მსოფლიოს ათი საუკეთესო მასწავლებელი – ვინ არიან ლადო აფხაზავას კონკურენტები



21 თებერვალს ცნობილი გახდა მასწავლებლის გლობალური ჯილდოს ათი ფინალისტის ვინაობის შესახებ. მათ შორისაა ქართველი მასწავლებელი, ლადო აფხაზავაც. მასწავლებელთა გლობალური ჯილდოს მფლობელის ვინაობა 23 მარტს გახდება ცნობილი. მანამდე გაეცანით, რა მიღწევებისთვის მოხვდა ათი მასწავლებელი მსოფლიოს სხვადასხვა ქვეყნიდან ფინალისტების სიაში.

ენდრიუ მოფატი, დიდი ბრიტანეთი, ბირმინგემი 

ენდრიუ ქალაქ ბირმინგემის ერთ-ერთ ღარიბ უბანთან ახლოს არსებულ პარკფილდის საზოგადოების სკოლაში ასწავლის. მისი მოსწავლეები სხვადასხვა ეთნიკურ ჯგუფს მიეკუთვნებიან და მოსწავლეების უმრავლესობისთვის ინგლისური არა მშობლიური, არამედ მეორე ენაა.

ენდრიუ თავისი პროგრამით – No Outsiders – ასწავლის ინკლუზიასა და მრავალფეროვნებას. გაკვეთილების შემდეგ ენდრიუ სკოლის კლუბში მუშაობს, სახელწოდებით – „პარკფილდის ელჩები“, სადაც სკოლის მოსწავლეებს, რომელთა 99 პროცენტი მუსლიმია, ეძლევათ საშუალება, გაიცნონ ბირმინგემის გარშემო მცხოვრები სხვა რასების, რელიგიებისა და კულტურების წარმომადგენლები.
ენდრიუმ ეს მიდგომა მშობლებზეც გაავრცელა. მას დიდი ბრიტანეთის სამეფოს სხვა ქალაქების ბევრმა სკოლამაც მიბაძა.

ამ ეტაპისთვის ენდრიუ მიდგომას – „No Outsiders” რადიკალიზაციის პოტენციალის შემცირებისთვისაც იყენებს, რაც დროულია, რადგან სახელმწიფო სტატისტიკის მიხედვით, სიძულვილით მოტივირებული დანაშაული ბოლო წლებში საგრძნობლად გაიზარდა.

2017 წელს ენდრიუ მოფატის გადაეცა ინგლისის დედოფლის ჯილდო განათლების სისტემაში თანასწორობისა და მრავალფეროვნების დანერგვისთვის.

დეიზი მარტენსი, ჰოლანდია, ჰელმოდნი

დეიზი მუშაობს ღარიბ უბანში მდებარე სკოლაში, სადაც 30 სხვადასხვა ეროვნების მოსწავლე სწავლობს. მის მოსწავლეებს შორის არიან ბავშვები, რომელთაც პრობლემები აქვთ სწავლისას და ასევე, განსაკუთრებული ნიჭის მქონე ბავშვებიც.

დეიზის სწავლების პრინციპია მოსწავლეების თანაბარი მონაწილეობა მათივე სწავლის დაგეგმვაში, რაც მოსწავლეებს საშუალებას აძლევს, ჰქონდეთ ძლიერი მოტივაცია და მოკლე და გრძელვადიანი მიზნები. სხვა საკითხებთან ერთად ეს გულისხმობს მოსწავლეების მიერ საკუთარი, კვლევითი პროექტების შექმნას, მაგალითისთვის – მდგრადი გასართობი პარკის პროექტის. პროექტებმა კულტურისა და რელიგიის შესახებ ასევე დიდი გავლენა მოახდინა მოსწავლეების ცოდნის ზრდაზე.

