„აჭარის ტელევიზიის“ მრჩეველთა საბჭოს წევრობის კანდიდატთა რეგისტრაცია დღეს, 26 სექტემბერს, ღამის 12 საათზე სრულდება. საღამოს 6 საათის მონაცემებით, ბორდის წევრობის სურვილი 22-მა კანდიდატმა დააფიქსირა და შესაბამისი დოკუმენტაციით უკვე მიმართა აჭარის უმაღლეს საბჭოს. უმაღლესი საბჭო არ ასაჯაროებს სიას – ვის სურს ბორდის წევრობა. ამ უწყების პრესცენტრში გვითხრეს, რომ სია მას შემდეგ გასაჯაროვდება, როცა უმაღლესი საბჭოს თავმჯდომარე გამოსცემს განკარგულებას.

„ბათუმელების“ ინფორმაციით, მრჩეველთა საბჭოს წევრობას აპირებენ „აჭარის ტელევიზიის“ თანამშრომლები: თამილა დოლიძე, ფირუზ ბოლქვაძე, გია ქარცივაძე, ასევე ტელევიზიის ყოფილი დირექტორი – სოსო სტურუა. იგი ამჟამად „აჭარის მუზეუმის“ დირექტორის მოადგილეა.

„ბათუმელებს“ ყველა მათგანმა დაუდასტურა ეს ინფორმაცია.

„ბათუმელებს“ ბორდის წევრობის სურვილი ასევე დაუდასტურეს: ნათია სირაბიძემ – ამერიკული აკადემია „პროგრესის“ აღმასრულებელმა მენეჯერმა, ეთნოლოგმა, უფროსმა მეცნიერ-თანამშრომელმა რუსლან ბარამიძემ, „დემოკრატიის ინსტიტუტის“ ხელმძღვანელმა არჩილ ხახუტაიშვილმა, უმაღლესი საბჭოს ჯანდაცვის კომიტეტის თავმჯდომარის თანაშემწემ სოფიო კობალაძემ, ევგენი თავდგირიძემ [რეპეტიტორი], დიანა ვაშაყმაძემ – პროფესიული განვითარების ცენტრის ხელმძღვანელმა, კონსტიტუციონალისტმა ნიკოლოზ მეგრელიშვილმა.

ბორდის წევრობას პოლიტიკოსიც აპირებს – „ნაციონალური მოძრაობის“ წევრი ლევან ქამადაძე. მან „ბათუმელებს“ უთხრა, რომ უმაღლეს საბჭოს უკვე მიმართა. ლევან ქამადაძე „ნაციონალური მოძრაობის“ მმართველობის დროს შუახევის გამგებელი იყო.

მომავალი ბორდის წევრობა დღეს მოქმედი ბორდის ერთ-ერთ წევრs – ბეჟან გობაძესაც სურს. იგი მრჩეველთა საბჭოში „ნაციონალური მოძრაობის“ კვოტით მოხვდა.

„არ ვაპირებ საბუთების შეტანას“ – გვითხრა გიორგი კოხრეიძემ. იგი აჭარის ტელევიზიის დირექტორობის კანდიდატი იყო და სასამართლოს მიმართა, რადგან მიიჩნევს, რომ არჩეული დირექტორი უკვე თვითონ არის. გიორგი კოხრეიძის შუამდგომლობის საფუძველზე ბათუმის საქალაქო სასამართლომ „აჭარის ტელევიზიაში“ დაწყებული დირექტორის შესარჩევი კონკურსი შეაჩერა საბოლოო გადაწყვეტილების მიღებამდე.

აჭარის ტელევიზიის მრჩეველთა საბჭოს ოთხ წევრს: ნატა იმედაიშვილს, გიორგი ირემაძეს [არ აპირებენ ახალ კონკურსში მონაწილეობას], ირაკლი დარცმელიძეს [ვერ დავუკავშირდით] და ბეჟან გობაძეს უფლებამოსილების ვადა ოქტომბერში ეწურებათ. ბორდის კიდევ ერთი წევრი – გოგა ჩხარტიშვილი უმაღლესმა საბჭომ 2018 წლის პირველ ნოემბერს აირჩია.

უმაღლესმა საბჭომ ამჯერად ბორდის ოთხი წევრი უნდა აირჩიოს: ორი კვოტა „ქართული ოცნების“ ფრაქციებს ეკუთვნით. ერთ კანდიდატს „ნაციონალური მოძრაობა“ დაასახელებს, ერთს – ფრაქციის მიღმა დარჩენილი დეპუტატები: პეტრე ზამბახიძე „ევროპული საქართველოდან“, გიორგი ცინცქილაძე „ნინო ბურჯანაძე – დემოკრატიული მოძრაობიდან“ და მერაბ ბლადაძე „პატრიოტთა ალიანსიდან“. დასახელებულ კანდიდატს უმაღლესი საბჭოს მინიმუმ შვიდმა წევრმა უნდა დაუჭიროს მხარი.

რატომ არ ასაჯაროებს უმაღლესი საბჭო კანდიდატების სიას? – უმაღლეს საბჭოში „მაუწყებლობის შესახებ“ კანონზე მიგვითითეს, რომლის მიხედვითაც დავით გაბაიძეს განაცხადების რეგისტრაციის დასრულებიდან ხუთდღიანი ვადა აქვს საკონკურსო კომისიის დასაკომპლექტებლად. ამავე ვადაში უნდა გამოქვეყნდეს კანდიდატთა სია. ამ ვალდებულების პარალელურად, კანონი არ უკრძალავს უმაღლეს საბჭოს სიის გასაჯაროებას ახლაც, თუმცა პრესსამსახურში ვერ გვითხრეს, რატომ არ სურს ბორდის წევრობის კანდიდატთა სიის გასაჯაროება უმაღლეს საბჭოს.

პრესცენტრში განმარტეს, რომ კანდიდატების სიებს უმაღლესი საბჭოს საიტზე ხუთი დღის ვადაში გამოაქვეყნებენ მას შემდეგ, როცა დავით გაბაიძე განკარგულებას მოაწერს ხელს.

ანნა მდინარაძე, „ახალგაზრდა იურისტთა ასოციაციის“ აჭარის ფილიალის ხელმძღვანელი: „ფორმალურად კანონს არ არღვევს უმაღლესი საბჭო, მაგრამ მეორეა მიზანშეწონილობის საკითხი. როცა ინტერესი საზოგადოებრივი მაუწყებლის „აჭარის ტელევიზიის“ მიმართ ასეთი მაღალია, განსაკუთრებით ბოლო მოვლენების დროს, რატომ შეიძლება არ ასაჯაროებდე სიას დღეს ან ხვალ? ამ სიის გამოქვეყნებას არ სჭირდება ფართომასშტაბიანი ღონისძიება და მონაცემების სისტემატიზაცია. თუკი კანდიდატების სია არ გასაჯაროვდება ხუთი დღე, ეს აჩენს ეჭვს, რომ რაღაც სხვა პროცესი მზადდება“.

საზოგადოებრივი მაუწყებლის აჭარის ტელევიზიისა და რადიოს ბორდის წევრობის კანდიდატებს, პირველ ეტაპზე, 5-კაციანი საკონკურსო კომისია გასაუბრების გზით შეარჩევს და უმაღლეს საბჭოს წარუდგენს 12 კანდიდატს. კომისიას უმაღლესი საბჭოს თავმჯდომარე დააკომპლექტებს.

კანდიდატების სია, რომლებმაც „ბათუმელებს“ 20:00 საათისთვის დაუდასტურეს კონკურსში მონაწილეობა:

1. ნათია სირაბიძე
2. რუსლან ბარამიძე
3. არჩილ ხახუტაიშვილი
4. ევგენი თავდგირიძე
5. დიანა ვაშაყმაძე
6. თამილა დოლიძე
7. ფირუზ ბოლქვაძე
8. ნიკოლოზ მეგრელიშვილი
9. გია ქარცივაძე
10. სოსოს სტურუა
11. ბეჟან გობაძე
12. ლევან ქამადაძე
13. სოფიო კობალაძე

კანდიდატების სია, რომელიც აჭარის ტელევიზიამ გაავრცელა:

1. ნანა ახვლედიანი
2. ირაკლი ანთიძე
3. რაულ ბერიძე
4. გელა ღოღობერიძე

26 სექტემბერს დამოუკიდებელმა დეპუტატმა ეკა ბესელიამ პარლამენტარ ვანო ზარდიაშვილს ხელი პირზე მიარტყა. ბესელიას ქმედება მოჰყვა ვანო ზარდიაშვილის რეპლიკას, რა დროსაც მან „ბესელიას მორალი“ ნეგატიურ კონტექსტში ახსენა და ეკა ბესელიას ასე „შეახსენა“ პირადი ცხოვრების კადრების გავრცელების საქმე.

ბესელიასა და ზარდიაშვილის დაპირისპირება ჯერ კიდევ მაშინ გახდა შესამჩნევი, როცა ეკა ბესელიამ დატოვა „ქართული ოცნება“ და ამის ერთ-ერთ მთავარ მიზეზად წინა ხელისუფლების მოსამართლეების უვადოდ დანიშვნის საკითხი და „სასამართლოს კლანი“ დაასახელა. მაშინ ზარდიაშვილმა პარლამენტში განაცხადა, რომ გუნდიდან ეკა ბესელიას წასვლას დანაკარგად არ მიიჩნევს.

პარლამენტარი ვანო ზარდიაშვილი ხშირად ასოცირდება ე.წ. სასამართლოს კლანთან. სააპელაციო სასამართლოს თავმჯდომარე მიხეილ ჩინჩალაძე და ვანო ზარდიაშვილი მეჯვარეები არიან, ხოლო ზარდიაშვილის მეუღლე თინათინ აბრალავა 2015 წელს ლევან მურუსიძის ბრძანებით დაინიშნა იუსტიციის საბჭოს მოსამართლის საქმიანობის შეფასების მართვის დეპარტამენტის უფროსის თანამდებობაზე. მურუსიძე 2018 წელს დანიშნა იუსტიციის საბჭომ უვადო მოსამართლედ.

პარლამენტარი ზარდიაშვილი პროფესიით სამართალმცოდნეა და როგორც საქართველოს პარლამენტის ვებგვერდზე გამოქვეყნებული მისი CV-დან ჩანს, მისი სამუშაო გამოცდილება 2004 წელს დაიწყო, როცა ზარდიაშვილი საქართველოს იუსტიციის მინისტრის აპარატის თანამშრომელი იყო. 2004 წელი მომავალი დეპუტატისთვის, როგორც ჩანს, წარმატებული იყო, ზარდიაშვილის რეზიუმეში მითითებულია, რომ ამავე, 2004 წელს, იგი იყო საქართველოს სახელმწიფო უშიშროების მინისტრის, ვანო მერაბიშვილის თანაშემწე და ასევე, 2004 წელს – საქართველოს გენერალური პროკურორის, ზურაბ ადეიშვილის მრჩეველი.

2008 წლიდან ზარდიაშვილის კარიერა უკვე თბილისის მერიაში გაგრძელდა. 2007 წელს იგი თბილისის მერიის საერთო განყოფილების უფროსის თანამდებობაზე მუშაობდა, 2007-2010 წლებში იყო თბილისის მერიის ადმინისტრაციის საორგანიზაციო სამსახურის უფროსის მოადგილე,  2010-2012 წლებში – უკვე თბილისის საქალაქო სასამართლოს აპარატის უფროსი.

ხელისუფლებაში „ქართული ოცნების“ მოსვლის შემდეგ ვანო ზარდიაშვილმა მუშაობა საქართველოს იუსტიციის უმაღლეს საბჭოში დაიწყო, სადაც იგი დეპარტამენტის უფროსის მოადგილე იყო. 2013 წელს ზარდიაშვილი სახელმწიფო აუდიტის სამსახურის შიდა აუდიტის დეპარტამენტის უფროსი იყო, 2013-2016 წლებში კი – სახელმწიფო სამსახურის გენერალური აუდიტორის პირველი მოადგილე.

2016 წლიდან ვანო ზარდიაშვილი საქართველოს პარლამენტის წევრია „ქართული ოცნება – დემოკრატიული საქართველოს“ პარტიული სიით.

რაც შეეხება ვანო ზარდიაშვილის ქონებას, დეკლარაციების მიხედვით ჩანს, რომ მისი ქონება წლიდან წლამდე იზრდება. 2013 წელს ვანო ზარდიაშვილს 2 ბინა ჰქონდა თბილისში, 2015 წელს მის დეკლარაციაში 6 ბინაა ასახული, უკვე 2019 წლის დეკლარაციის თანახმად კი, პარლამენტარ ზარდიაშვილსა და მის მეუღლეს 8 ბინა და 1 კომერციული ფართობი აქვთ.

ზარდიაშვილის მეუღლე, თინათინ აბრალავა, საქართველოს იუსტიციის უმაღლეს საბჭოში დეპარტამენტის უფროსის თანამდებობაზე მუშაობს. დეკლარაციაში მითითებულია, რომ ორი ბინა – 110 კვ.მ თბილისში და  51,6 კვ.მ ბათუმში – თინათინ აბრალავას  მშობლებმა აჩუქეს.

2018 წელს ვანო ზარდიაშვილმა 46 796 ლარი მიიღო როგორც პარლამენტის წევრმა, თინათინ აბრალავამ კი – 54 636.

წელს ვანო ზარდიაშვილს აშშ-დან მიღებული აქვს ფულადი გზავნილი – 34 448 $, დედისაგან. პარლამენტარს „თი ბი სი ბანკში“ აქვს მიმდინარე სესხი – 110 000 $, მის მეუღლეს კი იჯარით გაცემული ქონებიდან აქვს შემოსავალი – 21 182 ლარის ოდენობით.

