დავით გაბაიძე: თეორიულად შესაძლებელია ტურიზმის სამინისტროს შექმნა

საკონსტიტუციო ცვლილებებზე აჭარის უმაღლესი საბჭოს წევრები მთავრობის წარმომადგენლებს დახურულ კარს მიღმა შეხვდნენ. გუშინ, 30 იანვარს, უმაღლესი საბჭოს თავმჯდომარემ „ბათუმელებს“ უთხრა, რომ ამ შეხვედრაზე იქნებოდა მსჯელობა მთავრობაში სტრუქტურულ ცვლილებებზე. საკონსტიტუციო ცვლილებები ახალი სამთავრობო უწყებების შექმნის საშუალებას იძლევა.

დავით გაბაიძე განმარტავს, რომ ახალი სამთავრობო უწყების შექმნაზე ინიციატივა აჭარის მთავრობის თავმჯდომარემ უნდა დასვას, ხოლო შემდეგ მიზანშეწონილობის საკითხი უმაღლესმა საბჭომ განიხილოს.

„ბათუმელების“ ინფორმაციით, აჭარის მთავრობა ორი ახალი სამინისტროს შექმნას გეგმავს – ტურიზმის და ინფრასტრუქტურის. რას ფიქრობს უმაღლესი საბჭოს თავმჯდომარე ამ საკითხზე? – რამდენიმე შეკითხვა დავით გაბაიძეს სტუდენტებთან შეხვედრის შემდეგ დავუსვით.

ბატონო დავით, მუშაობის შედეგებზე საუბრის დროს დეპუტატები ხშირად ამბობენ, რომ მათ საკმარისი უფლებამოსილება არ აქვთ. საკონსტიტუციო ცვლილებების დროს რატომ არ ითხოვთ კონკრეტული უფლებამოსილების დელეგირებას? პროექტის მიხედვით, განათლება, კულტურა და სპორტიც კი აღარ წერია განსაკუთრებული უფლებამოსილების ჩამონათვალში. 

აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის კომპეტენციებში გაიწერა მხოლოდ ის კომპეტენციები, რაც წესით, რიგით და სამართლებრივი ბუნებით, ასევე კონსტიტუციონალისტების აზრით უნდა იყოს ავტონომიური რესპუბლიკის განსაკუთრებული კომპეტენციები. რაც შეეხება განათლებას, კულტურას, სპორტს, ესენი არც სახელმწიფოს განსაკუთრებულ გამგებლობაში არ წერია. ეს იმას ნიშნავს, რომ უნივერსალური უფლებამოსილების პრინციპიდან გამომდინარე, ავტონომიური რესპუბლიკა მოაწესრიგებს აი ამ საკითხებს. ის, რომ განათლების საკითხები ჩვენ გვეწერა განსაკუთრებულ კომპეტენციად, მაგრამ არც ერთი ნორმატიული აქტი საკანონმდებლო დონეზე არ არის მიღებული, ის, რომ ვეყრდნობოდით ცენტრალური ხელისუფლების მიერ მიღებულ აქტებს, ნიშნავს იმას, რომ განათლება, როგორც ასეთი, მხოლოდ ავტონომიური რესპუბლიკის განსაკუთრებული უფლებამოსილება არ უნდა იყოს.

შეხვედრებზე ამბობთ, რომ არსებობს კონკრეტული მიღწევა ამ ცვლილებებით. საზოგადოებას რომ უთხრათ კონკრეტულად, რა იცვლება უფლებამოსილების კუთხით? გასული წლის 6 მაისს როცა „ბათუმელებმა“ თქვენთან ჩაწერა ინტერვიუ, თქვენ აღნიშნეთ: „ეს მოგვცემს საშუალებას, რომ აჭარის კონსტიტუციაში ფლებამოსილებები დეტალურად გაიწეროს. აქამდე იმდენად ვრცელი იყო კონსტიტუციური კანონი, რომ ცალკე კონსტიტუციაში ვეღარაფერს ჩაწერდი…“

