რას ცვლის შუახევიჰესი

 

ერთ-ერთი მასშტაბური ჰიდროენერგეტიკული პროექტის – „შუახევიჰესის“ მშენებლობის მესამე ფაზის დაფინანსების ხელშეკრულებას 19 მარტს ოფიციალურად მოეწერა ხელი. ცერემონიას სასტუმრო „შერატონში“ საქართველოს პრემიერ-მინისტრი ირაკლი ღარიბაშვილი და საგანგებოდ ამ დღისთვის ჩამოსული კომპანიის წარმომადგენლები ესწრებოდნენ. რა სარგებელს მიიღებს ადგილობრივი მოსახლეობა 400-მილიონიანი პროექტიდან, რომელიც 2016 წელს უნდა დასრულდეს და რამდენით გაიზრდება თვითმმართველი ორგანოების ბიუჯეტი? „ბათუმელების“ კითხვებს შპს „აჭარისწყალი ჯორჯიას“ იურიდიულმა მრჩეველმა თორნიკე რიჟვაძემ უპასუხა. 

 

რა შეთანხმებას მოეწერა ხელი 19 მარტს შერატონში?

ეს იყო ხელმოწერა „შუახევიჰესის“ საბოლოო დაფინანსების ხელშეკრულებაზე. 

 

თორნიკე რიჟვაძე
თორნიკე რიჟვაძე

შუახევიჰესის პროექტის დასრულების შედეგად, რა თანხა შევა ადგილობრივი თვითმმართველობებისა და სახელმწიფოს ბიუჯეტში?

კაპიტალიზაციის ერთი პროცენტი ქონების გადასახადის სახით, რომელიც ცვალებადი იქნება წლების მიხედვით, მაგრამ იქნება დაახლოებით 4-5 მილიონი ლარი. სახელმწიფო ბიუჯეტში სხვა ტიპის გადასახადებს გადაიხდიან, როგორიცაა საშემოსავლო და მოგების გადასახადი. კორპორატიული გადასახადის ზუსტი დაკონკრეტებისგან თავს შევიკავებ.

 

რამდენი ადგილობრივი ადამიანია ამ დროისთვის დასაქმებული ჰესის მშენებლობაზე და რამდენია უცხოელი?

დღეისათვის დაახლოებით 600 ადგილობრივია დასაქმებული შუახევისა და ხულოს მუნიციპალიტეტებიდან, ასევე არიან სხვა ქვეყნის მოქალაქეებიც, მაგრამ მათზე ზუსტი მონაცემი არ მაქვს.

 

ჰესის დასრულების შემდეგ რამდენი ადამიანისთვის შეიქმნება სამუშაო ადგილი?

ოპერირების დროს, ბუნებრივია, ნაკლები იქნება, მაგრამ შესაბამისი გადამზადების და კვალიფიკაციის ამაღლების შემდეგ უკვე დაგვჭირდება როგორც ტექნიკური პერსონალი, ასევე მხარდაჭერის, ანუ სხვა არაძირითადი საქმიანობისთვის პერსონალი და ამაშიც ადგილობრივები იქნებიან ჩართული. დაახლოებით 50 კადრი დასაქმდება ალბათ.

 

რას ითვალისწინებს შუახევიჰესის სოციალური პოლიტიკა, რა შეიცვლება იმ სოფელში მცხოვრები ადამიანებისთვის, რომელთაც უშუალოდ ან ირიბად შეეხება პროექტი?

სოციალურ პროექტებში რამდენიმე მილიონი ლარი დაიხარჯება, 2015 წელს ორ მილიონამდე ლარია სოციალური პროექტებისთვის. ეს თანხა მოხმარდება როგორც კონკრეტული სოფლებისა და თემების ინფრასტრუქტურულ პროექტებს, რომლებიც სოფლის მიერ იქნება შერჩეული, ასევე, გარკვეული თანხა მოხმარდება ე.წ. „შემოსავლის წყაროს“ გაჩენას სოფლებში. ეს იქნება საოჯახო და სხვადასხვა ტიპის ფერმერული მეურნეობების მხარდაჭერა და ა.შ.

 

რამდენ სოფელზეა საუბარი?

პროექტის არეალში პირდაპირი და ირიბი ზემოქმედების ქვეშ ხდება 17 სოფელი. სავარაუდოდ, ყველა სოფელში რაღაც გაკეთდება. თუმცა, ეს დამოკიდებულია იმაზე, რომელ სოფელზე უფრო მეტია ჰესის პირდაპირი ზემოქმედება. ამის მიხედვით შედგება ბიუჯეტი.

 

ინვესტიციების განსახორციელებლად ოფშორული ქვეყნიდან თუ შემოვა რაიმე თანხა და კონკრეტულად რომელი ქვეყნიდან?

არანაირი ოფშორული დაფინანსება არ იქნება. ყველასთვის ცნობილია ჩვენი დამფინანსებლები, ეს არის ნორვეგიული კომპანია Clean Energy Invest-ი da Tata Power-ი, რომელიც ინდური კომპანიაა და ასევე მსოფლიო ბანკის წევრი, საერთაშორისო ფინანსური კორპორაცია. არც ერთი ჩვენი პარტნიორი და კრედიტორი კომპანია ოფშორული იურისდიქციით არ სარგებლობს.

 

წლიურად რა ოდენობის ელექტროენერგიის წარმოებაზეა საუბარი. რამდენს მოიხმარს აქედან საქართველო და რამდენი პროცენტი იქნება ექსპორტი?

დაახლოებით 450 გეგავატსაათი. ზამთრის დეფიციტურ პერიოდში ელექტროენერგიის რეალიზაცია მოხდება საქართველოში, ხოლო გაზაფხულსა და ზაფხულში თურქეთში მოხდება ელექტროენერგიის ექსპორტი, რაც საკმაოდ დიდ შემოსავალს მოუტანს ქვეყანას.

 

ჰესის მშენებლობა ადგილობრივი მოსახლეობის მუდმივი პროტესტის ფონზე მიმდინარეობს, ახალი ხელშეკრულებით, რომელიც გუშინ გაფორმდა, რამე ცვლილება თუ შევიდა მოსახლეობის უსაფრთხოება თვალსაზრისით?

ამაზე არაერთხელ გვაქვს პასუხი გაცემული. მშენებლობის დაწყების წინ მთელი რიგი რისკებისა შესწავლილია. ასევე შესწავლილია ის რისკებიც, რაც არსებობს ცალკეულ სოფლებში გეოლოგიური თვალსაზრისით და ჰესის არსებობის პირობებში  არ გაიზრდება. პროექტი ითვალისწინებს გარემოს უსაფრთხოების დაცვასაც. იმ შემთხვევაში, თუკი ნებისმიერი ზიანი დადგება, კომპანიის პროექტის მშენებლობიდან გამომდინარე, საქართველოს მოქმედი კანონმდებლობით და ხუთ სოფელთან გაფორმებული სამხრივი ხელშეკრულების საფუძველზე, გაიცემა კომპენსაცია.  

 

ნეტგაზეთის მასალების სხვა გამოცემებში გადაბეჭდვის წესი


ლელა დუმბაძე