„ქობულეთის პანსიონის საქმეზე“ სასამართლოს გადაწყვეტილებას ხელისუფლება არ იმჩნევს

მოსამართლე ხათუნა ბოლქვაძე დარბაზიდან გავიდა თუ არა, დისკრიმინაციაში მხილებულმა ჟუჟუნა და ზურაბ რუხაძეებმა, ასევე ანგელინა ყურშუბაძემ ჟურნალისტებს უთხრეს, რომ ქობულეთში მუსლიმური პანსიონი მაინც ვერ გაიხსნება. როგორ აპირებს ხელისუფლება სასამართლოს გადაწყვეტილების აღსრულებას და უზრუნველყოფს თუ არა იგი მუსლიმური პანსიონის ფუნქციონირებას ხელშეშლის გარეშე – „ბათუმელებმა“ შეკითხვაზე პასუხი აჭარის მთავრობისგან ვერ მიიღო.

ქობულეთის პანსიონი ისევ დაკეტილია. მუსლიმი თემი სასამართლო გადაწყვეტილების კანონიერ ძალაში შესვლას ელოდება. თუკი დისკრიმინაციაში მხილებული ფიზიკური პირები სასამართლოს გადაწყვეტილებას არ გაასაჩივრებენ, „ქართველ მუსლიმთა ერთობა“ პანსიონის გახსნას გეგმავს.

უნდა გაიხსნას თუ არა მუსლიმური პანსიონი და რა ღონისძიების გატარებას გეგმავს მთავრობა – აჭარის მთავრობა ამ საკითხზე პოზიციის დაფიქსირებას თავს არიდებს.

ზურაბ პატარაძე, აჭარისმთავრობის თავმჯდომარე ჯერ კითხვაზე პასუხის გაცემას და თანამშრომლობას დაგვპირდა, თუმცა შემდეგ `ბათუმელების~ სატელეფონო ზარებს აღარ უპასუხა. მთავრობის პოზიცია ასევე ვერ მოგვაწოდა აჭარის მთავრობის პრესსამსახურმა. აჭარის მთავრობას პოზიციის დაფიქსირება ამ საკითხზე „ბათუმელებმა“ გასული კვირის ხუთშაბათს სთხოვა. კითხვა უპასუხოდ დატოვეს მმართველ პარტია „ქართულ ოცნებაშიც“.

თუკი დისკრიმინაციაში მხილებულები განაგრძობენ დისკრიმინაციულ მოპყრობას, გამოვა, რომ ისინი არ ასრულებენ სასამართლოს გადაწყვეტილებას, რაც სისხლის სამართლის დანაშაულია,“ – ამბობს თამთა მიქელაძე, „ადამიანის უფლებების სწავლების და მონიტორინგის ცენტრის“ ხელმძღვანელი.

ეს ორგანიზაცია სასამართლოში მუსლიმი თემის ინტერესებს იცავს. სისხლის სამართლის კოდექსის მიხედვით, სასამართლო გადაწყვეტილების შეუსრულებლობა ისჯება ჯარიმით, საზოგადოებისთვის სასარგებლო შრომით ვადით 180-დან 200 საათამდე, ან 2 წლამდე თავისუფლების აღკვეთით.

რა სამართლებრივი ბერკეტები არსებობს იმ შემთხვევაში, თუკი დისკრიმინაციულ მოპყრობას დისკრიმინაციაში მხილებულების ნაცვლად სხვა ადამიანები ჩაიდენენ – მაგალითად, ანგელინა ყურშუბაძემ „ბათუმელებს“ უთხრა, რომ თუკი პანსიონი მაინც გაიხსნება, თავად აღარ გამოჩნდება, მაგრამ „არის ხალხი, ვინც ამას ხელს შეუშლის“. ჟუჟუნა რუხაძემ კი, სასამართლოს გადაწყვეტილება მოისმინა თუ არა, განაცხადა: „არა, ბატონო, პანსიონი არ გაიხსნება, წინააღმდეგი ვარ. სადაც უნდათ იქ ილოცონ, ჩვენ თავი დაგვანებონ… ქართველები არ ხართ? რა კითხვებს მისვამთ“.

