რას სთხოვს ახალი ეროვნული სასწავლო გეგმა პედაგოგებს და ესტონური მოდელი

საქართველოს განათლების სამინისტრო 15 საჯარო სკოლაში ესტონური საგანმანათლებლო მოდელის პილოტირებას გეგმავს. რითი განსხვავდება ესტონური მოდელი ქართული საგანმანათლებლო მოდელისგან და რა მოხდება მაშინ, თუკი  პედაგოგი ახალი ეროვნული სასწავლო გეგმით გათვალისწინებულ შედეგს ვერ მიაღწევს?  „ბათუმელებს“ ამ თემაზე ეროვნული სასწავლო გეგმების სამმართველოს უფროსი მარიამ ჩიქობავა ესაუბრა.

ქალბატონო მარიამ, რა სტანდარტებს მოიცავს ესტონური განათლების მოდელი, რას ავალდებულებს ის პედაგოგებს, სკოლას და რატომ გახდა მისი პილოტირება აუცილებელი?

ესტონური მოდელი გულისხმობს მასწავლებლის გადამზადებას, სასწავლო პროგრამაში ცვლილებას და ტექნოლოგიების გამოყენებას. ჩვენ შევარჩიეთ 15 საჯარო სკოლა და  სკოლის დირექტორები წავიყვანეთ ტალინში, ადგილზე რომ ჰქონოდათ პროცესებთან შეხება. რადგან მომავალი წლიდან სკოლებში ახალი ეროვნული სასწავლო გეგმა ინერგება, მათ შორის ტექნოლოგიების გამოყენებაც, შესაბამისად, გადავამზადეთ პედაგოგებიც – ამაზე გაკეთდა დიდი აქცენტი. ზოგადად, ეროვნული სასწავლო გეგმა რომ დაინერგოს ერთობლივად მოვამზადეთ დირექტორი, მოადგილე და დაწყებითი საფეხურის პედაგოგი – დირექტორმა უნდა იცოდეს რა მოსთხოვოს მასწავლებელს, მასწავლებელმა იცოდეს რაზე იმუშაოს და ა.შ.

წლებია უკვე გვესმის, რომ მიმდინარეობს პედაგოგების, დირექტორების გადამზადება, მათ შორის ტექნოლოგიების გამოყენების მიმართულებითაც. კიდევ რატომ არის საჭირო მათი გადამზადება – რასაც ესტონური მოდელი ითვალისწინებს, არ გამოიყენება დღეს სასწავლო პროცესში?

აქამდე მეთოდოლოგიაში, საგნობრივ უნარებში ვამზადებდით, ახლა უნდა დაიწყოს კურიკულუმზე დაფუძნებული გადამზადება. იმისათვის, რომ  სკოლებში შევიტანოთ ინტერაქტიული მეთოდები. ვთქვათ, ტესტური დავალებები კი არ მივცეთ მხოლოდ, სადაც, უბრალოდ, შემოხაზავს ოთხ სავარაუდო პასუხს მოსწავლე, არამედ გვინდა შევცვალოთ ისეთი დავალებებით, რაც ცხოვრებასთან არის კავშირში. ეფექტური, კომპლექსური ტიპის დავალებებია საჭირო და ამაზე კეთდება აქცენტი და ამას ვნერგავთ ამ 15 სკოლაში.

ესტონური მოდელი, ახალი ეროვნული სასწავლო გეგმისგან რითი განსხვავდება, აქვს რაიმე განსაკუთრებული კომპონენტი?

ეს არის უფრო მეტად ჩარჩო დოკუმენტი, პედაგოგთა კორპუსი არის ძალიან ძლიერი. მათ იციან, რომ სახელმწიფოს დაწესებულ სტანდარტზე უნდა გავიდნენ. ჩვენ დამატებით ვთავაზობთ მასწავლებლებს გზას და ვაჩვენებთ, თუ როგორ შეიძლება ამ სტანდარტის დაკმაყოფილება, რაც არ არის ესტონურ მოდელში, რადგან მათ ამის საჭიროება არ უდგათ.

სწორედ ამიტომ ჩავრთეთ ესტონელი ექსპერტები. პირველი,  ეს არის საერთაშორისო სტანდარტებთან შესაბამისობა, რაშიც ესტონური მოდელი კარგად ზის, მეორეა ადგილობრივი საჭიროებების გათვალისწინება. სხვანაირად ფასი არ აქვს ამის დანერგვას, რადგან კარგი სასწავლო გეგმა ის არის, რომელიც ადგილობრივ საჭიროებებს ითვალისწინებს. ამიტომ, რომ ჩახედოთ ეროვნულ კურიკულუმს, გარეგნულ მსგავსებას ვერ დაინახავთ, რადგან აქ პედაგოგებს სხვა საჭიროება აქვთ და იმის შესაბამისად არის მეტი სარეკომენდაციო მასალა მიცემული. ძირითადი პრინციპები – ბავშვზე ორიენტირებული მიდგომა, ის რაც არის ესტონურ მოდელში, ჩვენთანაც არის.

თუ ქართულ მოდელში ეს გზებიც არის ნაჩვენები და მეთოდოლოგიურადაც ახლოს დგას ახალ სასწავლო გეგმასთან, რატომ გახდა აუცილებელი ესტონური მოდელის პილოტირება?