დეიზიმ 2016 წელს ჰოლანდიის საუკეთესო მასწავლებლის წოდება მიიღო. ამის შემდეგ, იგი ქვეყნის მასშტაბით, მასწავლებელთა მოსამზადებელ კოლეჯებში მართავდა პრეზენტაციებს და კითხულობდა ლექციებს მასწავლებელთა ეროვნულ კონგრესში.

დებორა გაროფალო, ბრაზილია, სან პაულო

როცა დებორამ სან პაულოს გარეუბნის სკოლაში დაიწყო მუშაობა, მიხვდა, რომ მოსწავლეები ვერ იღებდნენ საჭირო ტექნოლოგიურ განათლებას, სკოლას არ გააჩნდა საჭირო რესურსები, გარემო კი, სადაც ბავშვები ცხოვრობდნენ, ღარიბი, ძალადობრივი და ანტისანიტარიული იყო.

დებორა ადგილობრივ მოსახლეობას მოუწოდებდა მოეტანათ ნივთები, რომლებიც სხვა შემთხვევაში სანაგვეზე აღმოჩნდებოდა და დაიწყო მარტივი პროექტებით „შექმნის“ სწავლება. მან მოსწავლეებს თანდათან გააცნო ელექტრონიკის საფუძვლები და გადავიდა რთული რობოტებისა და მიკროსქემების შექნაზე. 2 ათასზე მეტი მოსწავლე ჩაერთო პროექტში და 700 კილოგრამი ნაგვისგან შეიქმნა სრულიად ახალი ნივთები, რობოტების, თვითმფრინავების, ნავების პროტოტიპები. პროექტის გავლენა მოსწავლეებზე დიდი იყო. მათი ცოდნა გაღრმავდა, შედეგები გამოცდებზე კი გაიზარდა, მინიმუმ 28 მოსწავლე გადაურჩა სკოლიდან გარიცხვას.

სკოლის პრობლემებს შორის მხოლოდ ძალადობა დარჩა მოუგვარებელი. დასახლებაში მძიმე კრიმინოგენური მდგომარეობაა და როგორც მოსწავლეები ამბობენ, გარემოში, სადაც ყველა ნაბიჯზე შეხვდებით ნარკოდილერებს, მოძალადეებს და დამნაშავეებს, რთულია გადარჩე, დებორამ კი მათ საკუთარი თავის რწმენა და ერთმანეთთან თანამშრომლობა ასწავლა, რაც მათ ფსიქოლოგიურად აძლიერებს და მომავლის იმედს ჰმატებს.

დებორას პროგრამა გამოიყენეს სან პაულოს სხვა სკოლებმაც. დებორა კურირებს სან პაულოს ტექნოლოგიურ კვირეულს, სადაც სხვა მასწავლებლებს ასწავლის ე.წ. „ჯანქ რობოტიკას“.

ჰიდეკაზუ შოტო, იაპონია, კიოტო

ჰიდეკაზუს ინოვაციური მეთოდი ინგლისური ენის საზღვარგარეთ წასვლის გარეშე სრულყოფილად შესწავლას ეხება. იგი სწავლებისას იყენებს Skype-სა და Minecraft-ს, რაც საშუალებას აძლევს მოსწავლეებს, ჰქონდეთ ურთიერთობა ინგლისურ ენაზე სხვა ქვეყნების მოსწავლეებთან. მისი მოსწავლეები იოლად უმეგობდებიან და თანამშრომლობენ სხვა ქვეყნის მოსწავლეებთან, პროგრამირების ან სხვა მიმართულებით, ინგლისურ ენაზე.

იაპონიაში, სადაც სწავლების ტრადიციული მეთოდის პირობებში მოსწავლეები ორიენტირებულნი არიან დამახსოვრებაზე გამოცდების ჩასაბარებლად, მოსწავლეების მხოლოდ 30 პროცენტი ამბობს, რომ მათ მოსწონთ ინგლისური ენა, ხოლო ჰიდეკაზუს კლასში ინგლისური მოსწავლეების 94 პროცენტისთვისაა საყვარელი საგანი.