დეკლარაციაში ასახულია პარლამენტარის შვილების სწავლის გადასახადიც – 3500 $ და  2750 ლარი – ბაღის გადასახადი.

დეკლარაციაში ასახული არ არის, რომ ვანო ზარდიაშვილის მეუღლე, თინათინ აბრალავა, ფლობს 5-პროცენტიან წილს შპს „პენტჰაუსში“. reginfo-ს მიერ გავრცელებული ინფორმაციით, თინათინ აბრალავა მეხუთე მოწვევის პარლამენტის წევრის, ანზორ აბრალავას შვილია, რომელიც ასლან აბაშიძის „აღორძინების კავშირის“ პარტიული სიით მოხვდა პარლამენტში. ამჟამად ანზორ აბრალავა შპს „იბერია-ექსპრესის“ 25-პროცენტიანი და „თამ მენეჯმენტ გრუფის“ 1.50-პროცენტის მფლობელია.

______

ფოტოზე: ვანო ზარდიაშვილი. ფოტო: პირველი არხი

2019 წელს აჭარის განათლების სამინისტრომ ბათუმის მეორე საჯარო სკოლის რეაბილიტაციის პროექტი შეისყიდა. თუმცა, როგორც სამინისტროში „ბათუმელებს“ უთხრეს, მომავალ წელს სკოლის რეაბილიტაცია არ დაიწყება.

„პროექტი შესყიდული და შეთანხმებულია, რომელზეც სააქციო საზოგადოება „აჭარკაპმშენმა“ იმუშავა. პროექტი შეთანხმებულია კულტურული მემკვიდრეობის დაცვის სააგენტოსთანაც, თუმცა 2020 წელს სკოლის რეაბილიტაცია ვერ დაიწყება,“ – გვითხრა აჭარის განათლების სამინისტროს სახელმწიფო შესყიდვების დეპარტამენტის უფროსმა, ჯემალ სურმანიძემ.

მისი თქმით, სკოლის ძველი და ახალი კორპუსის სრული რეაბილიტაციისთვის დაახლოებით ორი მილიონი ლარია საჭირო.

„2019 წელს დაახლოებით 50 პროექტი ვიყიდეთ და, ბუნებრივია, ყველა ერთად ვერ დაიწყება. ეს პროექტები გადანაწილდება რამდენიმე წელზე, მომავალ წელს დაგეგმილია 11 სკოლის მშენებლობა და 17 სკოლის რეაბილიტაცია აჭარის მასშტაბით. ამისთვის 9 მილიონ 248 ათასი ლარი იქნება ბიუჯეტში გათვალისწინებული,“ – ამბობს ჯემალ სურმანიძე.

მეორე საჯარო სკოლას კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლის სტატუსი აქვს, ის 1900 წელს აშენდა, სადაც ქალთა გიმნაზია იყო განთავსებული.

სკოლის შენობის რეაბილიტაციაზე რამდენიმე წელია მსჯელობენ.

ამ სასწავლო სკოლაში 1902 მოსწავლე სწავლობს.

ამავე თემაზე:

მეოთხე კატეგორიის კომპანიებისთვის ფინანსური ანგარიშგების ახლებურად წარდგენა 2021 წლამდე სავალდებულო აღარ არის. ამის შესახებ გადაწყვეტილება დღეს, 26 სექტემბერს, საქართველოს მთავრობამ მიიღო. ამ კატეგორიის კომპანიებს ახალი სტანდარტის შესაბამისად ანგარიშგების წარდგენის ვალდებულება 2019 წლის პირველ ოქტომბრამდე ჰქონდათ. ანგარიშგების არწარდგენის შემთხვევაში ისინი 500 ლარით დაჯარიმდებოდნენ, რაც შემდეგ გაორმაგდებოდა.

ბუღალტრული აღრიცხვის, ანგარიშგებისა და აუდიტის ზედამხედველობის სამსახურში „ბათუმელებს“ უთხრეს, რომ შესაბამისი ცვლილება კანონში ჯერ არ ასახულა, თუმცა მთავრობის თანხმობა ამ ცვლილებაზე ნიშნავს, რომ მეოთხე კატეგორიის კომპანიებისთვის ანგარიშგების წარდგენა დღეიდან ნებაყოფლობითია.

„შესაბამისად, ამ კატეგორიის კომპანია თუ 2019 წლის პირველ ოქტომბრამდე არ წარადგენს ფინანსურ ანგარიშგებას, ეს მათ დაჯარიმებას არ გამოიწვევს. პარლამენტი იმსჯელებს ამ საკითხზე და ცვლილება შესაბამის კანონშიც აისახება,“ – გვითხრეს ფინანსთა სამინისტროს ბუღალტრული აღრიცხვის, ანგარიშგებისა და აუდიტის ზედამხედველობის სამსახურში.

ცვლილება უნდა აისახოს საქართველოს კანონში „ბუღალტრული აღრიცხვის, ანგარიშგებისა და აუდიტის შესახებ“.

ამ კანონის მიხედვთ, მეოთხე კატეგორიის საწარმო [კომპანია] არის ის სუბიექტი, რომლის მაჩვენებლები საანგარიშგებო პერიოდის ბოლოს შემდეგი სამი კრიტერიუმიდან სულ მცირე ორ კრიტერიუმს აკმაყოფილებს:

[checklist]

• აქტივების ჯამური ღირებულება 1 მილიონ ლარს არ აღემატება;
• შემოსავალი 2 მილიონ ლარს არ აღემატება;
•  საანგარიშგებო პერიოდში დასაქმებულთა საშუალო რაოდენობა 10-ს არ აღემატება;

[/checklist]

ამავე კანონით, „სუბიექტი (გარდა არასამეწარმეო (არაკომერციული) იურიდიული პირისა) ვალდებულია, მისთვის ამ კანონით დადგენილი ფინანსური ანგარიშგება (მათ შორის, კონსოლიდირებული ანგარიშგება), მმართველობის ანგარიშგება (მათ შორის, კონსოლიდირებული ანგარიშგება), სახელმწიფოს მიმართ განხორციელებული გადახდების შესახებ ანგარიშგება და ამ კანონით გათვალისწინებულ შემთხვევებში აუდიტორული დასკვნა ერთად, დაუყოვნებლივ, მაგრამ არაუგვიანეს საანგარიშგებო პერიოდის მომდევნო წლის 1 ოქტომბრისა, წარუდგინოს სამსახურს მის მიერ დადგენილი წესით“.

საქართველოს ფინანსთა მინისტრის, ივანე მაჭავარიანის თქმით, მეოთხე კატეგორიაში დაახლოებით 60 ათასამდე კომპანიაა. აქედან 15 ათასამდე კომპანიას უკვე წარდგენილი აქვს ანგარიშგება.

არასამთავრობო ორგანიზაცია „პარტნიორობა ადამიანის უფლებებისთვის“ ინფორმაციით, აუტიზმის მქონე 9 წლის ნაცემი პეტრე  პროკურატურამ და სასამართლომ დაზარალებულად არ მიიჩნია.

„ბავშვი პერიოდულად სახლიდან გარბის. იგი ვერ ლაპარაკობს. მოწმეები მიუთითებენ, რომ მამა ღიზიანდებოდა პეტრეს დიაგნოზით გამოწვეულ ქცევებზე და ქამრით სცემდა. მამა კრძალავდა პეტრეს ჩართვას თერაპიულ კურსებში და ბავშვის დიაგნოზის გამო დედას ადანაშაულებდა. იგი ბავშვს აუტიზმის დიაგნოზის გამო სასტიკად სჯიდა“.

ორგანიზაცია წერს, რომ გამოძიებამ, რომელიც ოჯახში ძალადობის ფაქტზე 2018 წლის სექტემბერში დაიწყო, გამოავლინა, რომ ფიზიკური და ემოციური ძალადობის მსხვერპლნი იყვნენ დედაც და პეტრეს დებიც, რომელთა თანდასწრებითაც მამა ცემით და საგნების სროლით უსწორდებოდა მეუღლეს და შეზღუდული შესაძლებლობის მქონე შვილს.  პროკურატურამ ძალადობის მსხვერპლად ცნო დედა და ორი შვილი, მაგრამ უარი თქვა პეტრესთვის დაზარალებულის სტატუსის მინიჭებაზე,

პროკურორი დადგენილებაში აღნიშნავს: „მართალია, სისხლის სამართლის საქმეზე გამოკითხული რიგი მოწმეები უთითებენ, რომ ბავშვის მიმართ მამის მხრიდან ადგილი ჰქონდა ძალადობას, თუმცა სისხლის სამართლის მასალებში არ მოიპოვება იმის დამადასტურებელი ინფორმაცია-მტკიცებულება, რომ აღნიშნულმა ქმედებამ ბავშვის ფიზიკური ან ფსიქიკური ტანჯვა გამოიწვია“.

PHR-ის შეფასებით, ამით პროკურატურამ განაცხადა, რომ  9 წლის შეზღუდული შესაძლებლობის მქონე ბავშვი, რომლის ქამრით და ხელით ცემას არაერთი მოწმე ადასტურებს, დანაშაულის მსხვერპლი არ არის, რადგან ის სიტყვიერად ვერ აღწერს განცდილ ტკივილს.

„პროკურატურისთვის დამაჯერებელი არ აღმოჩნდა არც ის ფაქტი, რომ პეტრე ქამრის დანახვაზე უმძიმეს ემოციურ რეაქციას გამოხატავდა  და ყველა საშუალებით გაურბოდა მოძალადესთან ერთ სივრცეში დარჩენას. პროკურატურამ არ გაითვალისწინა არც ფსიქოლოგის დასკვნა, რომელშიც ბავშვები აღწერენ პეტრეს მიმართ განხორციელებულ  უმძიმეს ფსიქოლოგიურ ზეწოლას და ფიზიკურ ძალადობას“.

საქმეში ჩართულმა PHR-ის ადვოკატმა ეს გადაწყვეტილება ზემდგომ პროკურორთან გაასაჩივრა, რომელმაც  არ გაიზიარა საჩივარი და უცვლელად დატოვა  პროკურორის დადგენილება 9 წლის აუტიზმის მქონე ბავშვისთვის დაზარალებულის სტატუსზე უარის თქმის ნაწილში. აღნიშნული გადაწყვეტილება გასაჩივრდა თბილისის საქალაქო სასამართლოშიც, რომელმაც ასევე არ დააკმაყოფილა PHR-ის ადვოკატის საჩივარი.

PHR-ის შეფასებით, აღნიშნული შემთხვევა წარმოადგენს შეზღუდული შესაძლებლობის მქონე ბავშვისთვის მართლმსაჯულების ხელმისაწვდომობაზე უარის თქმის შემაშფოთებელ პრეცედენტს ქვეყანაში.

ორგანიზაციის შეფასებით, დისკრიმინაციული მოტივით მოხდა შეზღუდული შესაძლებლობის მქონე ბავშვის მიმართ ჩადენილი ძალადობრივი დანაშაულის უგულებელყოფა ჯერ საქართველოს პროკურატურის, შემდეგ კი სასამართლო სისტემის მხრიდან.

„აღნიშნული გადაწყვეტილება არღვევს არა მხოლოდ ერთი ბავშვის კონსტიტუციურ უფლებას დაცული იყოს ძალადობისგან, არამედ, წაახალისებს დაუსჯელობას ყველა შეზღუდული შესაძლებლობის მქონე ბავშვის მიმართ ქვეყანაში. 9 წლის აუტიზმის მქონე ბავშვის მიმართ აშკარა მტკიცებულებებით დადასტურებული ფიზიკური ძალადობის დაუსჯელი დატოვება ეწინააღმდეგება ქვეყნის მიერ აღებულ ვალდებულებებს ადამიანის უფლებების კუთხით“.

საქართველოს 2019 წლის ბიუჯეტში შესატანი ცვლილებების კანონპროექტის მიხედვით, მცირდება დონორული დაფინანსება გრიგოლეთი-ქობულეთის [ჩოლოქის] ახალი გზის მონაკვეთის მშენებლობაზე კრედიტების ნაწილში 22.7 მილიონი ლარით. შესაბამისად, ჯამურად, მიმდინარე წელს ამ მიმართულებით 58.5 მილიონი ლარი მიიმართება. დოკუმენტში აღნიშნულია, რომ შეფერხება გამოწვეულია კონტრაქტორი კომპანიის მიერ.

საავტომობილო გზების დეპარტამენტის ინფორმაციით, გრიგოლეთი-ქობულეთის შემოვლითი გზის 14  კმ-იან მონაკვეთს ერთობლივი საწარმო „პოლატიოლი და მაპა“ აშენებს, რომელთანაც ხელშეკრულება 2018 წლის ბოლოს გაფორმდა.

გრიგოლეთი-ქობულეთის შემოვლითი გზის მშენებლობას ევროპის საინვესტიციო ბანკი (EIB) აფინანსებს. პროექტი 4-ზოლიანი ასფალტ-ბეტონის გზის, 22 სახიდე გადასასვლელის, 4 სატრანსპორტო კვანძის, წყალგამტარი მილებისა და  მიწისქვეშა გასასვლელების მშენებლობას ითვალისწინებს.

ბიუჯეტში შესატანი ცვლილებების კანონპროექტის განმარტებითი ბარათით, ჩქაროსნული ავტომაგისტრალების მშენებლობის კომპონენტში მიმდინარე წელს კრედიტის დაფინანსების ნაწილი ჯამში 143.9 მილიონი ლარით მცირდება, ხოლო საბიუჯეტო სახსრების ნაწილში იზრდება 36.7 მილიონი ლარით.