ჩვენ უფრო მეტად ვაკვალიანებთ პედაგოგებს. მაგალითად, კერძო სკოლები მხოლოდ სტანდარტს აიღებენ და არ დასჭირდებათ წლიური გეგმა, თვითონ დაგეგმავენ, თუ როგორ გავიდნენ სტანდარტზე, მაგრამ საჯარო სკოლები, ვისაც უფრო მეტი დაკვალიანება სჭირდება, შეუძლიათ ჩვენი შეთავაზებული წლიური პროგრამები აიღონ.

პილოტი რამდენი ხანი გრძელდება და როდის უნდა გამოჩნდეს შედეგი?

ალბათ ორი წლის შემდეგ გავაკეთებთ შეფასებას. რადგან პედაგოგებს ვამზადებთ და  პერმანენტული შეხვედრები გვექნება, შემდეგ მიცემული დავალებების მონიტორინგი იგეგმება. მომავალი წლიდან ისედაც ახალი ეროვნული სასწავლო გეგმა ინერგება და ორი წლის შემდეგ, როცა პროექტი დასრულდება, შეფასებას გავაკეთებთ.

ითქვა, რომ ესტონური მოდელი გულისხმობს ტექნოლოგიების გამოყენებასაც, ახალი ეროვნული სასწავლო გეგმა თუ ითვალისწინებს იგივეს?

რასაკვირველია ითვალისწინებს. ის, რომ პრეზენტაცია გავაკეთე, რაღაც ფილმი ვნახე და რაღაც ვიდეორესურსი გამოვიყენე, არ არის მნიშვნელოვანი. ყველაზე მთავარია, რომ მიზნობრივად გამოვიყენოთ ეს რესურსი. სამწუხაროდ, წლების განმავლობაში ეს ვერ გავაკეთეთ.

თუ ამ ხნის განმავლობაში ამას ვერ მიაღწიეს პედაგოგებმა, მომავალში რა გზით აპირებთ ამის მიღწევას? 

მაგალითად, მუსიკაში არის ძალიან ბევრი კომპიუტერული პროგრამა და იმ სკოლებში, სადაც ინსტრუმენტები არ აქვთ, ტექნოლოგიური რესურსების გამოყენება კარგი საშუალება იქნება, რათა მოსწავლეებმა თვითონ შექმნან პატარა მუსიკალური ნაწარმოებები. დაინახონ მასწავლებლებმა, რომ მეტი შესაძლებლობები არსებობს.

ეროვნული სასწავლო გეგმით სწავლება ხომ სავალდებულოა. იმ შემთხვევაში თუკი სკოლა, პედაგოგი ორი-სამი წლის განმავლობაში ვერ აღწევს სასწავლო გეგმით გათვლისწინებულ მიზნებს, რა ხდება მაშინ?

რადგან სამინისტრო აყენებს თავის მოთხოვნებს და რადგან ძალიან ბევრი სიახლე გვაქვს, არ უნდა ვიფიქროთ დასჯა-წახალისების მეთოდზე, არამედ მაქსიმალურ მხარდაჭერაზე. ამიტომ მნიშვნელოვანია, რომ რესურსცენტრები ჩავრთოთ ამ პროცესში, რადგან სამინისტრო ყველა სკოლას ცენტრალიზებულად ვერ მიწვდება. უნდა ვნახოთ, სად და რა უჭირთ მასწავლებლებს. ძალიან მნიშვნელოვანია სამინისტროს მიმართ ნდობის გაჩენა, – როცა დაინახავს სამინისტრო, რომ რომელიღაც სკოლაში ვერ აღწევს პედაგოგი ეროვნულ მიზნებს, იქ მოახდინოს ინტერვენცია.

ორი წლის შემდეგ, როცა გაანალიზებთ ესტონურ მოდელს, დადებითი შეფასების შემთხვევაში გაგრძელდება ამ მეთოდების გამოყენება, თუ ეროვნულ სასწავლო გეგმასთან ერთად იარსებებს?

ეს შეფასება, პირველ რიგში, გულისხმობს იმას, რომ დავინახოთ, სად გვაქვს ხარვეზი. შემდგომში კი დავინახოთ, რის მიხედვით უნდა დაიგეგმოს ტრენინგი, მხოლოდ ამაზეა საუბარი. ამ პილოტის განხორციელებაც იმიტომ არის მნიშვნელოვანი, რომ ახალი ეროვნული სასწავლო გეგმის დაწყებამდე ერთი წლით ადრე დავინახოთ, სად შეიძლება გაჩნდეს პრობლემა. მასწავლებლის, სკოლის თუ მოსწავლის დონეზეა ეს პრობლემა.

სკოლების ჩამონათვალს რომ გადავხედეთ, აღმოჩნდა, რომ დასავლეთ საქართველოს სკოლები არ არის ჩართული ესტონური მოდელის პილოტირებაში. რატომ?

მთავარი კრიტერიუმი იყო ის, რომ სკოლები ტერიტორიულად ახლოს ყოფილიყო, რადგან ჩვენ უნდა გვედოს სკოლების მაჯაზე ხელი და ძალიან ინტენსიური უნდა იყოს ეს კავშირი პროექტის განხორციელების პროცესში. არ გვინდოდა მხოლოდ თბილისი ყოფილიყო ჩართული, ამიტომ მაქსიმალურად შევეცადეთ სხვა რეგიონებიც მოგვეცვა.

 

 

ნეტგაზეთის მასალების სხვა გამოცემებში გადაბეჭდვის წესი
ავტორი
ლელა დუმბაძე, ჟურნალისტი. ტელ: [0042] 27 45 12. lelabatumelebi@gmail.com