ჰიდეკაზუს სწავლების მეთოდი Microsoft-მა „მაინკრფტის“ განათლების ჯილდოთი აღნიშნა. თუ კი მასწავლებლის გლობალურ ჯილდოს მოიპოვებს, ჰიდეკაზუ აპირებს შექმნას ორგანიზაცია, რომელიც დაეხმარება იაპონიაში მასწავლებლებსა და მოსწავლეებს გაცვალონ ინფორმაცია უცხოეთში და ასევე, შექმნას სისტემა, რომელიც ხელმისაწვდომს გახდის სკოლების ტექნიკურ აღჭურვას სოფლად.

მარტინ სალვეტი, არგენტინა, ბუენოს აირესი

მარტინ სალვეტის არჩევანი არ მასწავლებლობა არ ყოფილა, უნივერსიტეტის ხარჯების დასაფარად, დამატებით საქმიანობად რეპეტიტორობა დაიწყო და იმდენად მოეწონა, რომ მშობლიურ ქალაქში დაბრუნების შემდეგ, Materials Knowledge, Technical Drawing and Internal Combustion Engines-ის პროფესორი სკოლის მასწავლებელი გახდა.

თავდაპირველად, მარტინმა შექმნა საფეხბურთო კლუბი სკოლაში, სადაც მოსწავლეები და სკოლის პერსონალი იყო გაერთიანებული. იგი აკვირდებოდა, თუ როგორი ეფექტური იყო მოსწავლეების ჩართულობა ამ აქტივობაში, მიუხედავად მათი განსხვავებებისა. ეს იყო მნიშვნელოვანი გამოცდილება, რაც დაეხმარა მარტინს თავის შემდგომ საქმიანობაში. მარტინის სკოლამ მიიღო დაფინანსება რადიო და კინოპროექტისთვის, ასევე, ბენდის შესაქმნელად, 2007 წელს მარტინმა და მისმა მოსწავლეებმა გაიმარჯვეს ნაციონალურ კონკურსში და მიღებული თანხით, 2008 წლიდან, გამართეს სასკოლო რადიო და დაიწყეს ადგილობრივ მოსახლეობაში ტრანსლირება.

სკოლის რადიოსადგური ამჟამად ყოველ დღე, 24-საათიან რეჟიმში მუშაობს. რადიო აძლევს საშუალებას მოსწავლეებს ისწავლონ, ხოლო მსმენელებს აწვდის საინტერესო და გასართობ ინფორმაციას. რადიოსთვის თემებს თავად მოსწავლეები არჩევენ, საკითხები შეეხება მოძრაობის წესებს, სექსუალურ განათლებას, ბულინგს და ა.შ.

მარტინმა ასევე შექმნა პროექტი One car for one horse [ერთი მანქანა ერთი ცხენისთვის], რომლის ფარგლებშიც მოსწავლეები არემონტებენ მოტოციკლეტებსა და ძველ მანქანებს და ცვლიან მათ ცხენებზე, რომელთაც მძიმე შრომისთვის იყენებენ და სასტიკად ექცევიან.

მარტინის შრომის შედეგია იმ მოსწავლეების შთაგონება, რომლებიც მანამდე სკოლიდან გარიცხვის რისკის ქვეშ იყვნენ.

მელისა სალგუერო, აშშ, ნიუ იორკი 

მელისამ დაიწყო მუშაობა სკოლაში, სადაც არ იყო მუსიკალური ინსტრუმენტები და რესურსები. 48-ე საჯარო, ჯოზეფ რ. დრეიკის დაწყებითი სკოლა, რომელიც ნიუ-იორკში, ბავშვებისათვის ყველაზე მაღალი რისკის მქონე, სამხრეთ ბრონქსის დასახლებაში მდებარეობს. აქ მცხოვრები ბავშვების 59 პროცენტზე მეტი სიღარიბეში ცხოვრობს, ოჯახების 29%-ის წლიური შემოსავალი კი 15 000 დოლარზე ნაკლებია.