ცვლილების გათვალისწინებით, 2019 წელს ამ მიმართულებით 707 მილიონი ლარი დაიხარჯება, მათ შორის საინვესტიციო კრედიტის ფარგლებში – 455 მილიონი ლარი.

„მიმდინარე წლის პროექტების შესრულების პროგნოზი, მათი განსაკუთრებული მასშტაბურობიდან და კომპლექსურობიდან გამომდინარე, საჭიროებს კორექტირებას და დაფინანსება ნაწილობრივ გადაინაცვლებს მომდევნო წლებში. აღმოსავლეთ-დასავლეთის ჩქაროსნული მაგისტრალის რიკოთის მონაკვეთის ოთხივე კომპონენტზე მიმდინარე წლის თავდაპირველი გეგმით გათვალისწინებული იყო 315.9 მლნ ლარის დახარჯვა, თუმცა პროექტის განხორციელების პროცესში წარმოქმნილი რიგი სირთულეებიდან გამომდინარე, მიმდინარე წელს ათვისებული იქნება ჯამში 130 მლნ ლარამდე,“ – აღნიშნულია კანონპროექტის განმარტებით ბარათში.

ამავე დოკუმენტის მიხედვით:

[crosslist]

• „თბილისი-სენაკი-ლესელიძის საავტომობილო გზის ხევი-უბისას მონაკვეთის რეკონსტრუქცია-მშენებლობა (ADB), კრედიტის ნაწილში მცირდება 56.0 მლნ ლარით, ხოლო საბიუჯეტო სახსრების ნაწილში მცირედი ზრდის გათვალისწინებით ჯამურად მცირდება 54.6 მლნ ლარით და მიმდინარე წელს ასათვისებელი რესურსი განისაზღვრება 25,5 მლნ ლარით. აღნიშნულ მონაკვეთზე შეფერხება ძირითადად გამოწვეულია განსახლების პროცესში წარმოქმნილი სირთულეებით;
• თბილისი-სენაკი-ლესელიძის საავტომობილო გზის უბისა ძირულას მონაკვეთის რეკონსტრუქცია-მშენებლობა (EIB), კრედიტის ნაწილში მცირდება 80.8 მლნ ლარით, ხოლო მასთან დაკავშირებული თანადაფინანსების შემცირების გათვალისწინებით ჯამურად მცირდება 93.6 მლნ ლარით. აღნიშნულ მონაკვეთზე 2019 წელს მიიმართება ჯამურად 26.4 მლნ ლარი. აღნიშნულ კომპონენტში შეფერხება გამოიწვია საზედამხედველო კომპანიის შერჩევის გაჭიანურებამ;
• თბილისი-სენაკი-ლესელიძის საავტომობილო გზის ძირულა-არგვეთას მონაკვეთის რეკონსტრუქცია-მშენებლობა (JICA) მცირდება 38.6 მლნ ლარით (სრულად კრედიტის ნაწილში) და მიმდინარე წელს ამ მიმართულებით 21,4 მლნ ლარი დაიხარჯება. აღნიშნულ მონაკვეთთან დაკავშირებით შეიცვალა დონორი. ამ მონაკვეთზე პროექტს იაპონიის საერთაშორისო თანამშრომლობის სააგენტოს [JICA] ნაცვლად აზიის განვითარების ბანკი [ADB] დააფინანსებს.

[/crosslist]

[checklist]

• „რაც შეეხება პირველ კომპონენტს – თბილისი-სენაკი-ლესელიძის საავტომობილო გზის ჩუმათელეთი-ხევის მონაკვეთის რეკონსტრუქცია-მშენებლობა (EIB, WB) – აღნიშნული მონაკვეთის დაფინანსებისათვის კანონით განსაზღვრულია 55.6 მლნ ლარი და სამუშაოები გეგმის მიხედვით მიმდინარეობს“.

[/checklist]

კანონპროექტის მიხედვით, საგზაო პროექტებში გამოთავისუფლებული რესურსით იზრდება:

• მცხეთა-სტეფანწმინდა-ლარსის საავტომობილო გზის ქვეშეთი-კობის მონაკვეთზე საავტომობილო გზის და გვირაბის მშენებლობა (ADB) დაფინანსება 125,8 მლნ
  ლარით, მათ შორის კრედიტის ნაწილში 106 მლნ ლარი. ჯამურად ამ მიმართულებით მიმდინარე წელს ათვისებული იქნება 270.7 მლნ ლარი;
• ქუთაისის შემოვლითი საავტომობილო გზის მეორე ზოლის მშენებლობა დაფინანსება იზრდება 20,5 მლნ ლარით და ჯამურად 74.5 მლნ ლარით განისაზღვრება;
• საავტომობილო გზების მშენებლობა და მოვლა-შენახვის დაფინანსება, რომელიც მოიცავს მნიშვნელოვან შიდა გზებს, იზრდება 107 მლნ ლარით და ჯამურად ამ მიმართულებით 588.2 მლნ ლარი მიიმართება.
• რეგიონული და მუნიციპალური ინფრასტრუქტურის რეაბილიტაციის ფარგლებში პროექტების დაფინანსება, რომელიც მოიცავს სსიპ – მუნიციპალური განვითარების ფონდის პროექტებს, მცირდება 42.3 მლნ ლარით, მათ შორის კრედიტის ნაწილში 36.6 მლნ ლარით. ჯამურად ამ მიმართულებით 2019 წელს მიიმართება 258.2 მლნ ლარი. აღნიშნული ძირითადად გამოწვეულია რუსთავი-თბილისის საავტომოვილო გზაზე განსახლების ღონისძიებების გაჭიანურებით.

2019 წლის სახელმწიფო ბიუჯეტში ცვლილებების კანონპროექტის განხილვა პარლამენტის კომიტეტებში დღეს, 26 სექტემბერს, დაიწყო.

მთავარი ფოტო: ჩქაროსნული ავტომაგისტრალი ჩოლოქთან [შეკვეთილში], ადგილი, სადაც ამ გზას გრიგოლეთი-ქობულეთის ახალი გზა უნდა შეუერთდეს

ამავე თემაზე:

სსიპ „იუსტიციის სახლს“ ბათუმის იუსტიციის სახლის შენობის ფასადის დეკორატიული განათების მოსაწყობად 234 533 ლარი აქვს გათვალისწინებული. იუსტიციის სახლმა შენობის განათების მოწყობაზე ტენდერი გამოაცხადა.

„სამუშაოთა სპეციფიკიდან გამომდინარე მიმწოდებელი ვალდებულია სამუშაოები შეასრულოს იმგვარად, რომ არ შეფერხდეს იუსტიციის სახლის ნორმალური ფუნქციონირება“ – აღნიშნულია ტენდერის პირობაში. იუსტიციის სახლის ბათუმის ფილიალის შენობაშია განთავსებული აჭარისა და ბათუმის პროკურატურაც.

„დამონტაჟებულმა სისტემამ უნდა უზრუნველყოს ბათუმის იუსტიციის სახლის შენობის სრულყოფილი და თანაბარი განათება მთელ სიმაღლეზე [14 სართული, დაახლოებით 55 მეტრი). DMX მართვა უნდა იძლეოდეს შესაძლებლობას ავტომატურ რეჟიმში იცვლებოდეს ფერები სხვადასხვა, წინასწარ დაპროგრამირებული სქემებით“ – აღნიშნულია პირობებში.

ბათუმის იუსტიციის სახლის შენობის განათება, ტენდერში გამარჯვებულმა, ხელშეკრულების გაფორმებიდან 100 კალენდარული დღის ვადაში უნდა უზრუნველყოს. ტენდერში წინადადებების მიღება 2019 წლის 13 ოქტომბერს დაიწყება და 16 ოქტომბერს დასრულდება.

მთავარი ფოტო: ბათუმის იუსტიციის სახლი [მარცხნივ] / ფოტო „ბათუმელების“ არქივიდან

საქართველოს ჟურნალისტური ეთიკის ქარტია აჭარის ტელევიზიისა და რადიოს დირექტორის კონკურსის შესახებ განცხადებას ავრცელებს. ქარტიის საბჭო ეხმიანება სასამართლოს გადაწყვეტილებას, რომელმაც შეაჩერა ტელევიზიისა და რადიოს დირექტორის მეოთხე კონკურსი კონკურსის ბოლო დღეს.

მუნიციპალიტეტებს მიეცათ ნებართვა, მიიღონ გრანტი ისე, რომ არ დასჭირდებათ საქართველოს მთავრობისთვის დამატებითი მიმართვა შუამდგომლობისთვის გრანტის მისაღებად.

საქართველოს მთავრობის განკარგულებით, ამ ნებართვით მუნიციპალიტეტი ისარგებლებს, თუ საგრანტო ხელშეკრულებით მუნიციპალიტეტის თანადაფინანსება [ფულადი თუ ნატურალური ფორმით] არ აღემატება გრანტის ოდენობას. ამასთან, აუცილებლად იმ შემთხვევაში, თუ გრანტის გამცემ[ებ]ი არიან:

[checklist]

• გაერთიანებული ერების ორგანიზაცია [UN] ან/და გაერთიანებული ერების ორგანიზაციის განვითარების პროგრამა [UNDP];
• ევროპის კავშირი [EU], ევროპის საბჭო ან/და ევროპის კომისია;
• ამერიკის შეერთებული შტატების მთავრობა ან/და ამერიკის შეერთებული შტატების საერთაშორისო განვითარების სააგენტოს [USAID] პროგრამა;
• გერმანიის ფედერაციული რესპუბლიკის მთავრობა ან/და გერმანიის საერთაშორისო თანამშრომლობის საზოგადოება [GIZ].

[/checklist]

მთავრობის აღნიშნული განკარგულება 2021 წლის პირველ იანვრამდეა ძალაში.

29 სექტემბერს ბათუმის ბულვარში ფონდი „გლობალური ინიციატივა ფსიქიატრიაში“  მართავს გარბენს, რომლის მიზანია ფსიქიკური ჯანმრთელობის სფეროში ადამიანის უფლებების შესახებ ცნობიერების ამაღლება.

აქციაში მონაწილე სხვადასხვა ასაკის, შესაძლებლობისა და პროფესიის ადამიანები სიმბოლურად იმ ბარიერებს გადალახავენ, რომლებსაც ფსიქიკური აშლილობისა და ფსიქო-სოციალური საჭიროების მქონე პირები ყოველდღიურ ცხოვრებაში აწყდებიან.

გარბენი სტარტს აიღებს რესტორან „ახალი გემის“ მიმდებარე მოედანზე, კორტების ბოლოს შემობრუნდება და ფინიშის ხაზს კვლავ მოედანთან გადაკვეთს.

გარბენი დაიწყება კვირას, 29 სექტემბერს, დილის 11 საათზე. 

გარბენს შეიძლება შეუერთდეს ნებისმიერი მსურველი – სირბილით, სეირნობით ან სავარძელ-ეტლით. გარბენის ორგანიზატორების განცხადებით, ფინიშის ხაზის სწრაფად გადაკვეთა იმდენად მნიშვნელოვანი არ არის, რამდენადაც სოლიდარობა და მონაწილეობა.

„გარბენი ბულვარში ფსიქიკური ჯანმრთელობისთვის“ გაიმართება ევროკავშირის დაფინანსებული პროექტის „ფსიქიკური ჯანმრთელობა და ადამიანის უფლებები“ ფარგლებში, რომელსაც ახორციელებს ფონდი „გლობალური ინიციატივა ფსიქიატრიაში – თბილისი“ პარტნიორებთან ერთად: „ალიანსი უკეთესი ფსიქიკური ჯანმრთელობისთვის“, „დემოკრატიის ინსტიტუტი“ და „ჰელსინკის ადამიანის უფლებათა ფონდი“ [ვარშავა]. ღონისძიების მხარდამჭერია „ბათუმის ბულვარი“.

ბავშვისთვის პირველ კლასში წასვლა ერთ-ერთი პირველი ყველაზე რთული და მნიშვნელოვანი ეტაპია. ბავშვთა ფსიქოლოგი ირმა ფეიქრიშვილი ამბობს, რომ ბავშვს საამისოდ წინასწარი შემზადება სჭირდება. გარდა ამისა, ფსიქოლოგი გვიზიარებს რამდენიმე ძალიან გავრცელებულ შეცდომას, რომელსაც მშობლები პირველკლასელ ბავშვთან მიმართებაში უშვებენ.

რატომ არის საჭირო ბავშვის სკოლისთვის მომზადება და როგორ უნდა მოხდეს ეს?

პირველი კლასი ბავშვის ცხოვრებაში ერთ-ერთი ყველაზე რთული პირველი ნაბიჯია, საამისოდ საჭიროა, რომ ის სწორად მოვამზადოთ. სამწუხაროდ, ჩვენ ხშირად ბავშვებს სკოლას ვუხატავთ, როგორც საზეიმო, სადღესასწაულო დაწესებულებას, სადაც მივლენ და მხოლოდ სასიამოვნო ამბები დახვდებათ: “აი, შენ ახლა ჩანთა გექნება, ზურგზე მოიკიდებ, ახალ ფორმას ჩაგაცმევ, სკოლაში წახვალ, ახალი მეგობრები გეყოლება…” ყველაფერს ძალიან მხიარულად და ბედნიერად ვუსახავთ.

