კოლხური ბზის ტყეები გადაშენების პირას


კოლხური ბზის გადაშენების საფრთხეებზე ოთხი თვის წინ საქართველოს პარლამენტის აგრარულ კომიტეტშიც იმსჯელეს, თუმცა პრევენციული ღონისძიებების გატარება ჯერ კიდევ არ დაწყებულა. სპეციალისტები შიშობენ, რომ დაავადების გავრცელების მასშტაბები საგანგაშოა, თუმცა წითელ წიგნში შეტანილი კოლხური ბზის გადასარჩენად დაგეგმილი ღონისძიებების შესახებ ინფორმაციის მოპოვების მცდელობა უშედეგოდ დასრულდა. 

 

ცაგო კახაბერიძე

წითელ წიგნში შეტანილი ამ ძვირფასმერქნიანი სახეობის გადასარჩენად ღონისძიებების ჩატარების აუცილებლობაზე მეცნიერები გასულ წელს ალაპარაკდნენ, თუმცა, მათივე ინფორმაციით, წითელ ნუსხაში შეტანილმა კოლხურმა ბზამ ხმობა გაცილებით ადრე დაიწყო. მარადმწვანე ხეებს ფოთლები შეუყვითლდა და დასცვივდა, თანდათანობით კი ეს პროცესი უფრო ინტენსიური გახდა და კოლხური ბზის ტყეებმა მთელი საქართველოს მასშტაბით ხმობა მასობრივად დაიწყო. მონაცემების გადაგზავნიდან ერთ თვეში კანადაში მოქმედი სპეციალური ლაბორატორიიდან ქართველმა მეცნიერებმა მიიღეს დასკვნა, რომლის მიხედვითაც ირკვევა, რომ კოლხურ ბზას დაავადება  – „ბზის დამწვრობა“ ანადგურებს.

 

„წინასწარი გამოკვლევებით დადგინდა, რომ საქართველოში გავრცელებულია და თანდათანობით ფართო ხასიათს იღებს აქამდე უცნობი დაავადება – ბზის ფოთლების სიდამწვრე. ამჟამად ბუნებრივი ბზის, როგორც ხეების, ასევე ბუჩქების, ინტენსიური ხმობა აღინიშნება წალენჯიხისა და მარტვილის რაიონებში, კოლხეთის ეროვნულ პარკში, კინტრიშის დაცულ ლანდშაფტში და მტირალას ეროვნულ პარკში: წინასწარმა გამოკვლევებმა აჩვენა, რომ საქმე გვაქვს საქართველოს ენდემური სახეობის – კოლხური ბზის გადაშენებასთან. კოლხური ბზა შეტანილია საქართველოს წითელ წიგნში და მის გადასარჩენად საჭიროა ფართომასშტაბიანი სატყეო-პათოლოგიური გამოკვლევების ჩატარება ხმობის ინტენსივობის დასადგენად“ – ეს არის ამონარიდი მოხსენებიდან, რომელიც პარლამენტის აგრარულ საკითხთა კომიტეტს სამთო მეტყევეობის კვლევითი ინსტიტუტის ხელმძღვანელმა, მეცნიერმა არჩილ სუპატაშვილმა 2012 წლის 25 აპრილს წარუდგინა. ამავე სხდომის ოქმში ნათქვამია, რომ პარლამენტის აგრარულმა კომიტეტმა მისი ინფორმაცია კოლხური ბზის მდგომარეობის შესახებ ცნობად მიიღო და გადაწყვიტა, მიმართოს საქართველოს მთავრობას პრობლემის შესწავლისა და გადაჭრის ღონისძიებების დასახვის მიზნით.

 

გადაწყვეტილებიდან ოთხი თვის შემდეგ დაავადების წინააღმდეგ შემუშავებული გეგმების შესახებ კითხვებით გარემოს დაცვის სამინისტროს მივმართეთ, საიდანაც ენერგეტიკისა და ბუნებრივი რესურსების სამინისტროში გადაგვამისამართეს. ამ სამინისტროს პრესსამსახურის ხელმძღვანელმა ნინო კიკაჩეიშვილმა განგვიმარტა, რომ „გავრცელებული დაავადების მეტი წილი დაცულ ტერიტორიებზე მოდის“, სწორედ ამიტომ ჩვენს კითხვებზე პასუხები გარემოს დაცვის სამინისტროში, კონკრეტულად კი ბიომრავალფეროვნების სამსახურში, უნდა ჰქონოდათ. `ბათუმელები~ დაცული ტერიტორიების სააგენტოსაც დაუკავშირდა, სადაც ისევ ბუნებრივი რესურსებისა და ენერგეტიკის სამინისტროზე მიგვითითეს. საბოლოოდ კი დაავადების წინააღმდეგ მთავრობის გეგმების შესახებ ინფორმაცია ვერც ერთი ოფიციალური გარემოსდაცვითი სტრუქტურიდან ვერ მივიღეთ.

 

„ბათუმელები“ ხელვაჩაურის მუნიციპალიტეტის საკრებულოს თავმჯდომარეს მალხაზ ფარტენაძესაც დაუკავშირდა, რომელიც ამ პროცესში ხელვაჩაურის მუნიციპალიტეტის სოფელ ჯოჭოში არსებული ბზის ტყეების მასიური ხმობის გამო ჩაერთო. გასულ ზაფხულს ის ჩვენთან საუბარში აცხადებდა, რომ ლაბორატორიული დასკვნის გამოქვეყნების შემდეგ შეიქმნებოდა სამთავრობო კომისია, რომელიც დაავადების წინააღმდეგ საბრძოლველად პრევენციულ ღონისძიებებს შეიმუშავებდა: `ეს არის ძალიან მძიმე დაავადება და „მის წინააღმდეგ მთავრობა ხელფეხშეკრულია. მე ამ საკითხებში ფაქტობრივად დილეტანტი ვარ, მაგრამ მაქსიმალურად ვიყავი ჩართული, რადგან ხელვაჩაურის ერთ-ერთი სოფლის, ჯოჭოს ძირითადი ფასეულობა იყო ბზა, რომელმაც ხმობა დაიწყო“.

 

მალხაზ ფარტენაძის ინფორმაციით „კოლხური ბზის პრობლემებთან დაკავშირებით მთავრობა საქმის კურსშია, თუმცა, რეკომენდაციები, რომლებსაც სპეციალისტები ბზის დამწვრობის წინააღმდეგ გამოსაყენებლად გასცემენ, დიდ სირთულეებთანაა დაკავშირებული, ამიტომ ამ დროისათვის დაავადების წინააღმდეგ მთავრობა ხელფეხშეკრულია“.

 

რეკომენდაციების მიხედვით: აუცილებელია მცენარის დაავადებული ნაწილების მოშორება, ჩამოცვენილ ფოთლებთან ერთად დაწვა და ნიადაგში ღრმად ჩამარხვა. საჭიროა ნიადაგის ზედა ფენის მოცილება. დაავადებულ მცენარეებთან მუშაობის

ნეტგაზეთის მასალების სხვა გამოცემებში გადაბეჭდვის წესი
ცაგო კახაბერიძე