კლინიკა „საგიტარიუსის“ რადიოლოგი თამარ გოგიტიძე

ფარისებრი ჯირკვლის დაავადებების კვლევა და პრევენცია

რა  მნიშვნელობა აქვს ულტრაბგერით გამოკვლევას ფარისებრი ჯირკვლის დაავადებების დროს, როგორია ფარისებრი ჯირკვლის მკურნალობა, რას გულისხმობს ბიოფსია და როგორ ვლინდება დაავადება, ამის შესახებ კლინიკა „საგიტარიუსის“ რადიოლოგი თამარ გოგიტიძე გვესაუბრა:

ექოსკოპია ფარისებრი ჯირკვლის გამოკვლევის ყველაზე პოპულარული მეთოდია. ვინაიდან ულტრაბგერითი გამოკვლევა  გამოირჩევა  მაღალი მგრძნობელობით, ამ მეთოდით კეროვანი და დიფუზური დაზიანებების გამოვლენა 100%-ით ხდება. ამასთან ფარისებური ჯირკვლის ულტრაბგერითი გამოკვლევა არ მოითხოვს წინასწარ მომზადებას, აბსოლუტურად უსაფრთხო და უმტკივნეულოა. ექოსკოპიით განისაზღვრება ჯირკვლის ზომა, კვანძების არსებობა -არარსებობა, ლიმფური კვანძის მდგომარეობა ფარისებრი ჯირკვლის ახლოს ასევე გვეხმარება ცისტისა და კიბოს დიფერენცირებაში.

კლინიკა „საგიტარიუსის“ რადიოლოგი თამარ გოგიტიძე

კლინიკა „საგიტარიუსის“ რადიოლოგი თამარ გოგიტიძე

რა ჩვენებები აქვს ფარისებრი ჯირკვლის დაავადებებს?

  • კისრის მიდამოში ამოზნექილი, მოცულობითი წარმონაქმნის არსებობა, რაც ისინჯება პალპაციისას;
  • ისეთი ჩივილები, როგორიცა: მოხრჩობის შეგრძნება, ხშირი, უმიზეზო ხველება, ნერვული დარღვევები, მომატებული აგზნებადობა, გაღიზიანებადობა;

ფარისებრი ჯირკვლის მკურნალობის ეფექტურობის შეფასება

  • ფარისებრი ჯირკვლის დაავადებების (კვანძოვანი ჩიყვი, კიბო) რეციდივი;
  • სისხლში ფარისებრი ჯირკვლის ჰორმონების დონის მატება;
  • ნივთიერებათა ცვლის დარღვევის ნიშნები; წონის კლება, მომატებული ოფლიანობა, ტახიკარდია, სისუსტე, ხველება, კანკალი და ა.შ.

ულტრაბგერითი გამოკვლევით რა დაავადებების გამოვლენაა შესაძლებელი?

კვანძოვანი და დიფუზური ტოქსიკური ჩიყვი, ჰიპოთირეოზი (შემცირებულია ფარისებრი ჯირკვლის ზომები), ფარისებრი ჯირკვლის კისტა (მკვეთრი საზღვრების, ერთგვაროვანი სტრუქტურის მქონე ღრუ); თირეოიდიტი, ფარისებრი ჯირკვლის სიმსივნე-კეთილთვისებიანი სიმსივნე ვლინდება მაღალი სიმკვრივის  უბნების სახით, რომელიც შემოსაზღვრულია ნორმალური ქსოვილისგან, ავთვისებიანი სიმსივნის დროს კი აღინიშნება შეცვლილი უბნების არამკვეთრი საზღვრები. ასევე ძალიან მნიშვნელოვანია დოპლეროგრაფიის განსაზღვრა (ჯირკვლის სისხლმომარაგების ფუნქციურ მდგომარეობის განსაზღვრა). დოპლეროგრაფიის შედეგები მედიკამენტოზური მკურნალობის ფონზე საშუალებას იძლევა, შეფასდეს თერაპიის ეფექტურობა და განისაზღვროს მკურნალობის შემდგომი ტაქტიკა.

რას გულისხმობს ბიოფსია და რა მნიშვნელობა აქვს  ფარისებრი ჯირკვლის ბიოფსიას?

ბიოფსია გულისხმობს ცოცხალი ორგანიზმიდან  ქსოვილოვანი მასალის აღებას მორფოლოგიური კვლევისათვის. ბოლო ათწლეულის განმავლობაში ბევრი რამ შეიცვალა და დაიხვეწა ფარისებრი ჯირკვლის  კეთილთვისებიანი კვანძების, ასევე ფარისებრი ჯირკვლის კიბოს  დიაგნოსტიკასა და მკურნალობაში. ATA-ს (American Thyroid Association) მიერ მტკიცებითი მედიცინის პრინციპებზე დაყრდნობით შეიქმნა ფარისებრი ჯირკვლის კვანძოვანი წარმონაქმნების დიაგნოსტიკისა და მართვის გაიდლაინი, რომელიც ასახავს ყველაზე თანამედროვე მიდგომას ამ პრობლემის მიმართ. თუ ექიმმმა პალპაციით ფარისებრი ჯირკვლის კვანძის არსებობა იეჭვა, საჭიროა ულტრაბგერითი კვლევის ჩატარება, რაც საშუალებას მოგვცემს, განისაზღვროს კვანძის ზომა, საერთო მოცულობა, სტრუქტურული ცვლილებები (სოლიდური და ცისტური კვანძები).  ასევე  ვიღებთ უფრო მეტად ანატომიურ ზუსტ ინფორმაციას.

აღნიშნული გაიდლაინის თანახმად წვრილნემსიანი  ასპირაციული ბიოფსიის ჩვენებაა ფარისებრი ჯირკვლის კვანძი, რომლის ზომა აღემატება 1სმ-ს. ეუთირეოზის ან ჰიპოთირეოზის  ფონზე  განვითარებულ უფრო მცირე ზომის კვანძზეც  შესაძლებელია წვრილნემსიანი ბიოფსიის ჩატარება. ჩხვლეტის შედეგად ხდება ფარისებრი ჯირკვლის ქსოვილის ნაწილის აღება, თუმცა  კვლევა არ იწვევს დისკომფორტს, ის ტარდება ექოსკოპიის კონტროლით. ბიოფსიური მასალის შესწავლის შემდეგ წყდება დაავადების მართვის ტაქტიკა-კლინიკური დაკვირვება თუ ოპერაცია (ჰემითირეოიდექტომია ან ფარისებრი ჯირკვლის  ექსტირპაცია-ჯირკვლის ნაწილის ამოკვეთა ან მისი მთლიანად მოცილება ქირურგიული მეთოდით).

 

ნეტგაზეთის მასალების სხვა გამოცემებში გადაბეჭდვის წესი


ავტორი