თამთა მიქელაძე მიიჩნევს, რომ თუკი დისკრიმინაციულ ქმედებას სხვა პირები ჩაიდენენ, დიდი ალბათობით სისხლის სამართლებრივი პასუხისგებლობა მათაც დაეკისრებათ: „გააჩნია, რას დაწერს მოსამართლე გადაწყვეტილების დასაბუთებაში, რომელიც ჯერ არ ჩაგვბარებია. სასამართლო გადაწყვეტილების შეუსრულებლობა ეხება უშუალო მონაწილე პირებს, მაგრამ კოდექსის იგივე მუხლი ითვალისწინებს სასამართლო გადაწყვეტილების შესრულებისთვის ხელის შეშლას. ხელშეშლაში სწორედ მესამე პირები იგულისმხებიან“.

ეკა ჭითანავას, „ტოლერანტობის და მრავალფეროვნების ინსტიტუტის“ დირექტორს მოლოდინი აქვს, რომ პანსიონის გახსნას და ფუნქციონირებას ისევ შეეშლება ხელი და დარღვევებზე სამართალდამცველებს ადეკვატური რეაგირება ისევ არ ექნებათ: „პოლიციელების მხრიდან ნამდვილად არ გვაქვს მოლოდინი, რომ ისინი შეძლებენ მუსლიმი თემის უფლებების დაცვას, მაგრამ ყველა მექანიზმი უნდა გამოვიყენოთ ეფექტური რეაგირებისთვის. მიმაჩნია, რომ სახალხო დამცველი და მესამე სექტორის ჩართულობა ამ პროცესში ისევ ძალიან მნიშვნელოვანი იქნება“.

„ქობულეთის პანსიონის საქმეზე“ მონიტორინგს განაგრძობს სახალხო დამცველის აპარატი. აქ გვითხრეს, რომ მთავარი აქცენტი ამჯერად პრევენციაზე უნდა გაკეთდეს. სახალხო დამცველის მოადგილის, ეკა სხილაძის აზრით, პრევენციულ ღონისძიებებზე შინაგან საქმეთა სამინისტროს გარდა უნდა იფიქროს ადგილობრივმა ხელისუფლებამაც: „ადგილობრივ თვითმმართველობას შეუძლია შეხვდეს მოსახლეობას და ესაუბროს ამ თემაზე, სასამართლოს მიერ მიღებულ გადაწყვეტილებაზე. გამგეობის და საკრებულოს წევრებმა მედიატორის როლი უნდა შეასრულონ. ასევე მნიშვნელოვანია, უბნის ინსპექტორები. ისინი ყველაზე კარგად იცნობენ ადგილობრივ პრობლემებს და მოსახლეობას. ჩვენი მთავარი გზავნილია, რომ მოხდეს ამ უმნიშვნელოვანესი სასამართლოს გადაწყვეტილების აღსრულება და თავიდან იქნას აცილებული ყველა ის შემთხვევა, რომელიც ხელს შეუშლის ამ გადაწყვეტილების აღსრულებას. ყველაზე დიდი მნიშვნელობა ენიჭება სამართალდამცველებს, როგორც პრევენციის, ასევე სიტუაციის მართვის და დროული რეაგირების კუთხით.“

ქობულეთის გამგებელმა „ბათუმელებს“ უთხრა, რომ პრევენცია შს სამინისტრომ უნდა გააკეთოს, შსს-ში კი  პრევენციის საჭიროებას ვერ ხედავენ. „ეს პანსიონი ჯერ არ ფუნქციონირებს. როცა გაიხსნება, თუ საჭიროება გაჩნდება, განვახორციელებთ ყველა საჭირო პრევენციულ ღონისძიებას,“ – გვითხრეს შინაგან საქმეთა სამინისტროს პრესსამსახურში. ქობულეთის გამგებელი, სულხან ევგენიძე კი მხოლოდ მოკლე კომენტარით შემოიფარგლა: „პრევენციულ ღონისძიებას ჩვენ რას გავატარებთ. ძალოვანი სტრუქტურა თუ იზამს, ესაა. როგორც აქამდე ვიყავით ჩართული, ისევ ისე ჩავერთვებით… ვეცდებით, ორივე მხარის ინტერესი იყოს დაცული“.