მელისა მონაწილეობდა კონკურსებში, წერდა განაცხადს გრანტებზე, ბოლოს და ბოლოს შეძლო საკმარისი თანხის შეგროვება და დაიწყო პროგრამა სკოლის ბენდისათვის, რასაც დიდი წარმატება მოჰყვა. მელისას მოსწავლეებს შორის დისციპლინისა და ყოფაქცევის პრობლემები შემცირდა და გაკვეთილებზე დასწრების მაჩვენებელი გაიზარდა.

2013 წელს მელისა სალგუერო დასახელდა საუკეთესო მასწავლებლად ნომინაციაში – Big Apple Awards & Lincoln Center Arts Teacher.

2014 წლის ზაფხულის არდადეგებზე მელისას პროგრამამ 30 000 დოლარი დაკარგა გაქურდვის გამო. მიუხედავად ამისა, მელისამ და მისმა მოსწავლეებმა ჩაწერეს მუსიკალური ვიდეო, რომელიც ვირუსული გახდა და ცნობილი ამერიკელი წამყვანის, ელენ დეჯერენესის ყურადღება მიიქცია, რომელმაც სკოლას 50 000 დოლარის ღირებულების ინსტრუმენტები აჩუქა.

2018 წელს მელისა სალგუერომ „გრემი“ – მუსიკალური განმანათლებლის ჯილდო მიიღო მუსიკალურ განათლებაში შეტანილი წვლილისათვის.

პიტერ ტაბიჩი, კენია, ნაკურუ

პიტერი ასწავლის სოფელ პვანის სკოლაში, კენიის ცენტრისგან მოშორებულ ღარიბ რეგიონში, სადაც გვალვა და შიმშილობა ჩვეული მოვლენაა. პიტერის მოსწავლეების 95 პროცენტი სიღარიბეში ცხოვრობს, თითქმის ყოველი მესამე მოსწავლე ობოლია, ან მხოლოდ ერთი მშობელი ჰყავს, ბევრ მათგანს კი სახლში საჭმელი არ აქვს. ნარკოტიკების მოხმარება, არასრულწლოვანთა ფეხმძიმობა და ქორწინება, სკოლის მიტოვება ადრეულ ასაკში და თვითმკვლელობები ამ რეგიონში ხშირად ხდება. პიტერი სკოლაში საბუნებისმეტყველო მეცნიერებებს ასწავლის და თავისი ყოველთვიური შემოსავლის 80 პროცენტს ღარიბების დასახმარებლად ხარჯავს.

შეცვალო სკოლა, სადაც მხოლოდ ერთი კომპიუტერია, ცუდი ინტერნეტი და 58 მოსწავლეზე მხოლოდ ერთი მასწავლებელი მოდის, იოლი ამოცანა არ არის, განსაკუთრებით იმის გათვალისწინებით, რომ მოსწავლეებმა, სკოლამდე რომ მიაღწიონ, 7 კილომეტრი უნდა გაიარონ ფეხით გზაზე, რომელიც წვიმის სეზონზე გაუვალი ხდება.

პიტერმა შექმნა ტალანტებისა და სამეცნიერო კლუბები სკოლაში, ეხმარებოდა მოსწავლეებს კვლევითი პროექტების შექმნაში. კენიის სამეცნიერო-ტექნიკურ ბაზრობაზე პიტერის მოსწავლეებმა წარადგინეს მათ მიერ შექმნილი მოწყობილობა, რომლის საშუალებითაც სმენა და მხედველობადაქვეითებულ ადამიანებს საშუალება ეძლევათ გაზომონ საგნები. პეტერის მოსწავლეებმა მიიღეს ჯილდო ქიმიკოსთა სამეფო საზოგადოებიდან, მას შემდეგ, რაც გამოიყენეს ადგილობრივი მცენარე ელექტროენერგიის მისაღებად. ამჟამად პიტერის სკოლის მათემატიკოსთა გუნდი ემზადება საერთაშორისო სამეცნიერო-ტექნიკური გამოფენისთვის, რომელიც წელს, არიზონაში, აშშ-ში გაიმართება.

