„იქ, სადაც ერთვის ჭოროხი შავ ზღვას,
სად თოლიების ისმის წივილი,
ალბათ ოდესმე აღვადგენთ ქალაქს,
ბათუმ აფსირტეს სახელწოდებით.“
დღეს მსოფლიოში მრავალი ცნობილი ქალაქი არსებობს, რომლებიც მდინარის ახლოს არის გაშენებული. მდინარე ჭოროხის სანაპიროზე, რომელიც თურქეთის მთებიდან მოედინება, გაშენებულია ქალაქები: ბაიბურთი, სპერი, ართვინი, ბორჩხა. არსებობს 1864 წლის 17 ნოემბრის ლაზისტანის სანჯაყბეგის განკარგულება ბათუმში ახალი ქალაქის დაარსების შესახებ. „ბათუმი, რომელიც შედგება 200 სახლის, 400 დუქნის, 2 მეჩეთის, მედრესესა და აბანოსაგან, ცნობილია თავისი ცუდი კლიმატით. ამ მიზეზით მოსახლეობა და მოხელეები ზაფხულობით დაბა ხოფაში მიდიან და სამი-ოთხი თვე იქ ცხოვრობენ, ზამთარში კი უკან, ბათუმში ბრუნდებიან. უკეთესი კლიმატი ბათუმის პორტის კონცხზეა, სადაც მართებული იქნება ახალი ქალაქის გაშენება, სადაც იქნება მეჩეთი, მთავრობის სახლი და საპყრობილე. საბჭომ განიხილა საკითხი და ფადიშაჰმა აზიზეიმ დართო ნება ლაზისტანის სანჯაყბეგის მიერ ხსენებულ ტერიტორიაზე საქალაქო შენობების აშენების შესახებ“, – ეს იყო 1865 წლის 23 აპრილი. შემდგომში ხელისუფლებამ ნება დართო მორწმუნეებს ეკლესია აშენებულიყო ცნობილ აზიზიეს უბანში, რომელიც დღესაც ფუნქციონირებს.
მიზანშეწონილად მიმაჩნია 1865 წლის 23 აპრილი იქცეს ბათუმის ქალაქად გამოცხადების დღედ და არა 1888 წელი, როგორც ადრე აღნიშნავდნენ. 2015 წელს კი აღინიშნოს ბათუმის დაარსების 150 წლისთავი. ასევე შესაძლებლად მიმაჩნია ბათუმის განვითარება ჭოროხის აუზში: „იქ, სადაც ერთვის ჭოროხი შავ ზღვას“, აშენდეს მომავლის ზღაპრული ქალაქი თანამედროვე ბათუმელი არქიტექტორების: ბაღოშვილის, გოგიტიძის, აფაქიძის, ზამთარაძის, სურმანიძის და სხვა პიროვნებების მიერ შედგენილი პროექტებით. ქალაქი, სადაც შერწყმული იქნება მზისა და მდინარის პეიზაჟები.
აჭარის მთავრობამ გამოიჩინოს კეთილი ნება, მისცეს მსურველებს მშენებლობის ნებართვა და გამოყოს უანგაროდ მიწა. ასე ჩაეყრება საფუძველი ახალი ქალაქის მშენებლობას, რომლის შექმნაში გარკვეული ისტორიული როლი მიენიჭება აჭარის მთავრობას და ბათუმელი არქიტექტორების პროექტებს.
გთხოვთ, საზოგადოების მსჯელობის საგნად გახადოთ მომავლის ქალაქის მშენებლობის საკითხი.
იმედია, ბათუმის საზოგადოება დაინტერესდება და გამოთქვამს თავის მოსაზრებებს.