ამ პროექტში კონკრეტული უფლებამოსილებები არის გაწერილი. განსაკუთრებულ უფლებამოსილებებში არის ძალიან ბევრი ჩამონათვალი, მაგალითად, იგივე კონსტიტუციის მიღება, საკანონმდებლო აქტების მიღება, ქონების მართვა და განკარგვა, ამაზე მეტი კონკრეტული საკითხი კონსტიტუციას არ აქვს… დანარჩენი, რაც არ არის განსაზღვრული განსაკუთრებულ უფლებამოსილებებში, არსებობს უნივერსალური უფლებამოსილების პრინციპი, სადაც არის ეს საკითხები ჩაშლილი…

ახალი რა იქნება, მოქალაქე რას უნდა ელოდოს? 

მაგალითად, ის, რომ ტყე და წყალი იქნება ჩვენს საკუთრებაში…

ტყის, წყლისა და მიწის საკითხი გავიგეთ. ამაზე ყველაზე ბევრს საუბრობთ საჯარო შეხვედრებზე. არსებითი საკითხი გვითხარით, რაც გავლენას მოახდენს ადამიანებზე… 

საპატიო ჯილდოები და წოდებები…

მიიჩნევთ, რომ ამ სიახლით უნდა დაინტერესდეს საზოგადოება?

მოსახლეობა უნდა დაინტერესდეს იმით, რომ აჭარის ავტონომიურ რესპუბლიკას ექნება ქონების მართვისა და განკარგვის უფლება, იმით, რომ მას ექნება მიწის საკუთრებაში ქონის უფლება, ტყის მართვისა და განკარგვის უფლება და ასევე აჭარის საკუთრებაში არსებული წყლის მართვისა და განკარგვის უფლება. მოსახლეობა უნდა დაინტერესდეს იმით, რომ შემოღებულია უნივერსალური უფლებამოსილების პრინციპი, რომელიც ძალინ ბევრ სფეროში უხსნის ავტონომიურ რესპუბლიკის ხელისუფლების, პირველ რიგში, უმაღლეს საბჭოს, რომ მან ძალიან ბევრ სფეროში მოაწესრიგოს ესა თუ ის საკითხი. მოსახლეობა უნდა დაინტერესდეს იმით, რომ პირველად საკანონმდებლო დონეზე განისაზღვრა ავტონომიური რესპუბლიკისათვის საკითხების დელეგირების წესი და იმითაც, რომ ამ დელეგირებას თან უნდა მოჰყვეს შესაბამისი ფინანსური და მატერიალური რესურსები. მოსახლეობა უნდა დაინტერესდეს იმით, რომ ძლიერდება აჭარის უმაღლესი საბჭოს ინსტიტუტი, როგორც პირდაპირი წესით არჩეული სახელისუფლებო ორგანო…

როგორ ძლიერდება? 

ძლიერდება იმით, რომ მცირდება მთავრობისთვის უნდობლობის გამოცხადებისთვის დაწესებული ქვორუმი, მცირდება ვეტოს დაძლევის მექანიზმი, შემოდის წელიწადში ერთხელ მთავრობის საქმიანობის ჩაბარების ანგარიშვალდებულება, შემოდის კითხვის დასმის და ინტერპელაციის ინსტიტუტი.

ეს კითხვის დასმა მთავრობისთვის რას ნიშნავს, რატომ არის ეს სიახლე? 

კითხვის დასმა ერთია და პასუხის გაცემის ვალდებულება მეორე.

როგორ გავიგოთ ეს, როცა მოქალაქე უსვამს შეკითხვას ხელისუფლების წარმომადგენელს, ის არ არის ვალდებული პასუხი გასცეს?