ჩვენ არ ვუხსნით ბავშვებს რეალობას, არ ვეუბნებით, სკოლაში იმის გამო მიდის, რომ ისწავლოს, რომ იქ ელოდება შრომა, რომ სასწავლო პროცესი შეიძლება არც თუ ისე მარტივი იყოს. ეს წინასწარ უნდა მივაწოდოთ ბავშვს და ვუთხრათ, რომ შენ იქ მოგიწევს ბევრი სწავლა, მაგიდასთან ჯდომა და ა.შ.  მაგრამ  სამაგიეროდ შენ მიიღებ საჩუქრად იმას, რომ გეცოდინება წერა-კითხვა, ეს კი საშუალებას მოგცემს, შენით წაიკითხო ის, რაც მოგინდება, შეგეძლება დაწერო, რაც მოგესურვება და ა.შ.

უნდა შევამზადოთ ბავშვები სირთულეებისთვის, იმისთვის, რომ ის გარკვეული დროით უნდა იჯდეს გაკვეთილზე და შეიკავოს ის ენერგია, რაც მას აქვს (რაც ძალიან რთულია), რომ უნდა იყოს ყურადღებით. ამავდროულად ბავშვი უნდა განეწყოს იმისთვის, რომ მას ყველაფერი გამოუვა.

წინასწარი შემზადების ვადა ინდივიდუალურია, ზოგიერთი ბავშვი ისეთი მონდომებულია, სულ არ სჭირდება შემზადება, ზოგი კი ბევრად უფრო ადრე უნდა შეამზადო ყველაფრისთვის. ამ საკითხებზე საუბარი უმჯობესია ზაფხულში, სკოლის მოახლოების პერიოდში დავიწყოთ. წლობით მზადება არ არის საჭირო.

თხოვნის არასწორი ფორმულირება

ყველაზე მთავარი შეცდომა, რომელსაც, ზოგადად, ბავშვის აღზრდაში ვუშვებთ არის ის, რომ ჩვენ ვცდილობთ ბავშვის აღზრდას აკრძალვებით – ეს არასწორია. როცა სკოლაში მიყვანილ ბავშვს ვეუბნებით: არ იხმაურო, არ იჩხუბო, არ ადგე სკამიდან, არ… არ… არ… მის  ქვეცნობიერს ეს “არ” – არ აინტერესებს, არ ესმის. ბავშვები ძირითადად ხატოვნად აზროვნებენ, გამოსახულებებით. როცა ვეუბნებით “არ ადგე”, ის გამოსახულებას ხედავს – ადგომას, “არა” ქრება და “ადგე” რჩება. გამოდის, რომ არასწორად ვეუბნებით ყველაფერს. ჩვენ კი არ უნდა ვუთხრათ “არ იხმაურო”, “ნუ იცელქებ”… არამედ  გავუშვათ საპირისპირო დადებითი სიგნალები,  ანუ  პოზიტიურად დავმოძღვროთ ბავშვები და ვუთხრათ: “კარგად მოიქეცი”, “ყურადღებით იყავი”, “მასწავლებელს მოუსმინე” და ა.შ.

პირველკლასელის მშობლის პირველი შეცდომა

პირველი შეცდომა, რასაც ისინი უშვებენ, არის ის, რომ სკოლაში მისვლის პირველივე დღეებიდანვე ითხოვენ ბავშვებისგან ზე-აქტიურობას, თავის გამოჩენას და თვითპრეზენტაციას გაკვეთილზე. თუ ბავშვი კლასში არ აქტიურობს, ან რაიმე კითხვაზე არ უპასუხა, ამის გამო იწყება საყვედურები, ეს საყვედურები ბავშვებისთვის ძალიან მძიმე და მტკივნეულია. მიუხედავად იმისა, რომ დაწყებითებში შეფასება არ იწერება, მშობელმა თავიდანვე უნდა სცადოს, რომ სწავლის პროცესში ბავშვი არ იყოს შეფასებაზე ორიენტირებული. მშობელმა უნდა უთხრას, რომ გაკვეთილის მოსმენის შედეგად შენ გეცოდინება წერა-კითხვა და იქნები ძალიან მაგარი, რადგან შენ თვითონ წაიკითხავ იმ ზღაპარს, რომელსაც მე გიკითხავ, რომელიც შენ ასე ძალიან გიყვარს… ცოტა რომ წამოიზრდება ვეუბნებით, რომ სწავლის შედეგად კარგი ექიმი გამოხვალ და ა.შ.

რა დოზით უნდა ჩაერიოს მშობელი პირველკლასელი ბავშვის სასკოლო კონფლიქტებში?

ზოგადად, მშობლები ნაკლებად უნდა ჩაერიონ პატარების კონფლიქტებში. რადგან სკოლაში მიგვყავს ბავშვი, ესე იგი, სკოლას ვანდობთ ბავშვს, სადაც არის მასწავლებელი და დამრიგებელი, რომლებიც ზრუნავენ ბავშვის კეთილდღეობაზე, ბავშვის განწყობაზე…

თუ ბავშვებს თუნდაც პატარა წაკამათება მოუვათ, მშობელი ამაში არავითარ შემთხვევაში არ უნდა ჩაერიოს. ეს საქმე ბავშვს უნდა მივანდოთ. ძალიან ხშირია, რომ მიდიან მშობლები სკოლაში და იწყებენ საქმის გარჩევას, შენ ჩემს შვილს ეს რატომ უთხარი და ა.შ. არავის აქვს უფლება სხვისი შვილი დატუქსოს.

გარდა ამისა, ამით მშობელი ერთგვარ “დათვურ სამსახურს” უწევს ბავშვს. თუ მშობელი მუდმივად მის მაგივრად ჭრის პრობლემებს, ეს შემდგომში აისახება ბავშვზე. ასეთი ბავშვები იზრდებიან უპასუხისმგებლოები და ისევ მშობლები იმკიან ამ არასწორად დათესილ მოსავალს. ეს რომ არ მოხდეს, აუცილებელია ბავშვებს მივცეთ მეტი დამოუკიდებლობა, მეტი თავისუფლება, მათ ურთიერთობებში არ ჩავერიოთ და როდესაც სკოლიდან მოვლენ, მოვუსმინოთ მათ, მოვაყოლოთ სკოლაში ვიღაცასთან თუ იკამათა ან იჩხუბა. ეს უნდა დაცალოს ბავშვმა, სახელდება უნდა მოხდეს ემოციების, უნდა თქვას მე გავბრაზდი… რათა  შემდეგ ბრაზის მართვა მოხდეს. ამიტომ უნდა მოვუსმინოთ, თანავუგრძნოთ მათ: “უი, ეს როგორ მომხდარა, მესმის შენი”, მერე უნდა ვუთხრათ: “მე მჯერა, რომ შენ ხვალ ამას თვითონ მოაგვარებ. მოდი, აბა, სცადე, მეგობრობა მაინც უკეთესია…”. სახლში დაბრუნებულ ბავშვს ნუ დავხვდებით კარებში კითხვებით – აბა, რა ქენი? მასწავლებელმა რა გითხრა?… მშვიდად დავხვდეთ და დაველოდოთ სანამ თვითონ არ მოინდომებს, რომ გვითხრას რაღაც, ეს ძალიან მნიშვნელოვანია.

თუ რეალურად ვხედავთ იმის საფრთხეს, რომ ჩვენი ან სხვისი ბავშვი შეიძლება დაზიანდეს, აუცილებლად უნდა ჩავაყენოთ საქმის კურსში პედაგოგი და შემდეგ დირექციაც, თუ ამის აუცილებლობა არის. თუმცა პირველკლასელებთან ეს ძალიან იშვიათია.

თუ კი ბავშვი წინააღმდეგია სკოლაში წასვლის

პირველი მიზეზი, რის გამოც შეიძლება ბავშვს არ სურდეს სკოლაში სიარული, შეიძლება იყოს ის, რომ ბავშვს დაუხატეს სკოლა ზედმეტად პოზიტიურად, ბავშვი მივიდა და აღმოჩნდა, რომ მერხთან უნდა იჯდეს და არ მოეწონა. მეორე მიზეზი შეიძლება იყოს სიძნელეები, თუნდაც ათვისების – ვერ აითვისა პირველად რაც მიაწოდეს, ბავშვი შეშინდა და დაიბნა. ასევე, მესამე შეიძლება იყოს ბავშვის ამბიციები – არიან ბავშვები, რომლებსაც ძალიან უნდათ, რომ იყვნენ ლიდერები, მაგრამ უცებ ვერ მოახერხეს ეს ლიდერობა და მიიჩნიეს, რომ ვიღაცამ დაჩრდილა, ამის გამო დაყარეს ფარ-ხმალი და აღარ უნდათ იქ წასვლა. ეს მაშინ ხდება, როცა ბავშვი სახლში კერპად არის ქცეული. ბავშვებს, რომლებსაც სახლში ყველაფრის მიღება შეუძლიათ, თავიანთი სიჯიუტით, ძალიან უჭირთ სკოლასთან შეგუება იმიტომ, რომ იქ ეს არ გამოსდით. ასეთ ქცევას აყალიბებს (განსაკუთრებით მაშინ, როცა ქცევა გვაქვს დარღვეული) შემთხვევები, როცა დედა სჯის ბავშვს, მაგრამ ბებია ეფერება, მამა სჯის, მაგრამ ბაბუა ეფერება და ა.შ. მაგრამ შეიძლება უბრალოდ სიახლეების შიშიც იყოს…

როგორ ვიქცევით ამ დროს? – პირველ რიგში, მშობელი უნდა დაჯდეს, მოუსმინოს ბავშვს, კარგად აახსნევინოს და გაუგოს, რატომ ეშინია, რატომ არ უნდა სკოლაში წასვლა. თუ ძალიან ინერვიულა,  შეიძლება ერთხელ დავტოვოთ კიდეც ბავშვი სახლში, მაგრამ ეს თუ რამდენჯერმე მოხდა, შემდეგ საერთოდ აღარ წავა სკოლაში, შინ კომფორტის ზონას შეიქმნის და დარჩება განათლების გარეშე, ამის უფლება კი ნამდვილად არ გვაქვს. იმ შემთხვევაში, თუ არ გავუშვით ბავშვი სკოლაში, არ უნდა დაგვავიწყდეს, რომ არ უნდა შევუქმნათ სახლში კომფორტის ზონა. მაგალითად, არ წავიდა ბავშვი სკოლაში, იტირა, იწუწუნა, ვერ ადგა დილით საწოლიდან,  შემდეგ ადგა და მთელი დღე დაჯდა კომპიუტერთან მულტფილმებს უყურა… მეორე და მესამე დღეს ეს ბავშვი არავითარ შემთხვევაში სკოლაში არ წავა.  მაგრამ თუ ბავშვს სახლში კომფორტი არ ექნება შექმნილი, ბავშვებთან ურთიერთობა მისთვის უფრო სასურველი გახდება და სკოლაში წასვლას არჩევს.

როგორ უნდა ვამეცადინოთ ბავშვი

არავითარ შემთხვევაში არ შეიძლება ყველა გაკვეთილი ზედიზედ მიყოლებით მოამზადოს ბავშვმა. სკოლიდან დაბრუნებული ბავშვი აუცილებლად ცოტა ხანი უნდა მოდუნდეს და დაისვენოს, სასურველია, ერთი საათი-საათნახევარი მაინც მოისვენოს (თუ გახანგრძლივებულში არ რჩება).

როცა ბავშვი დაისვენებს, უნდა შევუქმნათ მეცადინეობისთვის განწყობა, შევახალისოთ სწავლაზე – “რა კარგია ახლა, რომ გაკვეთილებს მოამზადებ და მასწავლებელს აჩვენებ, ნახე როგორ მოეწონება, შენც ძალიან კმაყოფილი იქნები… მოდი, ახლა დავსხდეთ და ვიმეცადინოთ”.

ერთ გაკვეთილს რომ მოამზადებს, მინიმუმ 10 წუთი მაინც უნდა მივცეთ შესვენება, მერე გადავდივართ მეორე საგანზე. სულთამხუთავივით თავზე არ უნდა დავადგეთ, თუ ვხედავთ, რომ უჭირს, დავასვენოთ. მშობელმა შესთავაზოს, მოდი ერთად ვიმეცადინოთ, ჯერ  მე დავწერ და მერე შენ დაწერე. რაც შეიძლება ხშირად გაუმეოროს,  ,,შენ ამას შეძლებ, გამოგივა…“.

ძალიან კარგია, თუ გამოვიყენებთ თამაშის პრინციპს – “ვინ უფრო სწრაფად და ვინ უფრო ლამაზად დაწერს”, ეს პატარა შეჯიბრი მასთან ერთად გააკეთეთ. ასევე პირველკლასელი ბავშვების მშობლებს ვურჩევდი, თუ უჭირს ბავშვს ციფრების და ასოების დამახსოვრება, აიღონ პლასტელინი და გამოაძერწინონ ისინი. არაჩვეულებრივად მუშაობს ეს მეთოდი. ძერწვის დროს ბევრი კოგნიტური უნარი აქტიურდება, რაც ხელს უწყობს მასალის ათვისებას.

დილით ადრე გაღვიძება

აუცილებელია, ბავშვი გააღვიძოთ ძალიან ფრთხილად. ბავშვი უნდა გააღვიძოს მშობელმა მომღიმარი სახით და არა ყვირილით – “დროზე ადექი, გოგო, სკოლაში გაგვიანდება”. ბავშვს დილით უნდა ესმოდეს მშვიდი ხმა, ეს ძალიან მნიშვნელოვანია მისი ფსიქიკისთვის. არ უნდა ავაჩქაროთ დილით, ჯობია დრო წინასწარ გავთვალოთ, ცოტა ადრე გავაღვიძოთ და  ლოგინში ნებივრობის ცოტა დროც ჰქონდეს. თუ ჩვენ რამეს ვერ ვასწრებთ, ამაში ჩვენი შვილები სულაც არ არიან დამნაშავეები.

