მოხატული ისტორიული დოკუმენტები სიძველეთსაცავებიდან

საქართველოს ხელნაწერთა ეროვნული ცენტრის სიძველეთსაცავში ქართული, ირანული და ოსმალური ისტორიული, მოხატული დოკუმენტები ცალკე ინახება. ამ ტიპის დოკუმენტებმა დიდი ხნის მანძილზე აღბეჭდეს როგორც საქართველოს, ისე მისი მეზობელი ხალხების ისტორიული გეზის თანმდევი სოციალურ-პოლიტიკური და კულტურული ცვლილებები. დოკუმენტებზე დართული მხატვრული ელემენტები ხელნაწერთა ეროვნული ცენტრის გვერდზე ცალკეა გამოყოფილი.

                  მინიატურები ქართული დოკუმენტებიდან

დოკუმენტებში შეხვდებით ქართველი მეფეებისა და კათალიკოს-პატრიარქების მიერ გაცემულ, მინიატურებით შემკულ სიგელ-გუჯრებს, შეწირულობის წიგნებსა და სხვა ტიპის დოკუმენტებს. ქართული საბუთების მინიატურებით შემკობა XIV-XV საუკუნეებიდან იწყება.

ქვემოთ მოცემულია ქართული, ისტორიული დოკუმენტების მინიატურული მხატვრობის ნიმუშები.

1708. დავით II/იმამყული-ხანის წყალობის განახლების სიგელი წმ. დავითის საფლავისადმი. ფრაგმენტი.

 

1799. ირაკლი II-ის სითარხნის წიგნი ტფილისის წმ. ევსტატის ყმებისადმი.

 

ბაგრატიონთა გერბი 1785 წლის ერეკლე II-ის სიგელში.

 

1712. მეფე შაჰნავაზ-ხანის სითარხნის წიგნი კარის დეკანოზ იესე ტლაშაძისადმი.

 

1725. რუსეთის იმპერატრიცა ეკატერინე I-ის შეწირულების დამტკიცების სიგელი მანგლისის ღვთისმშობლის ეკლესიისადმი.

 

1782. ერეკლე II-ის წყალობის წიგნი ბაინდურაშვილ-ყორღანაშვილებისადმი.

 

                    მინიატურები სპარსული დოკუმენტებიდან

სპარსული დოკუმენტების მინიატურები გამორჩეულად მდიდარი და მრავალფეროვანია მცენარეთა ორნამენტებით, ფერადი ყვავილების დეკორატიული ელემენტებით.

საქართველოს ხელნაწერთა ინსტიტუტში დაცულ სპარსულ დოკუმენტებს შორის მდიდრულად გაფორმებული „ფირმანები“, ოქმები, საკანონმდებლო აქტები, მზითვის, ნასყიდობისა და გვარიშვილობის დამამტკიცებელი საბუთებია.

კოლექციის დოკუმენტებს შორისაა შაჰ-აბას I-ის, (1587-29), შაჰ-აბას II-ის (1642-66), შაჰ თამაზ II-ისა და სხვათა მიერ გაცემული დოკუმენტები.

სპარსული დოკუმენტების მინიატურები გამორჩეულად მდიდარი და მრავალფეროვანია მცენარეთა ორნამენტებით და ფერადი ყვავილების დეკორატიული ელემენტებით.

1812. აბას მირზას ჰოქმი ერევნის სარდალ და ბეგ, ლარბეგ ჰოსეინ ხანისადმი.

 

1833. ფათალი შაჰის ფირმანი.

 

1705. შაჰ-სულთან ჰუსეინის ბრძანებულება კახეთში მოთარეშე დაღესტნელების დასჯის შესახებ.

 

1747. ნადირ შაჰის ფირმანი მელიქ ფარსადანისადმი გორის ყასაბას გივისათვის ბოძების შესახებ.

 

1712. შაჰ-სულთან ჰუსეინის ფირმანი მიწის ბოძების შესახებ.

 

1812. ფათალი შაჰის ჰოქმი ერევნის ბეგლარბეგ ჰოსეინ ხანისადმი სახნავი მიწის ბოძების შესახებ.

 

1705. შაჰ-სულთან ჰუსეინის ბრძანებულება პაატა ბეგისათვის ჯამაგირის დანიშვნის შესახებ.

 

მინიატურები ოსმალური დოკუმენტებიდან

1725. აჰმედ III-ის ბერათი ვახუშტი აბაშიძისადმი ქვიშხეთისა და ტეძერის ბოძების შესახებ.

 

1758. მუსტაფა III-ის ბერათი ოსმანისადმი ფერთექრექსა და ნისფი ლივანაში მდებარე სოფლების ბოძების შესახებ.

 

1764. მუსტაფა III-ის ბერათი მირლავა მეჰმედ საიდისადმი ალთუნყალას რაბათში მამულების ბოძების შესახებ.

 

წყარო: საქართველოს ხელნაწერთა ეროვნული ცენტრი

 

ნეტგაზეთის მასალების სხვა გამოცემებში გადაბეჭდვის წესი


ავტორი
თამუნა ნერგაძე არის "ბათუმელების" რეპორტიორი 2017 წლის ოქტომბრიდან