ის, რომ მოქალაქე საჯარო ინფორმაციას მიიღებს, ამაზე არაა საუბარი, აქ არის პოლიტიკურ პასუხზე ლაპარაკი. საუბარია იმაზე, რომ უმაღლესი საბჭოს წინაშე ანგარიშვალდებულმა ორგანოებმა უნდა უპასუხონ შეკითხვას და ამ კითხვაზე პასუხი შეიძლება გახდეს უმაღლესი საბჭოს სხდომაზე განხილვის საფუძველი. ეს არის მნიშვნელოვანი პოლიტიკური ინსტიტუტი, რაც აქამდე არ არსებობდა. ეს არის სიახლე ამ კონსტიტუციაში.

უნდა ველოდოთ თუ არა ახალი სამთავრობო უწყების შექმნას? სტუდენტებთან შეხვედრის დროს თქვენ აღნიშნეთ, რომ თეორიულად შესაძლებელია 14 სამინისტროს შექმნაც კი, მაგრამ თქვენ არ ემხრობით ადმინისტრაციული ხარჯების გაზრდას. კონკრეტულად რა ახალი უწყების შექმნაზე მიდის საუბარი?  

მე არ შემიძლია ახალი უწყებების შექმნაზე საუბარი დღეს. ჩემი უფლებამოსილება ვრცელდება მხოლოდ აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის უმაღლეს საბჭოზე და შემიძლია გითხრათ, უმაღლესი საბჭო რას გეგმავს მომავალში. ამ კონსტიტუციური ცვლილების შემდეგ როგორ ხედავს აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის მთავრობის თავმჯდომარე აღმასრულებელი ხელისუფლების მოწყობას, ამაზე დაველოდოთ აჭარის მთავრობის თავმჯდომარის ინიციატივას, რომელიც ერთადერთი სუბიექტია, ვისაც ამ კუთხით ინიციატივის დასმის უფლება აქვს.

ჩვენი ინფორმაციით, განიხილება ტურიზმის და ინფრასტრუქტურის სამინისტროს შექმნა… 

ჯერ ვერ განიხილება, ჯერ არ დასრულებულა კონსტიტუციური ცვლილების პროცესი. შესაძლოა, ჯერ რომელიმე დეპუტატს გაუჩნდეს რომელიმე ჩანაწერის ამოღების სურვილი. ჯერ ვერავინ ვერაფერს ვერ განიხილავს, ვიდრე არ იქნება მიღებული საბოლოოდ საკონსტიტუციო ცვლილებები… ის, რომ არ უნდა გაიზარდოს ადმინისტრაციული ხარჯები, ეს არის ჩემი, როგორც უმაღლესი საბჭოს თავმჯდომარის და პოლიტიკოსის პოზიცია. ხარჯები რომ არ გაიზარდოს, ამის ბევრი მექანიზმი არსებობს და ეს აუცილებლად ახალი უწყების არშექმნას, ან გამსხვილებას არ გულისხმობს.

ანუ შესაძლებელია ახალი სამთავრობო უწყებაც შეიქმნას და ამით ადმინისტრაციული ხარჯი არ გაიზარდოს? 

თეორიულად ძალიან ბევრი რამ არის შესაძლებელი. კიდევ ერთხელ ვიმეორებ, რომ დავუტოვოთ ეს საკითხები საპასუხოდ აჭარის მთავრობას… თეორიულად შესაძლებელია, რომ ტურიზმის დეპარტამენტი დარჩეს საქვეუწყებო დაწესებულებად, შესაძლებელია, რომ გახდეს სამინისტრო, მაგრამ ამ საკითხზე ინიციატივის უფლება აქვს მხოლოდ აჭარის მთავრობის თავმჯდომარეს. საბოლოოდ, მიზანშეწონილობა უნდა დაამტკიცოს უმაღლესმა საბჭომ. მოდით, ჯერ დავასრულოთ ეს პროცესი. ხვალ გვექნება ამ საკითხებზე შეხვედრა, მათთან უნდა ვისაუბროთ სწორედ აღმასრულებელი ხელისუფლების მოწყობაზე. იქნება და საინტერესო წინადადებები აქვს მთავრობას…

 

 

ნეტგაზეთის მასალების სხვა გამოცემებში გადაბეჭდვის წესი
ავტორი