აუცილებელია, რომ ბავშვი ვასაუზმოთ, პირველი კლასიდან უნდა გამოიმუშაოს ბავშვმა დღის რეჟიმი. დილით ტვინმა უნდა მიიღოს საკვები, რადგანაც წინ დიდი შრომა ელის და ენერგია სჭირდება.

ბონუსრჩევები:

არასოდეს ვესაუბროთ მასწავლებელს ბავშვის შესახებ ბავშვის თანდასწრებით. პედაგოგთან გასაუბრებას ბავშვი არ უნდა ესწრებოდეს. თუ რაიმე შენიშვნა არსებობს ბავშვთან მიმართ, ეს ჩვენ, უფროსებმა, უნდა გავარჩიოთ. ეს ბავშვებზე სერიოზულ ზეგავლენას ახდენს.

როდესაც ტვინი მუშაობს, მას აუცილებლად სჭირდება წყალი. წყლის მიღება ხელს უწყობს იმ ენერგიის აღდგენას, რომელიც გვეხმარება კოგნიტური უნარების მაქსიმალურ გამოყენებასა და სწრაფად აზროვნებაში. აზროვნების დროს ბავშვები იძაბებიან და ძალიან მნიშვნელოვანია, რომ წყლის საშუალებით მოხდეს ამ დაძაბულობის განეიტრალება. ბოთლით წყალი ბაშვებისთვის უნდა იყოს ყოველთვის ხელმისაწვდომი. პედაგოგებსაც ვთხოვთ, რომ დართონ ბავშვებს ნება, ედგათ მაგიდაზე ბოთლით წყალი.

პირველკლასელ ბავშვს ჯერ კიდევ არ აქვს ჩამოყალიბებული შეკავების უნარი. ზოგჯერ, როცა მათ საპირფარეშოთი სარგებლობა სურთ, პედაგოგები ეუბნებიან, რომ მოითმინონ და გაკვეთილის დამთავრების შემდეგ დატოვონ კლასი. ეს ფიზიოლოგიურად ჯერ კიდევ რთულია მათთვის, ბავშვებს საამისოდ ძალიან დიდი ენერგია სჭირდებათ და ეს მათთვის კიდევ ერთი სირთულეა.

დღეს, 25 სექტემბერს, ბათუმის “დემოკრატიული ჩართულობის ცენტრში“ ადგილობრივი არასამთავრობო ორგანიზაციებისა და მთავრობის წარმომადგენლებს შეხვდნენ საქართველოს პარლამენტის წევრი – ნინო წილოსანი, საქართველოს სახალხო დამცველის აპარატის თანასწორობის დეპარტამენტის იურისტი – დიანა დავითაძე, შინაგან საქმეთა სამინისტროს ადამიანის უფლებათა დაცვისა და გამოძიების ხარისხის მონიტორინგის დეპარტამენტის, ადამიანის უფლებათა დაცვის სამმართველოს განსაკუთრებით მნიშვნელოვან საქმეთა ინსპექტორი – ნატი გელოვანი.

საუბარი შეეხებოდა 3 თვის წინ მიღებულ კანონს სექსუალური შევიწროების შესახებ. ნინო წილოსანმა ისაუბრა უშუალოდ საკანონმდებლო ცვლილებებზე, დეფინიციის გაჩენასა და მანამდე არსებულ მიდგომებზე, ასევე, სხვა ქვეყნების გამოცდილებაზე.

ნატი გელოვანმა ისაუბრა იმაზე, თუ როგორ ახერხებს შსს შევიწროების ფაქტებზე რეაგირებას. მან აღნიშნა, რომ კანონის მიღების შემდეგ უწყებაში განსახილველად უკვე შევიდა 11 საჩივარი, რომელთაგან 5 აჭარის რეგიონიდან იყო.  უმეტესობა საჩივრებისა შემსწრეს გარეშე იყო, ანუ საქმეს არ ჰყავდა მოწმე.

„ამ შემთხვევაში სასამართლო მხედველობაში მსხვერპლის ჩვენებას იღებს და იზიარებს. ეს ნიშნავს იმას, რომ თუ მოწმე არ გყავს, ეს შემაფერხებელი არ იქნება მომჩივანისთვის”, – თქვა ნატი გელოვანმა.

ამ განცხადებას  უმაღლეს საბჭოში ფრაქცია „ქართული ოცნება-აჭარას“ თავმჯდომარის, დავით ბაციკაძის რეპლიკა მოჰყვა:

„არაა მტკიცებულება, არაა მოწმე და ვიღაცამ უჩივლა ადამიანს და მაგის გამო დამნაშავედ ცნობენ?“

ნატი გელოვანმა განმარტა, რომ მოისმენენ ყველა მხრის პოზიციას და მხოლოდ შემდეგ გამოაქვთ დასკვნა. მისივე განცხადებით, აღნიშნულ 11 განცხადებაში არც ერთი არ დაკვალიფიცირდა, როგორც ცრუ ბრალდება.

„ერთ-ერთ ლექციაზე ლევან ბერძენიშვილმა თქვა, ქალს რომ უთხრა რა სექსუალურად გამოიყურები, ეგ ქართულად ითარგმნება, როგორც შენთან სექსი მინდაო. ამ შემთხვევაში, თუკი ლევანის ლოგიკას გავყვებით, ეს შეიძლება მიიღონ როგორც შევიწროება“, – ეს მოსაზრებაც დავით ბაციკაძემ გამოთქვა.

ამ კომენტარზე სახალხო დამცველის აპარატის წარმომადგენელმა თქვა, რომ საერთაშორისო სტანდარტებიდან გამომდინარე, ჩვენს საქციელზე გვიწევს რეგლამენტის დადება.

„მათ შორის თქვენც, თუ არ გაქვთ ადამიანთან იმგვარი ურთიერთობა, რომ მან მიიღოს თქვენი კომპლიმენტი – „როგორი სექსუალური ხარ“, არ უნდა უთხრათ ნამდვილად“, – განუმარტა მან დავით ბაციკაძეს.

ბაციკაძემ კი დასძინა – „კარგ დროს მოვასწარი ცოლის მოყვანა“.

შეხვედრას ესწრებოდა ეკატერინე ბოკუჩავაც, რომელიც USAID-PROLoG-ს წარმოადგენს. მან თქვა, რომ კანონის კომპლემენტაციის მიზნით, სამომავლოდ აქტიურად გაგრძელდება შეხვედრები, ტრენინგები და ცნობიერების ამაღლების ხელშემწყობი ღონისძიებები სექსუალური შევიწროების საკითხებზე.

კომპანია „ბათუმის წყლის“ განცხადებით, ხელვაჩაურის წყალმომარაგების ქსელის ქალაქის გამანაწილებელ ქსელზე დაერთებითი სამუშაოების გამო, დღეს, 25 სექტემბერს, 22:00 საათიდან 26 სექტემბრის 08:00 საათამდე წყალმომარაგება შეუწყდება:

ხახულის ქუჩას; ფრიდონ ხალვაშის ქუჩას; მესხეთის ქუჩას; ხახულის შესახვევს; ევდემოზ დიასამიძის ქუჩას; აეროპორტის გზატკეცილს; ხასან ჰელიმიშის ქუჩას; ანგისის პირველ შესახვევს.

– – –

„ბათუმის წყლის“ ინფორმაციით, დღეს, 00:00 საათიდან 04:00 საათამდე, ტექნიკური სამუშაოების გამო ბათუმში წყალმომარაგება შეუწყდება სხვა ქუჩებსაც. ჩამონათვალი იხილეთ ბმულზე:

საზოგადოებრივი მაუწყებლის აჭარის ტელევიზიისა და რადიოს დირექტორის მოვალეობის შემსრულებელი, ნათია ზოიძე მოუწოდებს, ქართულ მედიას, ადგილობრივ და საერთაშორისო ორგანიზაციებს, ყურადღებით დააკვირდნენ მაუწყებელში და მაუწყებლის გარშემო განვითარებულ მოვლენებს.

ნათია ზოიძემ ცოტა ხნის წინ ფეისბუქის საკუთარ გვერდზე შემდეგი შინაარსის პოსტი გამოაქვეყნა: „გუშინ ყველა დოკუმენტი მზად მქონდა და 5 საათისთვის კიდევ ერთხელ უნდა მეცადა მონაწილეობა საზოგადოებრივი მაუწყებლის აჭარის ტელევიზიისა და რადიოს დირექტორის შესარჩევ კონკურსში, მაგრამ ერთი საათით ადრე გავიგე, რომ სასამართლომ ეს კონკურსი შეაჩერა. შორს ვარ შეთქმულების თეორიებისგან, მაგრამ ამდენი დამთხვევის და შემთხვევითობის არ მჯერა.

ვისთვისაც მნიშვნელოვანია, რომ ხალხი ფლობდეს ტრიბუნას და ეს ყველაფერი არ დასრულდეს დემოკრატიის მარცხით, ყურადღება მიაქციეთ საზოგადოებრივ მაუწყებელში და მის გარშემო მიმდინარე პროცესს!“

საქმე იმაშია, რომ გუშინ, 25 სექტემბერს, სრულდებოდა აჭარის ტელევიზიისა და რადიოს დირექტორის მეოთხედ გამოცხადებულ შესარჩევ კონკურსში განაცხადების მიღება, მაგრამ ბათუმის საქალაქო სასამართლოს მოსამართლის კობა გოცირიძის გადაწყვეტილებით, კონკურსი შეჩერდა. განჩინება მოსამართლემ 23 სექტემბერს მიიღო, ხოლო ტელევიზიას 24 სექტემბერს, ანუ კონკურსში განაცხადების მიღების ბოლო დღეს ჩაჰბარდა.

მაუწყებლის სამეურვეო საბჭოს თავმჯდომარემ, ნატა იმედაიშვილმა, ამ საკითხზე კომენტირებისას აჭარის ტელევიზიასთან დღეს განაცხადა – „ჩვენ წარმოვადგენთ საშიშროებას, ამიტომ შეაჩერეს კონკურსი ბოლო დღეს“.

კონკურსი ტელევიზიის დირექტორობის ერთ-ერთი მსურველის, გიორგი კოხრეიძის საჩივრის საფუძველზე შეჩერდა. საჩივარში გიორგი კოხრეიძე მიუთითებს, რომ მესამე კონკურსის გამარჯვებული თავად არის. ამ კონკურსზე გიორგი კოხრეიძემ 2 ხმა მიიღო. 5-წევრიანი სამეურვეო საბჭოდან კონკურსს 4 წევრი ესწრებოდა, მათგან ერთმა კენჭისყრაში მონაწილეობაზე უარი თქვა, 2 ხმა გიორგი კოხრეიძეს მისცა, 1 ხმა კი სხვა კანდიდატმა მიიღო.

„ბათუმელების“ ინფორმაციით, გიორგი კოხრეიძე ამ მაუწყებლის სამეურვეო საბჭოს კონკურსშიც აპირებს მონაწილეობას. ეს კონკურსი აჭარის უმაღლესმა საბჭომ 27 აგვისტოს გამოაცხადა და განცხადებების მიღება ხვალ, 26 სექტემბრის ჩათვლით გრძელდება. გიორგი კოხრეიძეს სამეურვეო საბჭოს კონკურსში მონაწილეობის შესახებ ვკითხეთ, რაზეც გვიპასუხა, რომ ამ საკითხზე საბოლოო გადაწყვეტილება ჯერ მიღებული არ აქვს.

ამავე თემაზე:

ბათუმის სოციალური სერვისების სააგენტოს ინფორმაციით, მათ დაქვემდებარებაში არსებული სასადილოები და დროებითი ღამის თავშესაფარი მეოთხე დღეა რძით, რძისა და სხვა სახის პროდუქტებით აღარ მარაგდება. ტენდერში გამარჯვებული კომპანია „სოსი“ სააგენტომ 23 სექტემბერს 10 ათასამდე ლარით დააჯარიმა, ხოლო დღეს, 25 სექტემბერს, ხელშეკრულება შეუწყვიტა.

სოციალური სერვისების სააგენტოს მონაცემებით, „სოციალურად დაუცველი, სიღარიბის ზღვარს მიღმა მყოფი 5 182 ბენეფიციარი და დროებითი ღამის თავშესაფრის 50 უსახლკარო ბენეფიციარი რჩება საკვების გარეშე“, ამიტომ ერთი თვის მარაგს ტენდერის გარეშე შეისყიდიან. ამ პერიოდში კი ხელახლა ტენდერს გამოაცხადებენ, მიმდინარე წლის ბოლომდე შესაბამისი მომარაგების მიზნით.

სოციალური სერვისების სააგენტოში „ბათუმელებს“ უთხრეს, რომ ბენეფიციარებისთვის საკვების მიწოდებაში პრობლემა არ შექმნილა, თუმცა ზოგი პროდუქტის მარაგი ამოწურულია და ელოდებიან შესყიდვების სააგენტოსგან თანხმობას ერთი თვის მარაგის დროულად შესაძენად.

შპს „სოსის“ ორი ტენდერი ჰქონდა მოგებული. შესაბამისად, ხელშეკრულებები 96 946 და 96 493 ლარზე იყო გაფორმებული. შესყიდვების სააგენტოს ოფიციალური პორტალის მონაცემებით, კომპანიისთვის 25 სექტემბრის მდგომარეობით გადახდილია, შესაბამისად, 57 549 ლარი (59%) და 68 352 ლარი (71%).