პიტერი და მისი კოლეგები დასვენების დღეებში ინდივიდუალურ გაკვეთილებს უტარებენ ბავშვებს ღარიბი ოჯახებიდან. სამი წლის განმავლობაში სკოლაში მოსწავლეების რაოდენობა გაორმაგდა, დისციპლინის დარღვევის შემთხვევები კვირაში 30-დან სამამდე შემცირდა.

სვარუპ რავალი, ინდოეთი, ლავადის, გუჯარათისა და სხვა სკოლები

სვარუპი იყენებს ეკლექტურ სწავლების პრაქტიკას, რაც საშუალებას აძლევს იმუშაოს ბავშვებთან, რომლებიც სხვადასხვა სოციალურ ფენას წარმოადგენენ და გააჩნიათ განსხვავებული გამოწვევები, მაგალითად: ბავშვები, რომლებიც მუშაობენ ან ცხოვრობენ ქუჩაში, სოფელში მცხოვრები ბავშვები, ბავშვები სოციალურად დაუცველი ოჯახებიდან, ბავშვები ელიტური სკოლებიდან. თითოეულ ჯგუფს, რომელიც იქმნება, აქვს გარკვეული გამოწვევა, რაზეც უნდა იმუშაონ, სხვადასხვა მეთოდის გამოყენებით და მისი გადაჭრის გზები გამონახონ. ამისთვის სვარუპი იყენებს ჯგუფურ განხილვას, დისკუსიებს, დებატებს, თამაშებს, ე.წ. „ბრეინშტორმინგს“, სიმღერასა და ხატვას. განხილვებისას წინა პლანზეა სამყაროსა და საკუთარი შესაძლებლობების გაანალიზება.

სვარუპის მიდგომას ჰქონდა კონკრეტული შედეგები მათთვის, ვისაც იგი ასწავლიდა. მაგალითისთვის, ინდოეთის ერთ-ერთ სოფელში სვარუპის სწავლების შემდეგ თანატოლებმა ადრეული ქორწინების შესაჩერებლად სოფლის კომიტეტთან ერთად მიიღეს ზომები; ხოლო სოფელ სოდვადარში მოსწავლეებმა ალმასის წარმოებაში ბავშვთა შრომის გამოყენების აღკვეთას შეუწყვეს ხელი, რის შედეგადაც ბავშვები სკოლაში დაბრუნდნენ.

სვარუპს ასევე შეტანილი აქვს წვლილი ინდოეთში სწავლების თანამედროვე მეთოდების განვითარებაში. იგი ტრენერი მასწავლებელია, წაკითხული აქვს 40-ზე მეტი მოხსენება ამ თემაზე საერთაშორისო და ნაციონალურ კონფერენციებზე, აქვეყნებს სტატიებს საერთაშორისო პრესაში.

ვლადიმერ აფხაზავა, საქართველო, ჩიბათი 

ვლადიმერ [ლადო] აფხაზავა საქართველოს ღარიბ რეგიონში, გურიაში მუშაობს. მისი მრავალი მოსწავლის მშობელი იძულებული გახდა სამუშაოდ უცხოეთში წასულიყო ოჯახის ფინანსური კეთილდღეობისთვის.

ლადომ დააფუძნა ბანაკი რთულ სოციალურ სიტუაციაში მყოფი ბავშვებისათვის, სადაც მოსწავლეები არაფორმალურ განათლებას იღებდნენ, ამავე დროს იგი არის მცირე საოჯახო სახლის მენეჯერი, სადაც რვა ბავშვი ცხოვრობს.

