რა შემთხვევაში შეუძლია მანდატურს ფიზიკური ძალის გამოყენება სკოლაში

სკოლების ვიდეოთვალით აღჭურვაში და მანდატურების გადამზადებაში განათლების სამინისტრო 10 მილიონი ლარის დახარჯვას აპირებს. სამინისტროს ინფორმაციით, ამ თანხაში შედის მანდატურის უნიფორმა, დეტექტორები, რაცია, დაზღვევა. საქართველოს ყველა სკოლა ვიდეოთვალებითა და დეტექტორებით 2019 წლის ბოლომდე უნდა აღიჭურვოს.

ზოგადი განათლების შესახებ კანონში დაგეგმილი ცვლილების მიხედვით, უფლებები ეზრდებათ სკოლის მანდატურებს. საკანონმდებლო ცვლილების მიხედვით, მანდატურს  შეუძლია მოსწავლე უკონტაქტოდ – მეტალოდეტექტორის გამოყენებით შეამოწმოს, საჭირო შემთხვევაში კი, მანდატურს შეუძლია გამოიყენოს ფიზიკური ძალა მოსწავლის მიმართ.

კანონის 486-ე მუხლის მიხედვით, საგანმანათლებლო დაწესებულების მანდატურს ფიზიკური ძალის გამოყენების უფლება მხოლოდ უკიდურეს შემთხვევაში აქვს.

რას გულისხმობს „უკიდურესი შემთხვევა“? – როგორც კანონპროექტშია განმარტებული,  ფიზიკური ძალის გამოყენება წარმოქმნილი საფრთხის პროპორციული უნდა იყოს.

მაგალითად, მანდატურს შეუძლია ძალის გამოყენება, თუ სკოლის ტერიტორიაზე საფრთხე ექმნება ადამიანების სიცოცხლეს ან ჯანმრთელობას.

ასევე, სამართალდამცავი ორგანოსთვის  წარსადგენად დამნაშავის შეპყრობისას, როდესაც არსებობს საკმარისი საფუძველი ვარაუდისთვის, რომ პირი მიიმალება ან ზიანს მიაყენებს გარშემომყოფთ.

მანდატური ვალდებულია ფიზიკური ძალის გამოყენების დროს გააფრთხილოს პირი ძალის გამოყენებასთან დაკავშირებით და მისცეს მას საკმარისი დრო მისი მოთხოვნების შესასრულებლად, გარდა იმ შემთხვევისა, „როცა დაყოვნება საფრთხეს შეუქმნის საგანმანათლებლო დაწესებულების მანდატურის ან სხვა პირთა სიცოცხლეს,“- წერია კანონპროექტში. ძალის გამოყენება მანდატურს შეუძლია იმ შემთხვევაშიც, როცა შეუძლებელია პირის წინასწარ გაფრთხილება.

მანდატური ვალდებულია, მოსწავლის მიმართ ფიზიკური ძალის გამოყენების შესახებ 24 საათის განმავლობაში წერილობით აცნობოს განათლების სამინისტროს.

მანდატურს არ შეუძლია ფიზიკური ძალა გამოიყენოს ფეხმძიმე ქალის და შეზღუდული შესაძლებლობის მქონე პირის მიმართ, „გარდა იმ შემთხვევებისა, როდესაც მათი მოქმედებით აშკარა საფრთხე ექმნება საგანმანათლებლო დაწესებულების მანდატურის ან სხვა პირთა სიცოცხლესა და ჯანმრთელობას“

მოსწავლის მიმართ ფიზიკური ძალის გამოყენების შემთხვევაში, დაუყოვნებლივ უნდა ეცნობოს სკოლის დირექტორს და მშობელს.

იმ შემთხვევაში, თუკი მანდატური გამოიყენებს ფიზიკურ ძალას მოსწავლის ან სხვა პირის მიმართ, უნდა შედგეს ოქმი, რომელსაც დაერთვის ამ ძალის გამოყენების აუცილებლობის დასაბუთება.

კანონპროექტი ითვალისწინებს მანდატურების გადამზადებასაც. საკანონმდებლო ცვლილებების შემდეგ, განათლებისა და მეცნიერების სამინისტრო გეგმავს ტერიტორიულ ორგანოებში – საგანმანათლებლო რესურსცენტრებში ფსიქოლოგების შტატის დამატებასაც, რისთვისაც 2018 წლის ბიუჯეტში 446.4 ათასი ლარია გათვალისწინებული, თუმცა კონკრეტულად რამდენი ფსიქოლოგის დამატებაზეა საუბარი, სამინისტროში ვერ აკონკრეტებენ.

საკანონმდებლო ცვლილება სკოლებში მანდატურების რაოდენობის გაზრდასაც ითვალისწინებს.

 

ნეტგაზეთის მასალების სხვა გამოცემებში გადაბეჭდვის წესი


ავტორი
ლელა დუმბაძე, ჟურნალისტი. ტელ: [0042] 27 45 12. lelabatumelebi@gmail.com