„ბათუმელები“ შეეცადა დაკავშირებოდა კომპანიას, თუმცა ჩვენს სატელეფონო ზარებს არ უპასუხეს.

„ბათუმის წყლის“ ინფორმაციით, დღეს, 00:00 საათიდან 04:00 საათამდე, ტექნიკური სამუშაოების გამო ბათუმში წყალმომარაგება შეუწყდება შემდეგ ქუჩებს:

[crosslist]

• ბაგრატიონის ქუჩას – ჯავახიშვილის ქუჩიდან გენერალ ასლან აბაშიძის ქუჩამდე
• შარტავას ქუჩას – ტბელ აბუსერიძის ქუჩიდან ბაგრატიონის ქუჩამდე
• გენერალ ასლან აბაშიძის ქუჩას – ტბელ აბუსერიძის ქუჩიდან ბაგრატიონის ქუჩამდე
• გუდიაშვილის ქუჩას
• კაჭარავას ქუჩას
• მალაზონიას ქუჩას
• მიქელაძის ქუჩას

[/crosslist]

საქართველოს სტრატეგიული კვლევებისა და განვითარების ცენტრის ვებგვერდი momxmarebeli.ge ფორმალდეჰიდის შემცველობაზე შემოწმებული 40 პროდუქტის კვლევის შედეგებს აქვეყნებს. ყველა კოსმეტიკური ნაწარმისა და თმის საღებავის ნიმუშში, რომლებიც ორგანიზაციამ შეამოწმა, ფორმალდეჰიდი აღმოჩნდა. ლაბორატორიული კვლევა ჩატარდა ნიდერლანდების სამეფოს საელჩოს დაფინანსებით მიმდინარე პროექტის ფარგლებში „უსაფრთხო პროდუქტები ქართველ მომხმარებლებს“.

„ფორმალდეჰიდი ნივთიერებაა, რომელსაც თითქმის ყველა ცოცხალი ორგანიზმი გამოყოფს და მას ბევრი სამომხმარებლო პროდუქტი შეიცავს. იგი ბუნებრივი კონსერვანტია. ამიტომაც, ყოველთვის არ არის შესაძლებელი მისი შემცველობის თავიდან აცილება სამომხმარებლო პროდუქციაში. ფორმალდეჰიდმა შეიძლება გამოიწვიოს სიმსივნე, ასთმა, სუნთქვის გართულება, კანისა და თვალების გაღიზიანება,“ – აღნიშნულია ვებვეგვერდზე.

ევროკავშირში არსებული მოთხოვნების თანახმად, ფორმალდეჰიდის შემცველობა პარფიუმერიულ-კოსმეტიკურ ნაწარმში იზღუდება და დასაშვებია მხოლოდ იმ შემთხვევაში, როდესაც ამის თავიდან აცილება ტექნიკურად შეუძლებელია. ეს კი ქვეყანაში მოქმედმა სახელმწიფო მაკონტროლებელმა ორგანომ უნდა გადაწყვიტოს.

ვებგვერდზე ასევე ვკითხულობთ, რომ  როგორც ევროკავშირის, ისე საქართველოს კანონმდებლობით, თუკი ფორმალდეჰიდის შემცველობა პროდუქტის 0,05%-ს აღემატება, აუცილებელია პროდუქტზე შესაბამისი გაფრთხილება იყოს მითითებული, რათა მომხმარებელმა თავად მიიღოს გადაწყვეტილება, სურს თუ არა ასეთი პროდუქტის შეძენა. „ფორმალდეჰიდის ოდენობას რაც შეეხება, ჩვენ მიერ შემოწმებულ არც ერთ ნიმუშში იგი 0,05%-ს არ აღემატებოდა – აღნიშნულია  momxmarebeli.ge -ზე.

„საქართველოში პარფიუმერიულ-კოსმეტიკური ნაწარმის უსაფრთხოების მოთხოვნები 2001 წელს დამტკიცებული ნორმატიული აქტითაა დამტკიცებული და არ ითვალისწინებს ბოლო 18 წლის მანძილზე წარმოშობილ თუ გამოვლენილ საფრთხეებს. ამ აქტის მიხედვით, ფორმალდეჰიდის მაქსიმალური კონცენტრაცია პროდუქტებში არ უნდა აჭარბებდეს 0,2%-ს, ხოლო პირის ღრუს ჰიგიენის საშუალებებში – 0,1%-ს. აეროზოლებში კი ფორმალდეჰიდის შემცველობა საერთოდ აკრძალულია.

ამავე დროს, პარფიუმერიულ-კოსმეტიკური ნაწარმის მაკონტროლებელი უწყება – სახელმწიფო სანიტარიული ზედამხედველობის სამსახური ჯერ კიდევ 2000-იანი წლების შუაში გაუქმდა. არც საქართველოში მოქმედ ლაბორატორიებს გააჩნიათ აკრედიტაცია პარფიუმერიულ-კოსმეტიკური ნაწარმის შესამოწმებლად. ამ პირობებში, რთული სათქმელია, რამდენადაა შესაძლებელი ზემოაღნიშნულ ნორმატიულ აქტზე დაყრდნობა.

ვინაიდან საქართველოში პარფიუმერიულ-კოსმეტიკური ნაწარმის უსაფრთხოების მაკონტროლებელი სახელმწიფო უწყება არ არსებობს, შეუძლებელია იმის განსაზღვრა, თუ რამდენად გარდაუვალი იყო ფორმალდეჰიდის შემცველობის არსებობა ჩვენ მიერ შემოწმებულ ნაწარმში. მოცემული კვლევა იმის მორიგ მტკიცებულებას წარმოადგენს, რომ აუცილებელია ქვეყანაში პარფიუმერიულ-კოსმეტიკური ნაწარმის, ისევე, როგორც უსაფრთხოების კონტროლს მიღმა არსებული სამომხმარებლო პროდუქციის უმეტესი ნაწილის სახელმწიფო კონტროლის დანერგვა“, – აღნიშნულია ვებგვერდზე. 

ეს შემოწმებული ნიმუშების სიაა, რომელიც ვებგვერდმა გამოაქვეყნა. მათ შორისაა „ნივეასა“ და „გარნიერის“ სახის კრემი, „სანსილკის“ კონდიციონერი, „პრესტიჟის“ თმის საღებავი და სხვა.

სახელმწიფო აუდიტის ანგარიშის მიხედვით, ზღვაში ჩაძირული მეტეოროლოგიურ-სინოპტიკური საშუალება ქერქეჭელას გამო მიყენებული ზარალის – 430 252 ლარის ანაზღაურების ალბათობა დაბალია. ზარალი სახელმწიფოს უცხოურმა კომპანიამ მიაყენა. შესაბამისად, „ის ვერ აკმაყოფილებს აქტივად აღიარების კრიტერიუმებს“. აღნიშნული თანხა ბრიტანეთში რეგისტრირებულ კომპანია „ჰაიგმასტერს“ საქართველოს ჰიდროგრაფიული სამსახურისთვის უნდა გადაეხადა, თუმცა თანხა დღემდე გადახდილი არ არის. თანხა საქართველოს ბიუჯეტმა, ფაქტობრივად, იზარალა.

აუდიტის მიხედვით, 2007 წლის 26 მარტს საქართველოს სახელმწიფო ჰიდროგრაფიულ სამსახურსა და შპს „ჰაიგმასტერს“ შორის დაიდო შესყიდვის ხელშეკრულება, რომლის ღირებულება შეადგენდა 331 900 აშშ დოლარს. იმავე წლის 15 ნოემბერს კი დადგინდა, რომ შესყიდული მეტეოროლოგიურ-სინოპტიკური საშუალება დაზიანდა და ზღვაში ჩაიძირა.

„აღნიშნულ ფაქტზე, სასამართლოს 2009 წლის გადაწყვეტილების საფუძველზე, შპს „ჰაიგმასტერს“ დაეკისრა ჰიდროგრაფიის სამსახურის სასარგებლოდ 430 252 ლარის ოდენობის ზარალის ანაზღაურება. 2010 წლის სააღსრულებო ფურცლის შესაბამისად დაიწყო სასამართლო გადაწყვეტილების აღსრულების პროცესი, თუმცა 2018 წლის 31 დეკემბრის მდგომარეობით, აღნიშნული თანხა გადაუხდელია. 2016 წლის შემდეგ ორგანიზაციის [ჰიდროგრაფიული სამსახურის – ავტ.] მხრიდან აღნიშნულ საქმეზე რეაგირება არ მომხდარა. ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე 430 252 ლარის მიღების ალბათობა დაბალია და შესაბამისად, ის ვერ აკმაყოფილებს აქტივად აღიარების კრიტერიუმებს“, – აღნიშნულია საქართველოს ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების სამინისტროს 2018 წლის 31 დეკემბრით დასრულებული საანგარიშგებო პერიოდისთვის კონსოლიდირებული ფინანსური აუდიტის ანგარიშში.

„მიუხედავად სასამართლოს გადაწყვეტილებისა [საქმეში ჩართული იყო საგარეო საქმეთა სამინისტროც], თანხის ამოღება ვერ მოხერხდა. უცხოური კომპანია ამ თანხას, უბრალოდ არ იხდის“, – უთხრეს „ბათუმელებს“ საქართველოს ჰიდროგრაფიულ სამსახურში.

ამავე სამსახურის ინფორმაციით, ქერქეჭელა ფოთის მიმდებარე აკვატორიაში, ცუდი მეტეოროლოგიური პირობების დროს ჩაიძირა და მისი პოვნაც ვერ მოხერხდა. „ქერქეჭელას ამ მეტეოროლოგიური პირობებისთვის უნდა გაეძლო“, – გვითხრეს ჰიდროლოგიურ სამსახურში.

მთავარი ფოტო: ქერქეჭელა ბათუმთან / ფოტო: hydrography.ge

საზოგადოება „ბათომმა“, მოძრაობამ – „დაიცავი ბათუმი“ და „მწვანე ალტერნატივამ“ შავი ზღვის დაბინძურებისგან დაცვის კომისიის ხელმძღვანელს, პროფესორ დოქტორ მეჰმეტ ემინ ბირპინარს მიმართეს წერილით. ბრიფინგი ამ თემაზე დღეს, 25 სექტემბერს, გაიმართა, სადაც ორგანიზაციის წევრებმა ოფიციალური წერილი გაასაჯაროვეს. წერილში აღნიშნულია იმ ეკოლოგიური საფრთხეების შესახებ, რაც, ორგანიზაციების განცხადებით, შავი ზღვის სანაპიროს პროექტ „რივიერა ბათუმის” განხორციელების შემთხვევაში ემუქრება.

წერილში ნათქვამია, რომ საქართველოს მთავრობა არ ასრულებს იმ ვალდებულებებს, რომლებიც აღებული აქვს შავი ზღვის კომისიის ფარგლებში, მათ შორის შავი ზღვის დაბინძურებისგან დაცვის კონვენციის ბიომრავალფეროვნებისა და ლანდშაფტების დაცვის პროტოკოლს, რომლის თანახმადაც საქართველო ვალდებულია აღადგინოს და დაიცვას ბუნებრივი, ისტორიული, კულტურული და ესთეტიკური  ღირებულების ლანდშაფტები. ასევე, საქართველო არ ასრულებს  შავი ზღვის სტრატეგიულ სამოქმედო გეგმას, რომლის თანახმადაც ქვეყნებმა უნდა უზრუნველყონ მდგრადი ადამიანური განვითარება და ამისთვის დანერგონ სანაპირო ზოლის ინტეგრირებული მართვა, გარემოზე ზემოქმედების შეფასება და გარემოსდაცვითი აუდიტი, ეკოლოგიური ტექნოლოგიები, საზოგადოების ჩართულობა გადაწყვეტილების მიღების პროცესში, მწვანე ტურიზმი და მდგრადი საცხოვრისი.

„ამის მკაფიო მაგალითია ბათუმში შპს „რივიერას“ მიერ დაწყებული მშენებლობა, რომლის თანახმადაც ბათუმის კონცხზე  დაგეგმილია ხუთი  ცათამბჯენის  მშენებლობა, იახტკლუბის, ხელოვნური ტბის და დამატებით 2 ჰექტარის ფართობის სალანდშაფტო-სარეკრეაციო პარკის განვითარება.  5 ცათამბჯენი, ყველაზე მაღალი 57-სართულიანი და ყველაზე დაბალი 35-სართულიანი ნაგებობის მშენებლობა ზღვიდან 150 მეტრში, აგრეთვე ხელოვნური არხის შემოყვანა ხმელეთზე იახტკლუბის ლაგუნისთვის  სრულად ცვლის სანაპირო ზოლს. თუმცა  ნებართვის გაცემა ქალაქის საკრებულოს მიერ განხორციელდა ყოველგვარი გარემოსდაცვითი შესწავლის გარეშე, და საერთოდ, არ გახსენებიათ სანაპირო ზოლის ინტეგრირებული მართვის პრინციპების გამოყენება,“ – აღნიშნულია წერილში.

წერილში ასევე ნათქვამია, რომ ბათუმში, და კონკრეტულად, ბათუმის კონცხის გარშემო, მიმდინარეობს სანაპირო ზოლის წარეცხვის პროცესი, რაც კიდევ უფრო გაძლიერდა კლიმატის ცვლილების პროცესებით, აგრეთვე მდინარე ჭოროხიდან ნატანის ჩამოტანის შეჩერების პროცესში.

