ლილუაშვილი საზმაუს ბორდის წევრობაზე: იქნებ მეც დამარწმუნონ, რომ გარანტირებულია ჩემი არჩევა

„საზოგადოებრივი მაუწყებლის“ სამეურვეო საბჭოს წევრობის სურვილი წელს მხოლოდ 14-მა ადამიანმა გამოხატა. აჭარის კვოტით გათვალისწინებული ერთი ადგილის მოსაპოვებლად ორი კანდიდატი დარეგისტრირდა – ნათია სირაბიძე და ბესიკ ლილუაშვილი. ბესიკ ლილუაშვილი აქამდე აჭარის მთავრობის აპარატში სტრატეგიული განვითარების დეპარტამენტის უფროსი იყო. მან პარლამენტში შექმნილ კომისიას კონცეფცია უკვე გაუგზავნა, მაგრამ „ბათუმელებს“ ამ კონცეფციის მოწოდებაზე უარი იმ მოტივით უთხრა, რომ არ არის დარწმუნებული, თუ აქვს კონცეფციის გასაჯაროების უფლება.

ბატონო ბესიკ, რატომ გაგიჩნდათ სურვილი გამხდარიყავით საზოგადოებრივი მაუწყებლის სამეურვეო საბჭოს წევრი? აქამდე მუშაობდით მთავრობის აპარატში. რა უპირატესობა აქვს თქვენთვის ბორდში ყოფნას? 

პირველ რიგში, მეურვეობაზე კანდიდატის წარდგენის საფუძველი გახდა ის გამოცდილება, რომელიც წლების განმავლობაში დამიგროვდა სხვადასხვა სფეროში და ეს არ შემოიფარგლება მხოლოდ ტელევიზიით. აქ განიხილება რეკლამა, საზოგადოებასთან ურთიერთობა, მარკეტინგი, კინო, სცენარისტობა, პროდიუსინგი, ასევე ვკითხულობდი ლექციებს ბათუმის სახელმწიფო უნივერსიტეტში, საზღვარგარეთის ლიტერატურის ისტორიას. მთელი ეს გამოცდილება, რომელიც წლების განმავლობაში დამიგროვდა, ჩავთვალე, რომ არის ის, რაც დღეს სჭირდება საზოგადოებრივ მაუწყებელს, მის განვითარებას.

ხშირად ისმის კრიტიკა მაუწყებლის მისამართით. თქვენი აზრით, რა არის მთავარი პრობლემა და რა ქმნის ამ პრობლემას?

დღეს რაც ყველაზე მეტად სჭირდება საზოგადოებრივ მაუწყებელს, ეს არის საზოგადოების ნდობა, მთლიანად ორიენტირებულობა საქართველოს თითოეულ მოქალაქეზე, განურჩევლად ეროვნების, რელიგიის, სქესის და ასე შემდეგ. კერძო ტელეკომპანიები დამოკიდებული არიან იმაზე, რომ შექმნან პროდუქცია, რომელიც მარტივად გაიყიდება, რეიტინგზე იქნება გათვლილი. საზოგადოებრივი მაუწყებელი, პირველ რიგში, დამოკიდებული უნდა იყოს ყველა მოქალაქეზე იმიტომ, რომ ის არის ყველასი.

ეს კანონში წერია. რატომ ვერ ახერხებს დღეს ამ ფუნქციის შესრულებას საზოგადოებრივი მაუწყებელი?

ძალიან ბევრი მიზეზი არსებობს დაწყებული იქედან, რომ ის არის მემკვიდრე იმ პირველი არხისა, რომელიც შეიქმნა ჯერ კიდევ კომუნიზმის ეპოქაში.

არის  თუ არა ერთ-ერთი პრობლემა პოლიტიკური მიკერძოებულობა მმართველი პოლიტიკური გუნდის მიმართ?

ახლა მთლად ბოლომდე ასე ვერ ვიტყოდი. წლების განმავლობაში, რა თქმა უნდა, ეს ასე იყო. ვიტყვი იმას, რომ იგი მთლიანად უნდა გათავისუფლდეს პოლიტიკური გავლენებისგან და იყოს ორიენტირებული ხალხზე. მთავარი არის ნდობის აღდგენა. კონცეფციაშიც მიწერია, რომ უნდა ჩატარდეს საზოგადოებრივი კვლევები, რათა წინასწარ ვიცოდეთ, რა მოთხოვნები და მოლოდინები აქვს საზოგადოებას მაუწყებლისგან.

ვთქვათ, გახდით ბორდის წევრი, პირველად რა რეკომენდაციას გასცემდით? 

