რატომ ვერ დაამარცხა ფაროსანა სოფლის მეურნეობის სამინისტრომ თხილის პლანტაციებში

თხილის კრეფის სეზონი თითქმის დასრულდა. მეთხილეები ამბობენ, რომ მოსავლის დიდი ნაწილი განადგურებულია და მისი რეალიზება უჭირთ. აჭარის სოფლის მეურნეობის სამინისტროში ჯერ ვერ აკონკრეტებენ, მოსავლის რა ნაწილია განადგურებული. რატომ ვერ დაამარცხა მავნებელი შეწამვლის ღონისძიებებმა, რაც სოფლის მეურნეობის სამინისტრომ განახორციელა? – „ბათუმელებმა“ ეს შეკითხვა მამუკა თურმანიძეს დაუსვა, აჭარის სოფლის მეურნეობის სამინისტროში აგრარული განვითარების დეპარტამენტის ხელმძღვანელს.

„თუ გადავხედავთ სხვა რეგიონებს, აჭარაში მაღალი ეფექტურობა აჩვენა წამლობითმა ღონისძიებებმა. ფაროსანა მძლავრი მავნებელია. მასთან ბრძოლა ისეთ სახელმწიფოებსაც გაუჭირდათ, როგორიცაა ამერიკის შეერთებული შტატები, ევროპის წამყვანი სახელმწიფოები. ერთ წელიწადში მისი 100 პროცენტით ლოკალიზება შეუძლებელია,“ – გვითხრა მამუკა თურმანიძემ.

აჭარის სოფლის მეურნეობის სამინისტროში განმარტავენ, რომ სამიზნე იყო დომინანტი დაავადების შემცირება და არა მისი ლოკალიზება. აქ მიაჩნიათ, რომ თუ განხორციელდება მიზანმიმართული ღონისძიებები როგორც სახელმწიფოს, ასევე ფერმერის მხრიდან, საბოლოოდ დაავადება დამარცხდება. მამუკა თურმანიძე მთავარ აქცენტს მაინც ფერმერზე აკეთებს, რომელმაც დომინანტ დაავადებებთან გამკლავება უნდა ისწავლოს, დაავადებების აღმოჩენა და წამლობაც. არგუმენტად სამინისტროს წარმომადგენელი ასახელებს იმას, რომ ვიდრე მცენარე იარსებებს, ყოველთვის იარსებებს დაავადებები, „ამის წინააღმდეგ ბრძოლა სახელმწიფოს მილიონები უჯდება, ხოლო თუ, მაგალითად, ფერმერი სწორად გასხლავს მცენარეს და შემდეგ მოჭრილ ტოტებს ბაღიდან გაიტანს და დაწვავს, დაავადების გავრცელების რისკი მნიშვნელოვნად შემცირდება,“ – ირწმუნება მამუკა თურმანიძე.

ხომ არ დააგვიანა წელს თხილის პლანტაციების შეწამვლა სამინისტრომ, ან როგორ შეირჩა კერძო პლანტაციები, სადაც სახელმწიფომ უფასოდ მცენარეების შეწამვლა გადაწყვიტა?

მამუკა თურმანიძე: „არ დაგვიგვიანია. ჩვენ შეწამვლა დავიწყეთ ივნისში და თხილის დაკრეფის დაწყებამდე 15 დღით ადრე დავასრულეთ. გაზაფხულზე თხილის პლანტაციებში აჭარის მთელს რეგიონში 420-ზე მეტი ფერომონი დამონტაჟდა. ეს მოწყობილობა, რომელსაც სკაფანდრის ფორმა აქვს, მდედრი მწერის სუნს გამოაფრქვევს და იზიდავს მამრ მწერ ფაროსანებს. ამის მიხედვით შეიძლება ფაროსანას გავრცელების კერების დადგენა. მონიტორინგის შედეგად დადგინდა ეს კერები. სურსათის ეროვნული სააგენტოს პროგრამა ითვალისწინებდა თხილის წამლობის ღონისძიებებს. გამოვიყენეთ „ბიფეტრინის“ შემცველი პრეპარატი, თავად წამალს ჰქვია „ზონდერი“. ეს პრეპარატი – ბიფენტრინი რეკომენდებულია პენსილვანიის უნივერსიტეტის პროფესორის, გრეკ კამჩუკის მიერ. ის არის ენტიმოლოგი, რომელმაც პირველმა დაამუშავა ბრძოლის ღონისძიებები კონკრეტულად აზიური ფაროსანას წინააღმდეგ, ამერიკაში 5-7 წელი დასჭირდა ფაროსანას წინააღმდეგ ბრძოლას. ეს პრეპარატი გადმოგვცა სურსათის ეროვნულმა სააგენტომ, ხოლო შემდეგ აჭარის მთავრობის სარეზერვო ფონდიდან 300 ათასი ლარი გამოიყო შეწამვლისთვის. ვიქირავეთ შპს „მექანიზაციის“ მომსახურება – 30 ტრაქტორი და სრულიად უფასოდ, კერძო საკუთრების ნაკვეთებში განვახორციელეთ წამლობითი ღონისძიებები. შეიწამლა თხილის ის პლანტაციები, სადაც დაავადების გავრცელების კერა იყო მაღალი.“

სამინისტროში განმარტავენ, რომ დაავადებაზე დაკვირვება ახლაც გრძელდება. მამუკა თურმანიძის თქმით, არის სოფლები, სადაც თხილის მოსავლის დაახლოებით 10 – 15 პროცენტია დაავადებული, ზოგიერთ ადგილას კი ეს მაჩვენებელი გაცილებით მეტია. ფაროსანას წინააღმდეგ ბრძოლის ეფექტურობაზე საუბრის დროს მამუკა თურმანიძე ხაზს უსვამს იმასაც, რომ ფაროსანა წელიწადში ორჯერ მრავლდება და ერთი მდედრი 250 კვერცხს დებს.

„გარდა ამისა, თხილის დაზიანება არ არის მარტო ფაროსანას გამოძახილი, ეს არის კომპლექსური. იქ არის თხილის ტკიპა, ხარაბუზა, თხილის ნაცარი. სამი-ოთხი დომინანტი მავნებელია და ამ კუთხითაც ვმუშაობთ, ვახორციელებთ ექსტენციის პროგრამას, სადაც კვალიფიციური სპეციალისტები სოფელ-სოფელ პრაქტიკულად აჩვენებენ, რა როგორ უნდა გაკეთდეს, როგორ უნდა მოხდეს მავნებელი დაავადებების აღმოჩენა და მერე სწორი ღონისძიებების დაგეგმვა, რომ ეს არ იყოს დიდ ხარჯებთან დაკავშირებული და წამლობითმა ღონისძიებებმაც ფუჭად არ ჩაიაროს,“ – დასძენს მამუკა თურმანიძე.

აჭარის სოფლის მეურნეობის სამინისტროში გვითხრეს, რომ ამ დროისთვის დათვლილი არ არის ზარალის ზუსტი ოდენობა. სამინისტრო არც ფერმერებისთვის კომპენსაციის მიცემის საკითხს განიხილავს.

ამავე თემაზე:

თხილის ბიზნესი: მოსავლის მნიშვნელოვანი ნაწილი განადგურებულია

ნეტგაზეთის მასალების სხვა გამოცემებში გადაბეჭდვის წესი
ავტორი