მიმართვაში ვკითხულობთ:

„შავი ზღვის სანაპიროს მორფოდინამიკა ბათუმის კონცხთან საკმაოდ პრობლემატურია, როგორც ეს აღნიშნულია არაერთ ნაშრომში და რასაც არაერთი მეცნიერი ამტკიცებს, ვინაიდან, ბათუმის კონცხის აგებულებაში ქვიშა მონაწილეობს მხოლოდ როგორც შემავსებელი, დაახლოებით 10-15 %-ის ოდენობით.

ბათუმის კონცხი, ისევე როგორც სხვა აკუმულაციური კონცხები, ძალზე დინამიკურია და მგრძნობიარეა ბუნებრივი და ანთროპოგენური მოვლენების მიმართ. გაბატონებული ტალღების სამხრეთ-დასავლეთისა და დასავლეთის რუმბის ღელვების დროს, ბათუმის კონცხის წყალზედა და წყალქვეშა ფერდზე ხდება ნატანის დაგროვება, ხოლო აკუმულირებული ნატანის ჭარბი მოცულობა იკარგება დიდ სიღრმეებზე. ეს პროცესი ძალზე ნეგატიურად მოქმედებს კონცხის მდგრადობაზე – საშიში ხდება ქალაქის ამ მონაკვეთის რეკრეაციული მიზნებისათვის გამოყენება, რომ არაფერი ვთქვათ  აქ მშენებლობების განხორციელებაზე. კონცხის ტექნოგენური დატვირთვა ქმნის საშიშროებებს მეწყრული პროცესების პროვოცირებისა და განვითარების, რომელსაც რამდენჯერმე ჰქონდა ადგილი [მაგალითად, 1999 წლის 14 იანვარს, სრულიად წყნარ ამინდში მოწყდა 100 მეტრი სიგანისა და 200 მეტრის პლაჟი]. 

…არსებობს საკმაოდ დიდი ეჭვი, რომ ზღვის აკვატორიის დარეგისტრირებული მონაკვეთი, რომელიც ბათუმის პორტის ფორვატერიდან დაახლოებით 60 მეტრითაა დაშორებული, შესაძლებელია გამოყენებულ იქნას მშენებლობის დროს ამოღებული მიწის განსათავსებლად და ამ გზით აქ ახალი ხმელეთის ნავმისადგომის მოსაწყობად.

ვინაიდან, ბათუმის კონცხის სტაბილურობა ერთ-ერთი ყველაზე პრობლემური საკითხია საქართველოს შავი ზღვისპირეთისთვის, ხოლო განაშენიანების დამტკიცებული ვარიანტისა და ახალი ნავმისადგომის მშენებლობის კუმულაციურ  ზემოქმედებას შესაძლებელია  მნიშვნელოვნად უარყოფითი ზეგავლენა ჰქონდეს როგორც ქ.ბათუმის მოსახლეობისა და ტურისტების უსაფრთხოებაზე, ასევე შავი ზღვის ბიომრავალფეროვნებაზე აჭარის სანაპირო ზოლში, მოგმართავთ თხოვნით:

მოსთხოვოთ საქართველოს მთავრობას:

• შეასრულოს შავი ზღვის დაბინძურებისგან დაცვის კონვენცია და მისი ბიომრავალფეროვნებისა და ლანდშაფტების დაცვის პროტოკოლი (2009), ასევე შავი ზღვის სტრატეგიული სამოქმედო გეგმა (2009);
• უზრუნველყოს სანაპირო ზოლის ინტეგრირებული მართვის პრინციპებისა და მექანიზმების ამოქმედება შპს რივიერას განაშენიანების გადახედვის პროცესში
• ვინაიდან წარმოდგენილი პროექტი თავისი მასშტაბით ბევრად მეტია, ვიდრე ჩვეულებრივი მუნიციპალური პროექტი და მოიცავს ბუნებრივ და სოციალურ ფაქტორებზე აქტიურ ზემოქმედებას, მათ შორის სანაპირო ზოლის მნიშვნელოვან ცვლილებას,    დაიწყოს  სრულფასოვანი გარემოსა და სოციალურ საკითხებზე ზემოქმედების შეფასების (გსზშ) პროცედურა  (შესაბამისი კვლევების ჩატარება და ანგარიშის მომზადება).
• ხოლო წარმოდგენილი გსზშ-ს ანგარიშის შეფასებისთვის სახელმწიფომ მოიწვიოს გამოცდილი და სპეციფიკურად ამ პროფილის მქონე  დამოუკიდებელი უცხოური კომპანია.“

წერილში ასევე აღნიშნულია, რომ საქართველოს სახელმწიფომ, ქონების მართვის სააგენტოს სახით, ბათუმის იახტკლუბის მოწყობისა და განვითარების მიზნით, ნავსაყუდელთან ზღვის აკვატორიის 1 ჰექტარამდე ფართობი არასასოფლო-სამეურნეო მიწის ნაკვეთად დაარეგისტრირა. იახტკლუბის განვითარება კი, პროექტ „რივიერა ბათუმის“ ნაწილია, რომელიც „სილქ როუდ ჯგუფმა“ ბიძინა ივანიშვილის მიერ დაფუძნებული  ოფშორული თანაინვესტირების ფონდის თანადაფინანსებით უნდა განახორციელოს.

ბათუმი რივიერაზე 5 ცათამბჯენის აშენებას „სილქ როუდ ჯგუფის“ შვილობილი კომპანია აპირებს. პროექტის ფინანსური მხარდამჭერია ბიძინა ივანიშვილის თანაინვესტირების ფონდი. ბათუმის მერიამ ტერიტორიაზე მშენებლობის ნებართვის გასაცემად უკვე დაიწყო სამართლებრივი პროცედურები.  ბათუმის რივიერაზე ცათამჯენების აშენებას მოქალაქეები ეწინააღმდეგებიან, ბათუმში უკვე რამდენიმე საპროტესტო აქცია გაიმართა რივიერაზე მშენებლობის წინააღმდეგ.

რა ინფორმაციის ნახვაა შესაძლებელი აჭარაში არსებულ ძველი და უნიკალური მეჩეთების შესახებ ადგილობრივი ხელისუფლების, ასევე ტურიზმის დეპარტამენტის ოფიციალურ გვერდებზე? – თითქმის არაფრის. აჭარის 6 მუნიციპალიტეტიდან მხოლოდ ქობულეთის მერიის ოფიციალურ გვერდზე ნახავთ  ძველი და ახალი 30 ეკლესიის შესახებ მონაცემებს. ამ ჩამონათვალის ბოლოს შეგხვდებათ ჩანაწერი ოთხი ძველი ჯამეს შესახებ: ხალას, კვირიკეს, ხუცუბნისა და დაგვას ჯამეების. სხვა  ჯამეების, თუნდაც ისტორიულის, შესახებ ინფორმაციას, რომელთა დიდი ნაწილი აჭარის მაღალმთიანეთშია, მუნიციპალიტეტების ან ტურიზმის დეპარტამენტის ინტერნეტგვერდზე ვერ იპოვით.

არა მხოლოდ საკულტო ნაგებობების, არამედ მუნიციპალიტეტების, ასევე აჭარის მთავრობის საიტებზე ისტორიის აღწერის ნაწილში ისლამური კულტურული მემკვიდრეობის  შესახებ ვერაფერს იპოვით. ამ პრობლემის შესახებ „ფეისბუქში“ თამთა მიქელაძე წერდა, „ადამიანის უფლებების სწავლების და მონიტორინგის ცენტრის“ ხელმძღვანელი.

„აჭარის მთავრობის გვერდზე სპეციალური გვერდი ეთმობა აჭარის ისტორიას, სადაც არც ერთი სიტყვა არ არის ნახსენები მუსლიმი თემის და ისლამური კულტურის შესახებ და არსებითად ისტორიის ქრისტიანულ ნარატივს იმეორებს. გვერდზე ვნახავთ მსგავს ჩანაწერსაც: “XVII საუკუნეში აჭარა ოსმალებმა დაიპყრეს. 1609 წელს ის გათავისუფლდა და გურიის სამთავროს შეუერთდა. 1614 წელს კი კვლავ ოსმალების ხელში აღმოჩნდა და 1878 წელს, რუსეთ-თურქეთის ომის შედეგად აჭარა ისევ დედა-საქართველოს დაუბრუნდა. მთელი ამ დროის მანძილზე ადგილობრივი მოსახლეობა თაობიდან თაობას გადასცემდა ქართულ და მართლმადიდებლურ ადათებსა და ტრადიციებს, იცავდა მშობლიურ ენას.” ადათების და ტრადიციების გადაცემის პროცესში სრულად არის იგნორირებული ისლამის მნიშვნელობა და ღირებულება.

ტურიზმის ოფიციალურ გვერდზე, აჭარის კურორტებისა და ღირსშესანიშნაობების მიმოხილვის დროს, ასევე არაფერია ნათქვამი ისლამურ კულტურაზე და ისტორიულ ძეგლებზე,“ – წერს თამთა მიქელაძე.

„ბათუმელები“ დაინტერესდა აჭარის მუნიციპალიტეტების ვებგვერდებით. მაგალითად, ხელვაჩაურის მუნიციპალიტეტის მერიას არც ერთი ისტორიული თუ თანამედროვე მეჩეთის შესახებ არ აქვს ინფორმაცია განთავსებული. ამ გვერდზე განთავსებულ ტურისტულ რუკაზე კი ნახავთ ინფორმაციას ქრისტიანული ტაძრების შესახებ, მათ შორის, მშენებარე ეკლესიების, მაგალითად, სარფში „მუსლიმანთაგან წამებულ მამათა მონასტერი“.

ხელვაჩაურის მერიის ოფიციალურ გვერდზე ნახავთ ინფორმაციას ჩხუტუნეთის [მაჭახლის] ისტორიულ-ეთნოგრაფიული მუზეუმის შესახებაც. ამ გვერდზე მხოლოდ ერთი წინადადებით წერია ის, რომ შენობა, სადაც ახლა მუზეუმია განთავსებული, წინათ მეჩეთი იყო. აქ ვერ ნახავთ ინფორმაციას, როდის ააშენეს მეჩეთი, რით არის გამორჩეული, რას აჩვენებს ფერადი საღებავებით შესრულებული ორნამენტები და ასე შემდეგ.

„ჩვენ გვიდევს ინფორმაცია იმ ტაძრებზე, რომლებიც კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლია,“ – გვითხრა ხელვაჩაურის მერმა, ჯუმბერ ვარდმანიძემ. მას შევახსენეთ, რომ, მაგალითად, მშენებარე ტაძარი ვერ იქნება კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლი და მერიას შეუძლია განათავსოს ინფორმაცია იმ საკულტო ნაგებობზეც, რომელსაც შესაძლოა არ ჰქონდეს ძეგლის სტატუსი. ჯუმბერ ვარდმანიძემ გვიპასუხა, რომ წერილობით მოგვაწოდებდა პოზიციას, თუმცა იგი არ გამოუგზავნია.

მიუხედავად იმისა, რომ ხულოში არაერთი ისტორიული მეჩეთია, მათ შორის, ხისგან აგებული, ხულოს მერიას ოფიციალურ ვებგვერდზე მხოლოდ ერთი სალოცავის – სხალთის მონასტრის შესახებ არის ინფორმაცია. ძველი რელიგიური ნაგებობების შესახებ ინფორმაციას ვერც ქედისა და შუახევის ოფიციალურ ვებგვერდებზე იპოვით. მაგალითად, ისტორიული ხის მეჩეთი ქედაში, სოფელ ზუნდაგაში. ზუნდაგას სანახაობების შესახებ „ბათუმელებმა“ კითხვა 2017 წელსაც დასვა, თუმცა სამთავრობო საიტებზე ზუნდაგას მეჩეთის შესახებ ინფორმაციას ვერც ახლა ნახავთ.

ხულოს მერიის პრესცენტრში გვითხრეს, რომ საიტი განახლების რეჟიმშია. აქ განმარტეს, რომ ინფორმაციას იმ მეჩეთებზე განათავსებენ, რომლებსაც კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლის სტატუსი აქვს, მაგალითად, ღორჯომისა და საციხურის ჯამეების შესახებ.

იგივე თქვეს შუახევის პრესცენტრშიც. აქაც მუნიციპალიტეტის ოფიციალური გვერდი სატესტო რეჟიმშია. მერიის პრესცენტრში თქვეს, რომ ამ დრომდე მეჩეთების შესახებ ინფორმაცია არ ჰქონდათ განთავსებული და არც ახლა იციან ზუსტად, რომელ მეჩეთებზე გამოაქვეყნებენ მონაცემებს.

„მე მაქვს სრული დეცენტრალიზაცია. ამაზე გადაწყვეტილებას იღებს საზოგადოებასთან ურთიერთობის სამსახური,“ – უთხრა „ბათუმელებს“ ქედის მერმა, ლევან გორგილაძემ. შესაბამის სამსახურში კი გვითხრეს, რომ ოქტომბრის ბოლოდან თითქმის ყველა მოქმედ მეჩეთზე ექნებათ ინფორმაცია.

ძველი მეჩეთები ტურისტულ ინტერესსაც იწვევს, თუმცა აჭარაში არსებული მეჩეთების შესახებ ინფორმაციას აჭარის ტურიზმის დეპარტამენტის ინტერნეტგვერდზე ვერ იპოვით. აქ მოკლედ მხოლოდ ახოსა და კვირიკეს მეჩეთების შესახებ წერია, ასევე აღნიშნულია, რომ ბათუმში „ორთა ჯამეს“ ნახვა შეუძლიათ ტურისტებს.