ლადოს ეკუთვნის პროექტი „დემოკრატიული რევოლუცია“, რომლის მიზანია სკოლის სისტემის მუშაობის გარდაქმნა. შედეგად კავშირი მოსწავლეებსა და მასწავლებლებს შორის გამყარდა და მოსწავლეები უფრო აქტიურად მონაწილეობდნენ სკოლის მართვის პროცესში. პროგრამა გაფართოვდა და 14 სკოლა მოიცვა. ლადო ახლა თავის კოლეგებს უზიარებს გამოცდილებას და უწევს კონსულტაციებს.

იასოდაი სელვაკუმარანი, ახალი სამხრეთ უელსი, ავსტრალია 

იასოდაი ავსტრალიაში, ეროვნულ დონეზე აღიარებული მასწავლებელი და ლიდერია. დღეისათვის იგი ასწავლის დასავლეთ სიდნეიში მდებარე, რუთი ჰილის უმაღლეს სკოლაში, მისი მოსწავლეებიც წარმოადგენენ სხვადასხვა კულტურულ და ლინგვისტურ ჯგუფებს და ცხოვრობენ ღარიბ დასახლებაში. იასოდაის აბორიგენი და ტორეს სრუტის მოსწავლეები ხშირად ეჯახებიან სტრეოტიპს იმის შესახებ, რომ ღარიბ მოსწავლეებს არ შეუძლიათ მიაღწიონ უფრო მეტს. ბევრი მოსწავლე ტრავმირებულია, რასთან ბრძოლაც შესაძლოა მთელი უმაღლეს სკოლაში სწავლის განმავლობაში მოუხდეთ.

მიუხედავად იმისა, რომ იასოდაი ზრუნავდა ქრონიკულად დაავადებულ ოჯახის წევრზე, მან შეძლო მიეღწია მაღალი შედეგებისთვის სკოლაში, რომელსაც საშუალოზე დაბალი მაჩვენებელი ჰქონდა.

კარიერის მხოლოდ რვა წლის განმავლობაში, მან პირდაპირი გავლენა მოახდინა 200-ზე მეტ მასწავლებელზე, როდესაც 2014 წელს ჯილდო მიიღო როგორც გამორჩეულმა ახალგაზრდა საგანმანათლებლო ლიდერმა, ხოლო 2018 წელს მიიღო ავსტრალიის სწავლების სტიპენდია. 2016-2017 წლებში, რუთი ჰილის სკოლა, ავსტრალიის 40 ყველაზე ინოვატორულ სკოლას შორის დასახელდა, ხოლო 2017 წელს, ჟურნალმა The Educator Australia იასოდაი ავსტრალიულ განათლებაში 35 წლამდე ასაკის 30 ამომავალ ვარსკვლავს შორის დაასახელა.

___________

მასწავლებლის გლობალური ჯილდო 2015 წლიდან გაიცემა.

პირველი ჯილდოს მფლობელი ნენსი ეტველი გახდა აშშ-ის შტატ მენიდან, ინგლისური ენის ნოვატორული სწავლებისათვის; 2016 წელს ჯილდო ჰანან ალ ჰრუბს გადაეცა, მასწავლებელს პალესტინიდან, რომელიც ბავშვობაში ძალადობის მსხვერპლი იყო და ახლა სწავლებისას მისი ლოზუნგია -„არა ძალადობას“; 2017 წელს ჯილდო კანადელ მასწავლებელს, მეგი მაკდონელს გადაეცა, 2018 წელს კი – ანდრია ზაფირაკუსს, მასწავლებელს დიდი ბრიტანეთიდან, რომელიც ბრენტის სკოლაში ასწავლის მოსწავლეებს სხვადასხვა ეთნიკური ჯგუფიდან.

მასწავლებლის გლობალური ჯილდოს დამაარსებელი Varkey-ს ფონდია. ჯილდოს მფლობელი ფონდისგან 1 მლნ დოლარს იღებს პრიზის სახით.

ნეტგაზეთის მასალების სხვა გამოცემებში გადაბეჭდვის წესი
ავტორი
გაზეთი "ბათუმელები" გამოდის 2001 წლიდან.