Batumelebi | ცემენტის ბაღი ცემენტის ბაღი – Batumelebi
RU | GE  

ცემენტის ბაღი

 

ბუკერის პრემიის ლაურეატის, იენ მაკიუენის „ცემენტის ბაღი“ ძალიან საკამათო და რთული წიგნია. ისეთი ტექსტია, რომელზეც ცალსახად ვერ დაასკვნი შედევრია თუ მაკულატურა. „ცემენტის ბაღის“ გარშემო აზრთა სხვადასხვაობა, ალბათ, იმით არის გამოწვეული, რომ მაკიუენი ძალიან ღიად შეეხო ისეთ ტაბუდადებულ თემას, როგორიც ინცესტია. მაგრამ თუ მკითხველი მოახერხებს, დაძლიოს საკუთარ თავში აკრძალვები და ჩაუღრმავდეს მიზეზებს და არა შედეგებს, მაშინ აუცილებლად აღმოაჩენს, რომ იშვიათად იწერება ასეთი შთამბეჭდავი, ასეთი გავლენიანი  წიგნები.

 

 

წიგნში თხრობა პირველ პირში მიმდინარეობს, ამბავს თინეიჯერი ბიჭი ჰყვება. ამბავიცაა და ამბავიც. სახლში სულ ოთხნი ცხოვრობენ, და-ძმანი – მთხრობელი ბიჭი, ჯული, სიუ და ტომი. ცხოვრობენ უცნაურ სახლში, უცნაურ გარემოში. მათი ბინა ქალაქს მოწყვეტილია, ფაქტობრივად, სრულ იზოლაციაში არიან. გარშემო მხოლოდ ძველი, უკაცრიელი კოტეჯები აქვთ და ცემენტის ბაღი, სადაც ერთი მცენარეც კი არაა – მათი მამის უცნაური არქიტექტურული ახირება. სკოლა შორსაა. წიგნის გარემო ძალიან დამთრგუნველია. მხოლოდ ცემენტის ბაღის წარმოდგენაც კი რაღაც საოცარი უსასოობისა და გაუცხოების განცდას იწვევს, სახლზე რომ აღარაფერი ვთქვათ.

 

ჯერ მამა იღუპება, შემდეგ დედა. ბავშვებს არ უნდათ, სოციალურმა სამსახურებმა გაიგონ ამის შესახებ, რადგან მაგ შემთხვევაში და-ძმები ერთად ვეღარ იცხოვრებენ. ამიტომ იღებენ საზარელ გადაწყვეტილებას: დედას სარდაფში აცემენტებენ.

 

ძალიან ბუნდოვანი კონტურებით აქვს მოხაზული მაკიუენს ბავშვების პორტრეტები, მაგრამ მათი ხასიათი მაინც საოცრად შთამბეჭდავია. ოთხივეს ნებისმიერ მოქმედებაში იგრძნობა რაღაც ძალიან არაჯანსაღი, ძალიან უსიამოვნო. თითქოს მთვარეულები არიან, თითქოს ნახევრად სიზმარში ცხოვრობენ და ბოლომდე ვერ იაზრებენ, რა ხდება მათი ბუშტში მოქცეული სამყაროს მიღმა. ბოლომდე გაუგებარია, ეს ბავშვები ანგელოზები არიან თუ დემონები. მათი საოცარი მიჯაჭვულობა, მათი ეროტიკული თამაშები ძალიან ამორალურად გამოიყურება, მაგრამ მათი ქცევის განსჯა მაინც რთულია: ამ ბავშვებმა, თითქოს, საერთოდ არ იციან, რა არის მორალური და რა ამორალური, არ იციან არანაირი ადამიანური წესები, თითქოს რეალური სამყაროს მიღმა არიან და შესაბამისად, აგრესიასაც ნაკლებად იწვევენ. მათი გაკიცხვა ძალიან ძნელია, მაგრამ მსუბუქი ზიზღის გრძნობა ალბათ გაუჩნდება მკითხველს – რაღაც უცნაური ცბიერება აქვთ, არაბავშვური ეშმაკობა და, ამავე დროს, წარმოუდგენლად გულუბრყვილოები არიან. ვერც აცნობიერებენ, რომ დედა მოუკვდათ, არადა, უკვე საკმაოდ მოზრდილები არიან. თითქოს წინ ვერ იყურებიან, მხოლოდ ერთი დღის შთაბეჭდილებებით ცხოვრობენ.

 

„ცემენტის ბაღი“ მოცულობით პატარაა, მაგრამ მასზე უსასრულოდ შეიძლება წერა. ჯერ მარტო თითოეული გმირის პრობლემებს, ფსიქოლოგიურ ასპექტებს ტომები შეიძლება დაეთმოს. ძალიან სწორადაა აქცენტები დასმული ამ წიგნში. შეკითხვები ისმის და პასუხის მოძებნა მთლიანად მკითხველზეა გადაბარებული. რა გარემომ ჩამოაყალიბა ეს ბავშვები ასეთებად? რატომ არ შველის სკოლა მათ განდგომილობას და იზოლაციას?

 

ერთმნიშვნელოვანი პასუხი აქ არ არსებობს, მხოლოდ ვარაუდი შეიძლება, ვარაუდი იმაზე, რომ ყველაფრის ფესვები აღზრდაში უნდა ვეძებოთ. და აქ აუცილებლად დაგვჭირდება მამის აჩრდილის გამოხმობა: დესპოტი კაცის, რომლის სიკვდილი არავის სწყენია. აქედან იწყება წიგნი. აქედან იწყება ყველაფერი.

 

ნეტგაზეთის მასალების სხვა გამოცემებში გადაბეჭდვის წესი
ირაკლი ბაკურიძე მარი კორინთელი, მაღაზია "წიგნები ბათუმში"