აუცილებლად მთავარი პრინციპი უნდა იყოს შემეცნება და არა მხოლოდ ინფორმირებულობა. საზოგადოებრივმა მაუწყებელმა უნდა იმუშაოს ისეთ თემებზე, რომლებზეც კომერციული მაუწყებლები ვერ მუშაობენ, რაღაც მიზეზების გამო… საზოგადოებრივი მაუწყებელი არ უნდა ერიდებოდეს ექსპერიმენტებს, ფორმების, კუთხის ძიებაში უნდა იყოს და ცდილობდეს შექმნას საინტერესო პროდუქტი. ამის არაერთი მაგალითი არსებობს უცხოეთში, როცა საზოგადოებრივი მაუწყებლის პროდუქცია ყურებადიც არის, მაღალი რეიტინგი აქვს და ნდობა. ასეთ გადაცემებზე უნდა იყოს სწორება.

პოლიტიკური გავლენა რომ გამოირიცხოს, ამისთვის რა უნდა გაკეთდეს? 

ეს არ არის მარტო ჩემი გადასაწყვეტი… ყველამ კარგად უნდა იცოდეს, ვის ეკუთვნის საზოგადოებრივი მაუწყებელი. ალბათ დამეთანხმებით, რომ საზოგადოებრივი მაუწყებელი ახლა გაცილებით დამოუკიდებელია, ვიდრე წლების განმავლობაში იყო. ეს, რა თქმა უნდა, წინგადადგმული ნაბიჯია.

საზოგადოებრივი მაუწყებლის დამოუკიდებლობის ხარისხით კმაყოფილი ხართ?

კმაყოფილება უფრო სუბიექტური ფაქტორია, რა გითხრათ.

გვაინტერესებს ბესო ლილუაშვილის სუბიქტური შეხედულება, რადგან მას ბორდის წევრობა სურს.

მე მაქსიმალისტი ვარ. გარკვეული ცვლილებები განხორციელდა, ტექნიკური ბაზა გაძლიერდა, უნდა გაიზარდოს მუშაობა კიდევ და კიდევ. მაგალითად, საგამოძიებო ჟურნალისტიკა არ არის, ასევე კინოდოკუმენტალისტიკა მივიწყებულია. ასევე უნდა გაძლიერდეს ვებპლატფორმა, ის უფრო მოქნილი უნდა იყოს, ვიდრე სატელევიზიო ნიუსი. ვფიქრობ, ბლოგინგის სისტემა არ იქნებოდა ურიგო, რადიო უნდა გაძლიერდეს. ინფორმირებულობის გარდა, კანონით გათვალისწინებულია და ყველა უცხოურ რეკომენდაციაშიც წერია, რომ საზოგადოებრივმა მაუწყებელმა უნდა იფიქროს გასართობი ტიპის გადაცემების შექმნაზე. ესეც მისი ერთ-ერთი ძირითადი ფუნქციაა. მარტო ინფორმირებულობა და შემეცნება არა, უნდა იყოს გართობა.

როგორ აფასებთ სამეურვეო საბჭოს მუშაობას დღემდე? მაგალითად, საბჭოს ერთ-ერთმა წევრმა, გიორგი იაკობაშვილმა საჯაროდ შეურაცხყო რეგიონში მომუშავე ჟურნალისტები, ასევე ჟურნალისტური ეთიკის ქარტია. 

ყველა ადამიანი სუბიექტურია თავის შეფასებებში, ყველა ადამიანს აქვს უფლება გააკეთოს განცხადება, მე თავს შევიკავებ ვინმეს განცხადების შეფასებისგან. რაც შეეხება ბორდის მუშაობას, შემიძლია ვისაუბრო იმაზე, მე როგორი ვიქნები. ვეცდები, რომ ვიყო მაქსიმალურად ღია ჟურნალისტებისთვის, არასამთავრობო ორგანიზაციებისთვის, საზოგადოების წევრებისთვის, ვინც დაინტერესებულია საზოგადოებრივი მაუწყებლის განვითარებით.

მნიშვნელოვანია, საზოგადოებამ გაიგოს, როგორ აფასებთ არსებული ბორდის მუშაობას. ამაზე იქნება დამოკიდებული, რა მოლოდინი უნდა ჰქონდეს საზოგადოებას თქვენგან.

მე დაახლოებით 10 წუთი გელაპარაკებით რას შევცვლიდი საზოგადოებრივ მაუწყებელზე.

