახდა ელექტრონული ბარათებითაა შესაძლებელი, მომხმარებელს ამ ფორმით მომსახურებაზე, დაბალი თანხის შემთხვევაში, უარს ეუბნებიან. ამ შემთხვევაში თანხის ნაღდი ანგარიშსწორებით გადახდას ითხოვენ.

ზღვარი, რომლის ქვემოთაც ბარათით ვერ გადაიხდით, სხვადასხვა მარკეტში სხვადასხვაა და 1-დან 5 ლარამდე მერყეობს. ანუ ამ მარკეტებში ბარათით გადახდა მხოლოდ იმ შემთხვევაში შეგიძლიათ, თუ შესაძენ პროდუქტში ან 1 ან 5 ლარზე მეტი გაქვთ გადასახდელი.

„ერთ ლარზე ქვემოთ თუ არის ღირებულება, ბარათით არ ვახდევინებთ“ – უთხრეს „ბათუმელებს“ ერთ-ერთ სუპერმარკეტში. „მიზეზი? –  ქაღალდის ეკონომიას ვაკეთებთ“. უფრო დამაჯერებელი პასუხი გაგვცეს სხვა მარკეტში, სადაც გვითხრეს, რომ 3 ლარზე ქვემოთ ელექტრონული ბარათით ვერ გადავიხდიდით: „პროცენტები მიაქვს ტერმინალს. მე რაღაცას 10 თეთრს თუ ვამატებ და ბარათით გადამიხადეს, ეს 10 თეთრი მომსახურებაში მიდის და მოგება არ მრჩება“.

თითოეულ ტრანზაქციაზე, ანუ ბარათის გატარებაზე, სავაჭრო ობიექტი შესაბამის ბანკს უხდის საკომისიო გადასახადს. პოს-ტერმინალები, რომლებიც სავაჭრო ობიექტებშია განთავსებული, ამა თუ იმ კომერციული ბანკის საკუთრებაა და მომსახურების პირობებიც სავაჭრო ობიექტსა და ბანკს შორის გაფორმებული ხელშეკრულებით განისაზღვრება.

ხელშეკრულების მიხედვით, აქვს თუ არა მოლარე-გამყიდველს უფლება, უარი უთხრას კლიენტს გარკვეული ღირებულების ფარგლებში პლასტიკური ბარათით გადახდაზე? – „ბათუმელები“ რამდენიმე ბანკს დაუკავშირდა.

„ბანკი არ დებს ორგანიზაციასთან ისეთ ხელშეკრულებას, სადაც განსაზღვრულია თანხის მინიმალური ოდენობა, რომლის ქვევითაც მომხმარებელს არ ახდევინებენ ბარათით,“ – განაცხადეს „საქართველოს ბანკში“. აქედან გამომდინარე, მომხმარებელს მოლარემ, წესით, უარი ბარათით გადახდაზე არ უნდა უთხრას, მიუხედავად იმისა, პროდუქტი, რომელსაც შეიძენს, ღირს 1 ლარამდე ან 5 ლარამდე.

„საქართველოს ბანკის“ „საბანკო მომსახურების შესახებ ხელშეკრულების დანართი N10 – პოს-ტერმინალით მომსახურება“ – მიხედვით, სავაჭრო ობიექტი ვალდებულია „გარდა ტექნიკური შეფერხებით გამოწვეული მიზეზებისა, მომხმარებელს არ განუცხადოს უარი ავტორიზაციის განხორციელებაზე“.

სავაჭრო ობიექტის მიერ ამ ვალდებულების დარღვევის შემთხვევაში, ბანკი უფლებამოსილია დააკისროს ობიექტს პირგასამტეხლო, 300 ლარის ოდენობით, თითოეულ დარღვევაზე.

ასეთი დარღვევისთვის პირგასამტეხლოს დაკისრება შეუძლია სავაჭრო ობიექტისთვის „თიბისი ბანკსაც“, თუმცა ბანკი ამ შემთხვევაში იტოვებს უფლებას ობიექტს პირგასამტეხლო საკუთარი შეხედულებისამებრ დააკისროს ან არ დააკისროს.

სავაჭრო ობიექტი ვალდებულია, „გარდა ტექნიკური შეფერხებით გამოწვეული მიზეზებისა, კლიენტს არ განუცხადოს უარი ბარათით ანგარიშსწორებაზე. იმ შემთხვევაში, თუ ობიექტი დაარღვევს ამ პირობას, „ბანკი“ უფლებამოსილია დააკისროს, ხოლო ობიექტი ვალდებულია თითოეულ ასეთ შემთხვევაზე ბანკს გადაუხადოს პირგასამტეხლო 100 ლარის ოდენობით. ასეთი უფლებით ბანკს შეუძლია ისარგებლოს მხოლოდ საკუთარი შეხედულებისამებრ და იგი არ წარმოადგენს მის ვალდებულებას,“ – აღნიშნულია „თიბისი ბანკის“ ვებგვერდზე ატვირთულ „პოს-ტერმინალით მომსახურების საერთო დებულებებში“.

დეტალებთან დაკავშირებით „თიბისი ბანკში“ „ბათუმელებს“ უთხრეს, რომ დაგვიკავშირდებიან და დამატებით განმარტებას გააკეთებენ.

„ლიბერთი ბანკში“ აცხადებენ, რომ მათი პოს-ტერმინალებით გადახდისას „თანხაზე შეზღუდვა არ არსებობს“. შესაბამისად, მოლარეს ხელშეკრულების მიხედვით არანაირად არ აქვს უფლება უარი უთხრას ბარათით გადახდაზე და არ მოემსახუროს მომხმარებელს მცირე თანხის შემთხვევაში. „შეგიძლიათ გვითხრათ რომელ მარკეტში გითხრეს უარი და თუ ჩვენზეა დამოკიდებული, გამოვასწორებთ“, – გვითხრეს „ლიბერთი ბანკში“.

განსხვავებული პოზიცია დააფიქსირეს „ვითიბი ბანკში“, სადაც „ბათუმელებს“ განუცხადეს, რომ „მათი პოს-ტერმინალების შემთხვევაში მაღაზიას აქვს უფლება, დააწესოს გარკვეული თანხა და დაბალ თანხაზე ბარათი არ გაატაროს“.

საქართველოს ეროვნული ბანკისა და ფინანსთა სამინისტროს ინფორმაციით, ისინი ამ სფეროს, ანუ პოს-ტერმინალით გადახდას, რაიმე ფორმით არ არეგულირებენ.

 

ნეტგაზეთის მასალების სხვა გამოცემებში გადაბეჭდვის წესი


ავტორი
თედო ჯორბენაძე, ჟურნალისტი მობ.: 599 139 412 ელ/ფოსტა: tedobatumi@gmail.com