„აჭარის ტურისტულ პორტალზე gobatumi.com-ზე განთავსებულია მხოლოდ ძირითადი ინფორმაცია რეგიონის ტურისტული პოტენციალის შესახებ, ზოგადი ინფორმაცია მიმართულებებისა და ტურიზმის სახეობების შესახებ. რაც შეეხება დეტალური ინფორმაციის მიღებას ტურისტული ობიექტების, ღირსშესანიშნაობების, საკულტო ნაგებობების და ასე შემდეგ, ინტერესიდან გამომდინარე შესაძლებელია აჭარის რეგიონის ტურისტულ საინფორმაციო ცენტრებში“, – მოგვწერეს აჭარის ტურიზმის დეპარტამენტის პრესცენტრიდან.

„რელიგიური დომინაცია პოლიტიკურ, სიმბოლურ, კულტურულ და ეკონომიკურ დონეებზე იწარმოება და, როგორც წესი, ის ყველა ამ დონეზე თანადროულად ხორციელდება. მისი შედეგი დაქვემდებარებული ჯგუფის გარიყვაა, მიზანი კი, იძულებითი ასიმილაცია ან კონტროლი. სიმბოლური ველიდან აჭარაში ისლამური „კვალის წაშლის“ ეს ტენდენცია ასიმილაციური პოლიტიკის სტრატეგიის ნაწილი უნდა იყოს, რაც დემოკრატიული და ინკლუზიური სახელმწიფოს გაგებასა და პრაქტიკაში არ თავსდება“, – მიიჩნევს თამთა მიქელაძე, „ადამიანის უფლებების სწავლების და მონიტორინგის ცენტრის“ ხელმძღვანელი.

მთავარი ფოტო: მეჩეთი სოფელ ღორჯომში, მანანა ქველიაშვილის ფოტო „ბათუმელების“ არქივიდან

ზიანის ანაზღაურებაზე მოსამართლე დავით მამისეიშვილმა ბათუმის ყოფილ მერს – გია ერმაკოვს და კიდევ ორ ყოფილ მაღალჩინოსანს სასამართლო პროცესზე უთხრა. საუბარია „იაფი სახლის“ პროექტზე და ბიუჯეტიდან დაკარგულ მილიონ 370 ათას ლარზე, რის გამოც პროკურატურა ბათუმის ყოფილ მერს – გია ერმაკოვს და კიდევ 6 მაღალჩინოსანს სამსახურებრივი უფლებამოსილების გადამეტებას, სამ მათგანს კი, საბიუჯეტო თანხის გაფლანგვას ედავება.

დღეს, 24 სექტემბერს, მოსამართლე დავით მამისეიშვილმა მერიის ის ოთხი მაღალჩინოსანი გაათავისუფლა წინასწარი პატიმრობიდან, რომლებსაც მხოლოდ სამსახურებრივი უფლებამოსილების გადამეტება ედებათ ბრალად.

„საფრთხეები არსებობს. ჯერ ყველა მოწმე დაკითხული არ არის,“ – თქვა მოსამართლე დავით მამისეიშვილმა და გისოსებს მიღმა დარჩენილ გია ერმაკოვს, ეგარსლან ლომაძეს და არჩილ ვანაძეს მიმართა. მან ბრალდებულებს განუმარტა, რომ მუხლი, რომლითაც ამ სამ პირს გამოძიება ედავება, 7-დან 11 წლამდე თავისუფლების აღკვეთას ითვალისწინებს.

გადაწყვეტილების გამოცხადების შემდეგ მოსამართლემ გია ერმაკოვს უთხრა, რომ პატიმრობიდან ისიც გათავისუფლდება, თუკი ზიანს, ანუ მილიონ 370 ათას ლარს, ან ამ თანხის ნაწილს მაინც აანაზღაურებს. მოსამართლემ სამ ბრალდებულს პირდაპირ უთხრა, რომ ამ კუთხით შეთანხმება ბათუმის მერიასთან, როგორც დაზარალებულ ორგანიზაციასთან, „ახალი გარემოება“ იქნება სასამართლოსთვის.

„მე 12 წელი ვცხოვრობ ამ ქალაქში. ძნელია ჩემთვის ქალაქის მერთან საქმისწარმოება. მე ნამდვილად არ მსიამოვნებს ის, რომ ქალაქის მერი იმყოფება პატიმრობაში, ან საფინანსო სამსახურის უფროსი, ან მისი მოადგილე, ეს არ არის მარტივი გადაწყვეტილება… ახალი გარემოება შესაძლოა ჩაითვალოს შეთანხმება მერიასთან, ან ზიანის შესაძლოა ანაზღაურება. ნაწილის გადახდაც შესაძლებელია… ეს არ ნიშნავს იმას, რომ თქვენ დამნაშავეები ხართ… მე არ გავალდებულებთ, რომ ეს მოქმედებები ასე უნდა განახორციელოთ, მე თქვენ განახებთ გზას, როგორ არის შესაძლებელი, სასამართლო მიუბრუნდეს ამ საკითხის განხილვას,“ – აღნიშნა მოსამართლე დავით მამისეიშვილმა.

მოსამართლე დავით მამისეიშვილმა ისაუბრა ლაშა კომახიძეზეც, რომლის წერილიც დღევანდელ პროცესზე პროკურორსა და ადვოკატებს შორის კამათის საგანი გახდა. ლაშა კომახიძემ მოსამართლეს მისწერა, რომ ის ბრალდებულების გირაოთი გათავისუფლების წინააღმდეგი არ არის. პროკურორმა რამაზ შავაძემ კი თქვა, რომ ფული, რომელიც გაიფლანგა, ლაშა კომახიძის საკუთრება არ არის.

„მე ვერ ჩავთვლი, რომ ვინმემ მასზე ზემოქმედება მოახდინა. ბათუმის მერი არის ამ ქალაქში არჩეული თანამდებობის პირი და იგი გამოხატავს ხალხის ნებას. შესაბამისად, მისი წერილი არის ბათუმის მერიის პოზიცია. ის, როგორც დაზარალებული ორგანიზაციის ხელმძღვანელი ამბობს, რომ პატიმრობის გირაოთი შეცვლაში ვერ ხედავს პრობლემას… ის პირველი წარდგენის სხდომასაც ესწრებოდა, ეს გამოხატავდა მის პოზიციას და მოსაზრებას, როგორი იყო მისი გულისტკივილი ყოფილი ან მოქმედი თანამშრომლების მიმართ,“ – აღნიშნა მოსამართლე დავით მამისეიშვილმა.

დავით მამისეიშვილმა დღეს წინასწარ პატიმრობაში დატოვა ბათუმის ყოფილი მერი გია ერმაკოვი, ასევე, ფინანსთა მინისტრის ყოფილი მოადგილე არჩილ ვანაძე და მერიის მუნიციპალური სერვისების, ქონების მართვის სამსახურის უფროსი ეგარსლან ლომაძე. დანარჩენი ოთხი მაღალჩინოსანი კი, მოსამართლემ გირაოს – თითოეული 100-100 ათასი ლარის სანაცვლოდ გაათავისუფლა.

ამავე თემაზე:

მოსამართლე დავით მამისეიშვილმა წინასწარ პატიმრობაში დატოვა ბათუმის ყოფილი მერი გია ერმაკოვი, ასევე, არჩილ ვანაძე და ეგარსლან ლომაძე. დანარჩენი ოთხი მაღალჩინოსანი კი, მოსამართლემ გირაოს – თითოეული 100 ათასი ლარის სანაცვლოდ გაათავისუფლა. სასამართლო დარბაზიდან გათავისუფლდნენ: ბაგრატ მანველიძე, ბაგრატ ხალვაში, თენგიზ პეტრიძე და ვლადიმერ ხინთიბიძე.

ბათუმის მერიის ყოფილი 7 მაღალჩინოსნის საქმის განხილვა ბათუმის საქალაქო სასამართლოში გრძელდება. ბრალდებულებს შორის არიან: ბათუმის ყოფილი მერი, გიორგი ერმაკოვი, აჭარის განათლების მინისტრის მოადგილე, ბაგრატ მანველიძე, აჭარის ფინანსთა და ეკონომიკის მინისტრის მოადგილე, არჩილ ვანაძე.

არჩილ ვანაძის ადვოკატმა, ტარიელ კაკაბაძემ წინასასამართლო სხდომა გაიხსენა, როცა ბრალდებულებს გირაოთი გათავისუფლებაზე უარი უთხრეს.

“მაშინ სასამართლომ ამაზე უარი თქვა იმ მოტივით, რომ მოწმეები და განსაკუთრებით მერიის თანამშრომლები სასამართლოში დაკითხულნი არ იყვნენ. დღეს მათ მიცემული აქვთ უკვე ჩვენება და დარჩენილია ორი მოწმე, რომლებიც არჩილ ვანაძის საწინააღმდეგოდ არაფერს ამბობენ,” – თქვა ტარიელ კაკაბაძე.

ადვოკატმა მოსამართლეს უთხრა ისიც, რომ მოწმეებზე ზემოქმედება არჩილ ვანაძეს ციხიდანაც შეეძლო, რადგან მას სატელეფონო საუბრები შეზღუდული არ აქვს.

“მაგრამ ასეთი რამ არ მომხდარა,” – დასძინა ტარიელ კაკაბაძემ.

არჩილ ვანაძის ადვოკატმა მოსამართლეს ჯანმრთელობის ცნობები გადასცა, რომლის მიხედვითაც ბრალდებულის მცირეწლოვან შვილებს ჯანმრთელობის პრობლემები აქვთ.

გია ერმაკოვის ადვოკატმა, ლევან მახარაშვილმა კი აღნიშნა, რომ ევროპული პრაქტიკის გათვალისწინებით, უპირატესობა აღკვეთი ღონისძიების მსუბუქ ფორმას უნდა მიენიჭოს. ამ ადვოკატმა ყურადღება დაზარალებულის პოზიციაზე გააკეთა, ანუ ბათუმის მერიაზე – ლაშა კომახიძის წერილი უკვე ჩაიბარა მოსამართლემ. ბათუმის მოქმედი მერი წერს, რომ ის არ არის წინააღმდეგი ბრალდებულები გირაოს საფუძველზე გაათავისუფლონ.

“მართალია, დასაკითხია მერიის კიდევ ორი თანამშრომელი, მაგრამ გამოძიებისთვის მიცემულ ჩვენებაში ისინი ცალსახად ადასტურებენ ბრალდებულების უდანაშაულობას,” – დასძინა ადვოკატმა.

“შემეძლო უცხოეთშიც წავსულიყავი,” – მიმართა მოსამართლეს ყოფილმა მერმა, გია ერმაკოვმა. მან ისაუბრა იმაზე, რომ ამ საქმის გამოძიება სამი წლის წინ დაიწყო და ზემოქმედების მოხდენა ჯერ კიდევ მაშინ შეეძლო, როცა მერის პოსტი ეკავა.

ბათუმის ყოფილმა მერმა გია ერმაკოვმა ირიბად მადლობა მოქმედ მერს – ლაშა კომახიძეს გადაუხადა.

“როცა აქედან გამოვალ, თვალებში უნდა ჩავხედო პროკურორს, მოწმეებსაც, იმასაც, ვინც სასამართლოში წერილს აგზავნის… მე ვიცი, ეს რამდენად რთულია,” – თქვა გია ერმაკოვმა.

“150 ათასი კაცის მიერ არჩეული მერის გადაწყვეტილებაა ესო, მიუთითა გუშინ სხდომაზე ადვოკატმა, როცა ბათუმის მერის წერილი გამოაგზავნეს… ეს გაფლანგული ფული არ არის კერძო პირის საკუთრება, ეს არ იყო ბათუმის მერის თანხა. ეს ფული ზუსტად იმ 150 ათას კაცს ეკუთვნის,” – უთხრა მოსამართლეს პროკურორმა რამაზ შავაძემ.

“აქ არ ყოფილა მოქალაქე ლაშა კომახიძის განცხადება, ეს იყო ქალაქის არჩეული მერის პოზიცია,” – უპასუხა პროკურორს ერმაკოვის ადვოკატმა.

რეპლიკა ჰქონდა პროკურორ ალექსანდრე ძირკვაძესაც:

“მოწმეებზე ზემოქმედების საფრთხე კარგად ჩანს გია ერმაკოვის დამოკიდებულებაში, როცა თქვა მოწმეებს თვალებში უნდა ჩავხედოო,” – თქვა მან.

“არ მიგულისხმია მე ეს. მე ვთქვი, რომ ამ ქალაქში ვცხოვრობ და ვთქვი, რომ ყველასთან უნდა მქონდეს ურთიერთობა,” – თქვა ისევ გია ერმაკოვმა.

“სხვათა შორის, მოსამართლე არ გიხსენებიათ თვალებში ჩახედვაზე,” – ღიმილით მიმართა ბრალდებულ ერმაკოვს მოსამართლე დავით მამისეიშვილმა.

“რაზე უთითებთ თქვენ, როცა ამბობთ, რომ ზიანი ანაზღაურებული არ არის და ამიტომაც არ უნდა გათავისუფლდნენ ბრალდებულები პატიმრობიდან. გთხოვთ სამართლებრივი ნორმა მიგვითითოთ,” – მიმართა პროკურორ რამაზ შავაძეს ერმაკოვის ადვოკატმა, ლევან მახარაშვილმა.

პროკურორს კითხვის პასუხად კონკრეტული სამართლებრივი ნორმა არ დაუსახელებია, მაგრამ მან აქცენტი ევროსასამართლოს ერთ-ერთ გადაწყვეტილებაზე  გააკეთა, სადაც, პროკურორის თქმით, ზიანის ანაზღაურება გადამწყვეტი ფაქტორი იყო.