თქვენ რაც ჩამოგვითვალეთ, ეს კანონშიც წერია და საზოგადოებრივი მაუწყებელი ვალდებულია კანონი შეასრულოს.  

წერია, მაგრამ არის რაღაცები, რაც უნდა იყოს და არ არის. თუ ამირჩევენ, რომ გავა რაღაც პერიოდი, მერე შემიძლია ამაზე გაგცეთ პასუხი.

აჭარის ტელევიზიასთან“ დაკავშირებით მინდა გკითხოთ, რომელსაც ადვოკატირება უნდა გაუწიოთ არჩევის შემთხვევაში. კანონის მიხედვით, საზოგადოებრივი მაუწყებლის ბიუჯეტის მინიმუმ 15 პროცენტი ეკუთვნის აჭარის საზოგადოებრივ მაუწყებელს. თქვენ რა პირობას დებთ, ეს პროცენტული მაჩვენებელი რამდენით გაიზრდება?

მე როგორც მახსოვს, აჭარის საზოგადოებრივმა მაუწყებელმა უნდა დაადასტუროს რაში სჭირდება ეს თანხები და მხოლოდ ამის შემდეგ მიიღება გადაწყვეტილება. ამ ეტაპზე რაც ვიცი, აჭარის ტელევიზიის პრობლემებიდან, ეს არის შენობის პრობლემა, რაც წლებია საკმაოდ მწვავედ დგას. ეს საკუთარ თავზეც გამომიცდია. რა თქმა უნდა, ეს საკითხი უნდა დადგეს. მიზნობრიობას გააჩნია, რას მოითხოვს საზოგადოებრივი მაუწყებელი. წინასწარ ამის თქმა გამიჭირდება.

აჭარის უმაღლესმა საბჭომ უნდა გადაწყვიტოს, წარუდგინოს თუ არა თქვენი კანდიდატურა საქართველოს პარლამენტს დასამტკიცებლად. თქვენ აქამდე მუშაობდით აჭარის მთავრობაში და ხართ ზურაბ პატარაძის გუნდის წევრი. გუნდურობის პრინციპის გათვალისწინებით, რაც ახასიათებს ამ ხელისუფლებას, უმაღლესი საბჭოს მხარდაჭერის მოპოვება, წესით, არ უნდა გაგიჭირდეთ. ითქვა, რომ თქვენი სამეურვეო საბჭოს წევრად არჩევა აჭარის კვოტით ფაქტობრივად გადაწყვეტილია. თქვენ რას ფიქრობთ, დაგიჭერენ მხარს?

ძალიან მინდა, ვნახო ის ადამიანები, ვინც ამას ამბობს. იქნებ მეც დამარწმუნონ, რომ გარანტირებულია ჩემი არჩევა. გარანტირებული აბსოლუტურად არაფერი არ არის. ეს იყო მხოლოდ და მხოლოდ ჩემი გადაწყვეტილება.

ზურაბ პატარაძესთან არ გქონდათ კონსულტაციები, როცა ამ გადაწყვეტილებას იღებდით?

გამომდინარე იქედან, რომ მე წამოვედი, წამოსვლამდე ვუთხარი, რომ ამის სურვილი მაქვს და უნდა წავიდე. სხვა საუბარი მე არ მქონია. მე ვარ აბსოლუტურად თავისუფალი ნებისმიერი პოლიტიკური გავლენისგან.

აქამდე იყავით მაღალ თანამდებობაზე ზურაბ პატარაძის მთავრობაში და თუ ახლა გახდებით საზოგადოებრივი მაუწყებლის ბორდის წევრი, რა გამორიცხავს პოლიტიკურ ბმას?

ასე ჩვენ შეგვიძლია ჰიპოთეტურად ბევრ რამეზე ვისაუბრებ, არაფერი არ გამორიცხავს. იმაზე აპელირება, რომ გადაწყვეტილია ჩემი არჩევა, მგონი ათწლეულების განმავლობაში მიღებულ  ჩემს ცოდნასა და გამოცდილებას აკნინებს. ისე გამოდის, თითქოს მე არ ვარ კომპეტენტური და მხოლოდ ის “მქაჩავს”, რომ აქ ვმუშაობდი მთავრობაში.

თუ არ აგირჩევენ სამეურვეო საბჭოს წევრად, დაბრუნდებით აჭარის მთავრობაში? 

არა, დავუბრუნდები ძველ საქმიანობას. ვგულისხმობ კინოს მიმართულებით არსებულ პროექტებს.

 

 

ნეტგაზეთის მასალების სხვა გამოცემებში გადაბეჭდვის წესი


ავტორი