ამ თემაზე საუბარს თავი აარიდა „რესპუბლიკურმა პარტიამ“. „ნაციონალურ მოძრაობასა“ და „თავისუფალ დემოკრატებში“ კი გვითხრეს, რომ თუკი სამართლებრივი პრობლემა არ არსებობს, პანსიონი უნდა გაიხსნას და მუსლიმი თემის ინტერესების დაცვა სახელმწიფომ უნდა უზრუნველყოს.

ხელისუფლებისგან მედიატორის როლის შესრულებას მოითხოვს კობა ჩხეიძე „თავისუფალი დემოკრატებიდან“. ის მიიჩნევს, რომ დისკრიმინაციისგან პრევენციას მხოლოდ სასამართლო გადაწყვეტილება და სამართალდამცველების რეაგირება ვერ უზრუნველყოფს: „პირველ რიგში, დიალოგი უნდა დაიწყოს დაპირისპირებულ მხარეებს შორის და ეს უნდა გამართოს ხელისუფლებამ. ეს უფრო გაუცხოვებით გამოწვეული შიშია, ვიდრე რეალური პრობლემა.“

„პანსიონი უნდა გაიხსნას მხოლოდ მაშინ, თუკი მას მუსლიმთა სამუფთო სამმართველო გახსნის. თურქმა არ უნდა გახსნას,“ – გვითხრა მერაბ ბლადაძემ „პატრიოტთა ალიანსიდან“. დეპუტატობის კანდიდატს ვუთხარით, რომ მისი განცხადებაც იყო დისკრიმინაციული და თურქოფობიური. „ეს თქვენი აზრია, ნუ უტრირებთ… კი, ბატონო, ვიქნები დისკრიმინანტი თურქების მიმართ, მაგათ შემოაქვთ შუღლი და დაძაბულობა. როცა ჩვენ მოვალთ ხელისუფლებაში, შევცვლით კანონს და თურქს, სპარსს და ეგვიპტელს სასწავლებლის გახსნა აღარ შეეძლება“.

რა როლს ასრულებს ამ პროცესში რელიგიის საკითხთა სახელმწიფო სააგენტო, რომელიც პრემიერ-მინისტრის აპარატს დაქვემდებარებული უწყებაა – თამთა მიქელაძის შეფასებით, სააგენტოს აქამდეც შეეძლო მედიატორის როლი შეესრულებინა, რადგან მათ დეკლარირებული აქვთ დაპირისპირებულ რელიგიურ ჯგუფებთან მუშაობა. რელიგიის სააგენტოში „ბათუმელების“ კითხვებს მხოლოდ წერილობით უპასუხეს და აღნიშნეს, რომ „ამ დაპირისპირებაში ნამდვილად არის რელიგიური ნიშანი, თუმცა ეს ორ რელიგიურ თემს შორის დაპირისპირებად ვერ შეფასდება“.

რელიგიის საკითხთა სახელმწიფო სააგენტო ვერ ხედავს საკუთარ როლს სასამართლო გადაწყვეტილების აღსრულების პროცესში: „სააგენტო ახორციელებს ცალკეულ პროექტებს სამოქალაქო ცნობიერების ამაღლების მიზნით რელიგიურ შემწყნარებლობასთან დაკავშირებით. სააგენტო ვერ ჩაერევა ვერც სასამართლო წარმოებაში და ვერც სასამართლოს გადაწყვეტილების აღსრულებაში“, – მოგვწერა არჩილ მეტრეველმა. ის რელიგიის საკითხთა სახელმწიფო სააგენტოში სამართლებრივი უზრუნველყოფის სამსახურის უფროსია.
„ქართველ მუსლიმთა ერთობა“ არ გამორიცხავს მიმართოს ევროპის ადამიანის უფლებათა დაცვის სასამართლოს, თუკი პანსიონის ფუნქციონირების უზრუნველყოფას სახელმწიფო ვერ შეძლებს.

ამავე თემაზე: 

“დღეს თუ ღორის თავი მიაჭედეს, ხვალ რომელიმე სხვა უწმინდურის თავს მიაჭედებენ”

ქობულეთში ბავშვთა პანსიონი დაიხურა

ქობულეთის მუსლიმთა პანსიონის საქმე

ქობულეთის პანსიონის პრობლემებს სასამართლო ადგილზე შეისწავლის

ნეტგაზეთის მასალების სხვა გამოცემებში გადაბეჭდვის წესი
ავტორი